Mariupol: Jinsi vikosi vya Ukraine vilivyojaribu kuuokoa mji huu muhimu

Mji wa Mariupol uko kwenye kisiwa katika jiji la Azov. Mji huo umekuwa katikati ya vita vya wiki saba kati ya Urusi na Ukraine. Rais wa Ukraine Vladimir Zhelensky amevitaja vita hivyo kuwa kiini cha mzozo huo.

Vikosi vya Ukraine vilijaribu sana kuokoa jiji hilo, lakini bila mafanikio. Ni nini hasa kinachoendelea katika jiji hili? Je, mamilioni ya watu na maelfu ya askari hufanya nini huko?

Je, hali ilikuwaje huko kabla ya vita?

Kabla ya vita, Mariupol ilikuwa na idadi ya watu milioni tano. Ilikuwa kitovu cha viwanda na bandari yenye shughuli nyingi. Waasi wanaoungwa mkono na Urusi walidhibiti eneo hilo. Jiji hilo lilikuwa katika hali ya mshtuko wakati jiji hilo liliposhambuliwa mwaka wa 2015 mashariki mwa Ukraine.

Tangu wakati huo, jiji limepona na wameona ongezeko kubwa la uwekezaji kutoka nje. Urusi ilivamia Februari 24 na yote yakasimama.

Kituo kikuu cha shambulio la Urusi

Jiji hilo linashambuliwa na vikosi vya Urusi. Kulingana na ramani hiyo, kuchukua kwa Urusi mji huo kungeunda korido kubwa katika eneo linalotenganisha mpaka na Urusi na kusini mwa Crimea.

Urusi ilitwaa Crimea mnamo 2014.

Mashambulizi kwenye nyumba za wauguzi na sinema

Mwanzoni mwa vita, hospitali ya wazazi ilishambuliwa. Jumba la sinema lilishambuliwa. Mamia ya raia walikuwa wamekimbilia huko. Imekuwa ishara kubwa zaidi ya uharibifu uliofanywa katika vita hivi.

Urusi inadai kwamba Mariupol iko mikononi mwa Urusi. Kiongozi kutoka mashariki ameteuliwa kuwa meya wa jiji. Yeye ni kiongozi wa eneo hilo na mfuasi wa Urusi. Bado hajakubali wadhifa huo.

Jiji liko chini ya udhibiti wa askari wa Urusi. Hata hivyo, Ukraine inasema Urusi haijachukua udhibiti kamili. Kiwanda cha Azovtsal Steelworks na bandari bado vinamilikiwa na Ukraine.

Mji wa Mariupol unazidi kuwa mgumu kwa jeshi la Ukraine kuuteka. Mtaalamu wa masuala ya kijeshi wa Austria Tom Cooper anasema Jeshi la Wanamaji la Urusi limechukua udhibiti wa maeneo kadhaa ya bandari. "Inamaanisha tu kwamba kuna haja ya juhudi za pande tatu, sio moja tu, kuokoa jiji."

Kwa mujibu wa Cooper, hii inahusiana na kuchaguliwa kwa kamanda mpya wa Urusi, Alexander Dvorkonikov. Aliongoza mashambulizi ya Urusi dhidi ya Syria. Shambulio dhidi ya mji wa Mariupol ni sawa na shambulio dhidi ya Syria. Jiji linashambuliwa mara kwa mara. Meya wa Mariupol ameishutumu Urusi kwa kutekeleza mashambulizi ya kemikali.

Anashutumiwa kwa kutumia sumu dhidi ya wanajeshi wa Ukraine, Wanajeshi wa majini na polisi wa eneo hilo mnamo Aprili 11.

Vikosi vya Ukraine pia vimeripotiwa kupata hasara katika shambulio hilo baya. Shambulio hilo liliwaacha wanajeshi wa Ukraine na shida ya kupumua, macho na shinikizo la damu.

Wizara ya Ulinzi ya Ukraine inachunguza kama vitu hivyo vilitumika kweli. Mabomu ya fosforasi pia yanasemekana kuwa na athari hii.

Idara ya kijasusi ya nchi za nje ya Urusi imekanusha madai hayo katika taarifa iliyotolewa Ijumaa ikisema "Madai sawa na hayo yasiyo na msingi kuhusu ujasusi wa Urusi yametolewa zaidi ya mara moja. Urusi, hata hivyo, ilikataa kutoa maoni yake.

Kikosi cha Azov

Kikosi cha Azov cha Jeshi la Kiukreni ni sehemu ya Walinzi wa Kitaifa wa Ukraine na sehemu ya Brigedi ya 36 ya Ukraine.

Mariupol inatuma ujumbe mfupi kwenye mitandao ya kijamii akiomba msaada kutoka kwa vikosi vya Ukraine kuokoa jiji hilo. Urusi na Ukraine zina makumi ya maelfu ya wanajeshi kila moja. Kwa hiyo, anasema, kuna matatizo makubwa yanayowakabili wanajeshi wa Urusi.

Kulingana na yeye, Warusi 14,000 wana wanajeshi 1,500 wa Kiukreni wa kushughulikia.

Mji wa Mariupol umeharibiwa kwa asilimia 90. Kulingana na utawala wa Ukraine, raia 22,000 wamekufa huko. Hata hivyo, takwimu hii si sahihi. Kwa sababu jiji hili limetengwa na ulimwengu wote.

Hakuna umeme, gesi au maji katika sehemu nyingi za jiji. Hii ina maana kwamba watu wamekufa kwa kukosa maji, njaa, na mashambulizi ya silaha.

Uhaba wa chakula

Alisema wanajeshi wa Ukraine wanajaribu kuuokoa mji huo, lakini wanakosa chakula na maji. Kamanda Mkuu wa Ukraine amejibu kwenye mitandao ya kijamii. Kwa kweli wanajulikana kwa kusema kidogo hadharani.

Alisema amelizungumzia suala hilo na viongozi wa jeshi hilo. Vikosi vingine vya Ukraine pia vinajaribu kila wawezalo kukabiliana na hali hiyo. Pia alisema masuala ya kijeshi hayafai kujadiliwa hadharani.

Zelensky anakiri kwamba Ukraine haina wafanyakazi wa kutosha kukabiliana na shambulio hilo.

"Hatuna silaha za kutosha kumaliza vita hivi haraka iwezekanavyo." Kwa njia fulani, ilikuwa mzaha juu wa kutotoa msaada wa kutosha kwa nchi nyingine.

Baadhi ya wananchi wameukimbia mji wa Mariupol. Lakini ni hatari kwa sababu ya ongezeko la mashambulizi ya magari ya kiraia na watembea kwa miguu. Hii itafanya kuwa vigumu zaidi kwa wanajeshi wa Ukraine kurejea.

Je, habari hii ni ya kweli?

Mkuu wa wafanyakazi wa Ukraine bado hajatoa maoni yake kuhusu suala hilo. Mkuu wa utawala aliiambia BBC kuwa hakuwa katika nafasi ya kutoa maoni yake.

Haijulikani atafanya nini baada ya kuacha wadhifa huo.

Wakati huo huo, washauri wa Rais Zelensky walisema helikopta kadhaa za Ukraine zilianguka wakati zikitoa msaada.

Unaweza pia kusoma