ਅਮਰੀਕਾ: ਬੇਗੁਨਾਹ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 43 ਸਾਲ ਕੈਦ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਟੌਮ ਮੈਕਆਰਥਰ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਇਸ ਔਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਕਤਲ ਬਦਲੇ 43 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟੀ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਤੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਂਧਰਾ ਹੇਮੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 1980 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜੋਸੇਫ, ਮਿਸੌਰੀ ਤੋਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਕਾਮੇ ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ ਜੈਂਸ਼ਕੇ ਨੂੰ ਚਾਕੂ ਮਾਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।
ਪਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਹੋਰ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਸਾਂਧਰਾ ਹੁਣ 64 ਸਾਲ ਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੇਗ਼ੁਨਾਹ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੰਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦੇ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ
ਇਨੋਸੈਂਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹਨ ਕਿ ਹੇਮੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਦੀ ਅਜੇ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਰਕਟ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਰਿਆਨ ਹਾਰਸਮੈਨ ਦਾ ਮੂਲ 118 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ 14 ਜੂਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੇਮੇ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਕੋਲ ਉਸ ਦੀ ਬੇਗੁਨਾਹੀ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਬੂਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਬੂਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਬਚਾਅ ਟੀਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਜੱਜ ਹਾਰਸਮੈਨ ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ, "ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਬੂਤਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਤੇ ਅਸਲ ਹੋਣਾ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੇਮੇ ਦੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Innocence Project
ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਈਕਲ ਹੋਲਮੈਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਹੋਲਮੈਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹੋਲਮੈਨ ਦਾ ਟਰੱਕ ਉਸ ਦਿਨ ਕਤਲ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਦਿਨ ਜਿਸ ਦਿਨ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਉਸਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਟਰੀਸੀਆ ਜੇਸਕੇ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਹੋਲਮੈਨ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਝੁਮਕਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਜੇਸਕੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੇਮੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਟੀਮ ਨੂੰ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ
ਹੇਮੇ ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਐਂਟੀਸਾਇਕੌਟਿਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਕਈ ਵਾਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅਣਇੱਛਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ‘ਮੋਨੋਸਿਲੈਬਿਕ’ ਸਨ ਅਤੇ ‘ਉਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਸੀ’,
ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਸਿੱਧਾ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਰਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਦਰਦ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਸੀ।
ਜੱਜ ਹਾਰਸਮੈਨ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਸਬੂਤ ਨੇ ਹੇਮੇ ਦਾ ਕਤਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਦਾ ਕਦੇ ਵੀ ਕਤਲ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਗਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਾਂਧਰਾ ਹੇਮੇ ਆਖਰਕਾਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਕੰਸਾਸ ਸਿਟੀ ਸਟਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ।
ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨੇੜਲੇ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਦੋਹਤੀ ਨੂੰ ਗਲ਼ੇ ਲਗਾਇਆ।
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਉਹ ਮੈਡੀਕਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਨ।
ਉਸਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦੇ ਵਕੀਲ ਸੀਨ ਓ ਬ੍ਰਾਇਨ ਨੇ ਸਟਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਯੋਗ ਸੀ।
