Mzozo wa Ukraine: Putin humsikiliza nani?

Katika wiki chache zilizopita, Rais wa Urusi Vladimir Putin amefanya maamuzi muhimu ambayo yatakuwa na athari ya kudumu sio tu kwa Ukraine na Urusi lakini kwa ulimwengu wote. Alipoyafanya maamuzi haya alishauriana na nani? Je, sauti ya kijeshi ya Moscow ni matokeo ya ushawishi mkubwa wa 'siloviki', kundi la mawaziri na wakuu wa mashirika ya usalama, kama wachambuzi wengine wanavyosema?

Urusi inaweza kuelezewa kama Jamhuri yenye urais mkuu: Rais Vladimir Putin ana mamlaka zaidi na maamuzi yote makubwa kuhusiana na uendeshaji wa nchi hatimaye yanamjia yeye binafsi.

Lakini hata kutokana na uwezo huo mpana, anashauriana na wale walio karibu naye, haswa wale ambao amekuwa na ushirikiano nao kwa muda mrefu na anawaamini zaidi. Katika mduara huo, ni kundi la maafisa wenye historia katika vyombo vya usalama ambao wana sauti kali haswa.

TUNATAKA KUSIMULIA HADITHI YAKO: Je, wewe au jamaa zako muko nchini Ukraine sasa?

Kuna idadi ya mashirika ya usalama na utekelezaji wa sheria nchini Urusi ambayo huitwa "siloviki" (kutoka "sila" - Kirusi kwa nguvu). Vladimir Putin mwenyewe alianza kazi yake katika mmoja wao - KGB, ambayo katika nyakati za baada ya Soviet ikawa Huduma ya Usalama ya Shirikisho la Urusi au FSB. Ushawishi wa "siloviki" umekuwa ukiongezeka tangu Putin aingie madarakani.

Watu watano walio karibu na rais Putin

Maamuzi muhimu zaidi kwa sera ya ndani na nje ya Urusi kawaida hufanywa kwenye mikutano ya Baraza la Usalama.

Inajumuisha "siloviki" ya juu - kati yao wakuu wa FSB na Ujasusi wa Nje, mawaziri wa mambo ya ndani, mambo ya nje na ulinzi, pamoja na waziri mkuu na spika wa mabunge yote mawili. Kuna wanachama 30 kwa jumla.

Katibu wa Baraza la Usalama Nikolay Patrushev, mkuu wa huduma ya Usalama ya Urusi (FSB) Alexander Bortnikov na mkuu wa Ujasusi wa Mambo ya Nje wa Urusi Sergey Naryshkin wote wanamfahamu Vladimir Putin kwa miongo mingi. Walihudumu pamoja naye huko St Petersburg, ambayo zamani ilikuwa Leningrad, katika miaka ya 1970.

Pamoja na Waziri wa Ulinzi Sergei Shoigu na Waziri wa Mambo ya Nje Sergei Lavrov wanajumuisha wanaume watano ambao bila shaka wako karibu zaidi na Vladimir Putin na wale ambao maoni yao anayathamini zaidi linapokuja suala la maamuzi ya sera za kigeni.

Nikolay Patrushev ni Katibu wa Baraza la Usalama (Putin ndiye mkuu wake) na mwewe mkuu ndani ya timu ya rais. Yeye na Vladimir Putin wanarudi Leningrad KGB ambapo walifanya kazi pamoja katika miaka ya 1970. Mnamo 1999, Patrushev alichukua nafasi ya Putin kama mkuu wa FSB (mrithi wa KGB) na akabaki katika nafasi hii hadi 2008. Anasemekana kuwa mmoja wa watu wa karibu zaidi na Putin na kuwa na sikio lake labda zaidi ya mtu mwingine yeyote.

Au labda sivyo? Labda msiri na mshauri wa karibu zaidi ni Sergei Shoigu, Waziri wa Ulinzi wa Urusi, ambaye pia anasimamia GRU, wakala wa ujasusi wa jeshi la Urusi ambao watendaji wake walishtakiwa kwa kumwekea sumu wakala wa zamani wa Urusi Sergei Skrypal nchini Uingereza mnamo 2018 na upinzani wa Urusi,Mwanasiasa Alexei Navalny huko Siberia mnamo 2020.

