Пандемиядан сўнг Хитой кучаймоқда - Ўзбекистон ва минтақа O‘zbekiston Xitoy dunyo yangiliklar

Хитой кучаймоқда. Сўнгги эълон қилинган рақамлар худди шу нарсага далолат қилаётир. Хитой Ўзбекистоннинг энг йирик савдо-иқтисодий шериги бўлади.

Аксарият минтақа давлатларининг энг йирик сармоячиси ва кредиторидан биттаси сифатида кўрилади.

Агар, сўнгги расмий статистикага таянилса, Хитой иқтисоди рекорд даражада ўсган.

Ўсиш глобал коронавирус пандемияси фонида кузатилгани билан кўпчиликнинг диққат-эътиборини ўзига тортган.

Хитой иқтисодиёти 2021 йилнинг биринчи чорагида ўтган йилнинг худди шу даврига нисбатан 18.3 фоизга ўсган.

Ялпи Ички Маҳсулотнинг ортиши эса, қайд қилиб борилаётган 1992 йилдан буён энг салмоқлиси бўлган.

Хитой давлат статистика бюросининг маълум қилишича, ЯИМ жорий йилнинг илк чорагида 24.93 триллион юань - $3.8 триллион долларни ташкил этган.

Сўнгги рақамлар 1993 йилда қайд қилинган 15,3 фоизлик рекорд кўрсаткични янгилаган.

Аммо, шунда ҳам, бу кўрсаткич экспертлар кутганидан паст бўлиб чиққан, улар камида 19 фоизлик ўсишни башорат қилишганди.

Хитой давлат статистика бюросининг ҳисоботида айтилишича эса, "бу миллий иқтисодиётни ўнглаш учун яхши ибтидо".

"Ковид-10 ҳали ҳам дунё бўйлаб тарқалаётгани, ўта ноаниқлик ва беқарорлик вазиятни янада оғирлаштираётганини назарда тутмоқ лозим".

2020 йилнинг январь-март ойларида - Хитойда коронавирус пандемияси авжига чиққан пайтда - мамлакат Ялпи Ички Маҳсулоти 6.8 фоизга пасайиб, антирекорд ўрнатган.

Коронавирус чекловлари бекор қилинганидан сўнг, 2020 йилнинг иккинчи чорагида Хитой иқтисодиёти тиклана бошлади ва йилнинг қолган қисмида фақат ўсган.

Oxford Economics консалтинг фирмаси Осиё бўлими раҳбари Луис Куижснинг айтишича, "ойлик кўрсаткичлар умидбахш ва саноат ишлаб чиқариш, сотиш ҳамда инвестициялар март ойида барқарор ўсганини кўрсатмоқда".

Бироқ айрим таҳлилчилар ҳукуматнинг молия ва пул таъминоти қисқариши сабабли Хитой иқтисодиётининг бир неча соҳаларида ўсиш суръатлари пасайишини башорат қилишмоқда.

Жумладан, Economist Intelligence Unit таҳлилчиси Юэ Су худди ана шундай фикрда.

Унинг айтишича, келгуси чоракларда Хитой ЯИМ ўсиш суръати пасаяди.

"Мамлакатдаги савдо ва саноат ишлаб чиқариши, эҳтимол, миллий иқтисодиётни рағбатлантириш чоралари кўрилмагани сабабли бундай юқори ўсиш суръатларини сақлаб туролмайди", дейди у.

Лекин, шунга қарамай, янги маълумотлар рекорд даражадаги пасайишдан сўнг Хитой иқтисодининг яна юксалиб бораётганига далолат қилади.

Коронавирусни жиловлаш ва корхоналарга ёрдам беришга қаратилган қатъий чора-тадбирлар туфайли Хитой Ялпи Ички Маҳсулоти барқарор ўсмоқда.

2020 йил ёмон бошланганига қарамай, Хитой иқтисоди, ўтган ўн йилликлардаги энг пасти(2.3%) бўлса ҳам, ўса олган ягона иқтисодий қудрат бўлган.

Хитой расмийлари жорий йил охирига келиб, мамлакат иқтисодиётининг ўсиш суръати 6 фоиздан ошишини кутишмоқда.

Хитой аксарият минтақа давлатларининг энг йирик кредитори ва сармоядорларидан биттаси саналади.

Экспертлар Хитой иқтисодий қудратининг юксалиши ва иқтисодий таъсирининг кучайиши энг аввало айнан унинг минтақавий қўшнилари мисолида кўпроқ сезилаётганига алоҳида диққат қаратиб келишади.

Расмий Пекин сўнгги йилларда "Бир йўл, бир камар" каби қиймати бир неча миллиард долларлик йирик иқтисодий лойиҳаларни ҳам ўртага ташлаган.

Аммо cўнгги йилларда табиий заҳираларга бой Марказий Осиё давлатларида Пекин амбицияларини рўёбга чиқаришда муҳим роль ўйнайдиган "Хитой экспансияси"га қарши норозиликлар тўлқинининг эса, кучайиб бораётгани кузатилади.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek