Ўзбекистон, Гулнора Каримова ва Швеция маҳкамаси: Телиа собиқ ижрочи раҳбари айбдор эмас
Сурат манбаси, Getty Images
Швеция маҳкамаси ўз ҳукмини бугун, 15 феврал куни эълон қилган.
Телиа (аввалги ТелиаСонера) ширкати собиқ ижроий раҳбари Ларс Найбергни айбсиз топган.
Ширкатнинг уч нафар собиқ раҳбари устидан суд Стокгольмда кечаётган.
Судланувчилар Ўзбекистон бозорига кириш учун Гулнора Каримовага ўта йирик миқдорда пора беришда айбланишган.
Учовлонга қарши айбловлар расман 2017 йилда илгари сурилган.
Воқеанинг ўзи эса, 11 йиллик тарихга эга экани айтилганди.
Маҳкама ҳукмига кўра, Ларс Найберг айбдор эмас.
Бу ҳақда Британиянинг нуфузли Reuters ахборот агентлиги хабар берган.
Қолган икки айбланувчидан бири ширкат собиқ молиявий директори ва вице-президенти Теро Кивисаари бўлган.
Учинчи судланувчи эса, Телиа (аввалги ТелиаСонера)нинг ЕвроОсиёда бизнес қилиш бўйича маслаҳатчиси Ули Туима экани айтилганди.
"Пора экани гумон қилинаётган пулларнинг, амалдаги қонунчиликка мувофиқ, порахўрлик учун жавобгарликка тортиш мумкин бўлган шахсга берилгани ўз исботини топмади", - дея хулоса қилинган маҳкама ҳукмида.
Ҳозиргача маълум бўлган далилларда 400 миллион долларга яқин пора пули бевосита марҳум президент Ислом Каримовнинг катта қизи Гулнора Каримовага берилгани даъво қилинган.
Суд иши 2018 йил 4 сентябр куни Швеция пойтахти Стокгольмда очилган.
2017 йил сентябрь ойида Телиа ўзбек расмийларига пора бергани учун АҚШ, Швеция ва Голландия ҳукумати томонидан очилган иш доирасида 1 миллиард доллар жарима тўлашга рози бўлгани ҳам хабар қилинганди.
Тарихча ўрнида
Швеция прокурорлари ТелиаСонеранинг Ўзбекистондаги мобил алоқа хизмати кўрсатиш ҳуқуқини берадиган лицензиясини сотиб олгани юзасидан тергов жараёнини 2012 йил сентябрида бошлашган.
Улар мазкур тергов жараёнида ТелиаСонерага нисбатан илгари сурилаётган пора бериш ва пул ювиш даъволарини текширишган.
Ширкат бу даъволарни рад этган, аммо Швед ҳукуматининг кескин танқидлари остида қолганди.
Сентябр ойида Швециянинг Жамоатчилик телевидениеси мухбирлари журналистик текширув ўтказишган.
Ушбу текширув асосида ишланган "Миссия - текшириш" ҳужжатли фильми ҳам намойиш этилган.
Швед тележурналистлари ўшанда ТелиаСонера Ўзбекистондаги 3G лицензиясини Гибралтарда жойлашган Такилант Лтд ширкатидан сотиб олганини аниқлашган.
Такилант Ўзбекистоннинг ҳозирда марҳум президенти Ислом Каримовнинг тўнғич қизи Гулнора Каримовага яқин шахсларга тегишли экани ишонилган.
Қисқача тафсилот ўрнида
Мазкур ҳужжатли фильм ортидан Такилантнинг Швециядаги 30 миллион долларлик маблағлари музлатиб қўйилган.
Ҳисобларни музлатиш бўйича ўтказилган маҳкамада бу ширкат икки вакилини пул ювишда гумонлашда асос борлиги айтилган.
Ундан кейин 2010 йилда ТелиаСонера ўзига зарур, деб билмаса-да, Ўзбекистонда 4G лицензиясини ҳам сотиб олгани, бунинг ҳам шубҳали олди-берди бўлганига оид иддаолар илгари сурилган.
Ушбу можароларда ТелиаСонеранинг ўша пайтдаги ижроий раҳбари Ларс Найберг қаттиқ танқидлар остида қолган.
Аммо Ларс Найберг бирор бир қинғир ишга қўл урмаганини айтиб, бу танқид ва иддаоларни кескин рад этганди.
Худди шу манзарада ТелиаСонера ширкатининг ўзи ҳам Ўзбекистон билан олди-бердилари устидан текширув бошлаган.
2012 йил бошида ширкатнинг собиқ Шўро республикалари махсус хизматларига ўз техник жиҳозларидан фойдаланишга рухсат бергани ҳам катта можарога сабаб бўлган эди.
Бу можарода гап Ўзбекистон, Озарбайжон ва Беларусдаги мобил телефон сўзлашувларини ТелиаСонера бу мамлакатларнинг жосуслик хизматларига яширинча тинглашга изн бергани ҳақида борган.
ТелиаСонера ижроий директори Ларс Найберг бу амалларини терроризмга қарши курашдаги иштироклари, деб изоҳлаган.
Ларс Найбергнинг ўз лавозимидан кетиши ҳақида хабар қилинган.
Бироқ ширкат Найбергнинг ТелиаСонерани тарк этиши Ўзбекистон билан можаросига боғлиқ эмаслигини айтган.
Меҳнат шартномаси бўйича унинг ишлаш муддати 2013 йил охирига қадар экани маълум қилинганди.
Гулнора Каримова
2008 йилдан буён Ўзбекистоннинг БМТ Женева идорасидаги элчиси бўлган Гулнора Каримова 2013 йилда Ўзбекистонга қайтган.
У пул ювиш айбларини рад этган.
Орада Тошкентдан олинган хабарлардан Гулнора Каримовага нисбатан ҳали президент отаси тириклиги чоғида, яъни 2015 йил 5 йилга озодликни чеклаш жазоси қўлланилгани маълум бўлган.
Ўзбекистон Бош прокуратураси бу ҳақда орадан 2,5 йилча ўтиб маълум қилган.
Марҳум президентнинг тўнғич қизи солиқ тўлашдан бош тортиш каби айб билан бу каби жазога маҳкум этилганини билдирган.
Ўтган бир неча йил ичида АҚШ, Голландия, Швеция ва Швейцария ҳукуматлари Гулнора Каримовага нисбатан пул ювиш билан боғлиқ жиноят ишини тергов қилган.
BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.Telegram каналимиз: @bbcuzbek