Vyanzo vya habari vinasema kuwa katika miaka ya 1990 uhusiano kati ya Putin na Shoigu ulikuwa mzuri lakini katika miaka ya 2000 wakawa marafiki wa karibu.

Mara kwa mara huenda likizo pamoja hadi Siberia, ambako Shoigu anatoka.

Alexander Bortnikov

Mkuu wa FSB Alexander Bortnikov alihudumu na Vladimir Putin katika KGB ya Leningrad. Alikua mkuu wa FSB mnamo 2008, akichukua nafasi ya Patrushev.

Yeye ni mtu mwenye uzoefu wa miongo kadhaa. Wadadisi wa mambo wanasema kuwa rais wa Urusi anaelekea kuamini taarifa za kijasusi anazopokea kutoka kwa FSB kuliko chanzo kingine chochote cha taarifa.

FSB ina ushawishi kwa wizara nyingine za kutekeleza sheria, kama vile Wizara ya Mambo ya Ndani na Ofisi ya Mwendesha Mashtaka Mkuu. FSB ina vikosi vyake maalum, sawa na SAS, kati yao vikundi vya wasomi vya Alfa na Vympel.

Waziri wa Mambo ya Nje, Sergei Lavrov, ni mmoja wa wanadiplomasia wenye uzoefu zaidi wa Urusi, Lavrov ameongoza wizara hiyo tangu 2004 - karibu miongo miwili. Ingawa hakuwa amesoma na Putin au kufanya kazi naye katika idara za usalama, rais huyo wa Urusi anasemekana kumheshimu sana Lavrov. Sio mmoja kutoka kwa mzunguko wa ndani wa marafiki, alipata heshima hii kwa sababu ya taaluma yake, bidii na kwa kutofanya makosa katika kazi yake ya muda mrefu.

Kama Bortnikov na Patrushev, mkuu wa Ujasusi wa Kigeni Sergei Naryshkin alihudumu na Vladimir Putin huko Leningrad. Licha ya kuwa mkuu wa kijasusi yeye ni afisa wa umma, amefanya mahojiano na vyombo vingi vya habari, akiwemo mwandishi wa BBC Steve Rosenberg.

Wale wanaomjua Naryshkin kibinafsi wanasema kwamba amejitolea kwa Putin na afisa kwa asili, alizoea kutii amri na kunyoosha mstari. Asili yake ya huduma za usalama, akili kali na uzoefu wa kitaaluma umemsaidia kuzunguka mduara wa ndani na Vladimir Putin anasemekana kutegemea muhtasari wa kijasusi uliotolewa na wakala wa Naryshkin.

Baraza la Usalama: kiti cha mamlaka ya kufanya maamuzi

Mkutano wa hivi punde zaidi wa Baraza la Usalama, ambapo ombi la kutambuliwa kwa "jamhuri" mbili za mashariki ya Ukraine zinazodhibitiwa na watenganishi lilijadiliwa, ulitoa ufahamu wazi juu ya mienendo ya Baraza hilo.

Mwandishi wa BBC wa Ulaya Mashariki Sarah Rainsford alielezea mkutano huo kama sehemu ya ukumbi wa michezo ambapo kila mtu alikuwa na jukumu lake alilopewa na maandishi yake.

"Maafisa wakuu zaidi wa Urusi walikaa katika mduara wenye sura mbaya kabla ya Vladimir Putin, wakamwita mmoja baada ya mwingine kukaribia maikrofoni na kumwambia kile alichotaka kusikia," aliripoti.

Wachambuzi wengine waliona mienendo tata ya kikundi ikicheza ingawa, maze ya Byzantine ya siasa za kibinafsi.

"Lazima tuelewe kwamba Baraza la Usalama ni mkutano wa watu ambao si wachezaji-wenza - wana uwezekano wa kuwa katika migogoro kati yao," alisema mtaalamu wa Kituo cha Carnegie cha Moscow Alexander Baunov.

"Chochote walichokuwa wakisema [katika mkutano wa Baraza la Usalama] haikuwa tu udhihirisho wa kile walichofikiri, lakini jitihada zao za kutopoteza wengine mbele ya Putin katika mchezo huu wa vyombo vya habari."

Mkutano huo ulionyesha ni kwa kiasi gani Vladimir Putin ana udhibiti binafsi juu ya wanachama wa Baraza la Usalama na jinsi anavyoweza kuwakemea hadharani au kuwaonyesha - na kuwa marafiki wa muda mrefu kunaleta ulinzi mdogo.

Licha ya kuwa mfanyakazi mwenza wa muda mrefu - na ikiwezekana rafiki wa binafsi - mkuu wa Ujasusi wa Kigeni Sergei Naryshkin alikemewa vikali na Putin kwa "kutozungumza wazi" alipopendekeza "washirika wa Magharibi" wapewe "nafasi nyingine" kabla. maeneo yanayodhibitiwa kutambuliwa.

Hii ilimkasirisha kabisa Putin ambaye alimshinikiza Naryshkin kutamka msaada wake wa kutambuliwa mara moja, ambapo mkuu wa ujasusi aliidhinisha, akionekana kushtuka sana.

Waziri wa Ulinzi Shoigu, Waziri wa Mambo ya Nje Lavrov na mkuu wa FSB Bortnikov walikuwa wanachama pekee wa Baraza la Usalama la watu 30 waliotakiwa kuzungumza mara mbili wakati wa mkutano huo wa maamuzi.

Lavrov alionyesha kuunga mkono kuendelea na juhudi za kidiplomasia huku Shoigu na Bortnikov wakiwa wababaishaji zaidi na kusisitiza kutambuliwa kwa waasi wanaounga mkono Urusi mashariki mwa Ukraine.

Mkutano huo pia ulikuwa wa kipekee kwa sababu ulitangazwa kwenye Televisheni ya Jimbo la Urusi - kwa kawaida Baraza la Usalama hukutana kwa usiri.

Matangazo hayo yalipaswa kuwa ya moja kwa moja, ingawa mashaka yaliibuka kuhusu jinsi dai hili lilikuwa la kweli.

Walipochunguza kwa makini video hiyo, waangalizi waliona kuwa saa za baadhi ya waliokuwepo kwenye mkutano hazikulingana na muda wa matangazo.

Baraza jingine

Inaaminika pia kuwa mbali na maafisa wa usalama na waziri wa mambo ya nje, Bw Putin anafanya mazungumzo ya ana kwa ana na watu wengine muhimu katika uanzishwaji wa Urusi na hata nje yake.

Mchambuzi wa kisiasa Yevgeny Minchenko, ambaye ananukuliwa sana na vyombo vya habari vya Kirusi, amekuwa akisoma wasomi wa Kirusi kwa miaka mingi. Yeye hukusanya ripoti mara kwa mara juu ya mduara wa ndani wa Vladimir Putin, ambayo anaelezea kama "Politburo 2.0", katika kurudi nyuma kwa safu ya juu ya uongozi wa Kikomunisti wa Soviet.

Katika ripoti yake ya hivi punde ya 2021, Minchenko anamtaja meya wa Moscow Sergei Sobyanin pamoja na mkuu wa kampuni kubwa ya mafuta ya jimbo la Rosneft Igor Sechin kuwa miongoni mwa watu walio karibu na rais.

Ndugu mabilionea Boris na Arkady Rotenberg pia wanajulikana kuwa karibu na Vladimir Putin kama watu wa siri anaowaamini na pia kama marafiki wa utoto wa Vladimir Putin. Wote walitajwa wiki hii katika vikwazo vya Uingereza dhidi ya Urusi. Mnamo 2020, jarida la Forbes liliwataja kama familia tajiri zaidi nchini.