Kuolewa nikiwa na miaka 40: ''Hakuna kikomo cha umri wa kupata upendo wa kweli"

Aminata Faty alizaliwa na kukulia Ufaransa. Alijua maana ya uhuru na kujitegemea, na aliingia kwenye ndoa akiwa na miaka 40, wakati shinikizo la kijamii kuhusu maisha ya wanawake lilianza kumkaba.

Hata hivyo, akiwa amekulia katika nyumba yenye mchanganyiko wa tamaduni, ujasiri wake ulimruhusu kutoafikiana na matarajio ya wengine.

BBC inaeleza simulizi ya mwanamke huyu ambaye sasa anasema ameridhika.

"Kutana na mume wangu kulitokea kwa njia ya kawaida, bila shinikizo, bila ndoto zilizopangwa. Yeye ni kocha wa michezo, na mimi nilihitaji msaada wake. Mabadilishano yetu ya kwanza yalikuwa ya kitaalamu tu. Tulijua kila mmoja polepole, tukawa marafiki, kisha kuoana," anasema Aminata.

Safari ya maisha

Aminata aliondoka Ufaransa na kuhamia Senegal, kuanzisha biashara na kushika nafasi za uongozi kuanzia 2012 hadi 2019, huku akijihusisha pia na kazi za kijamii.

"Nilikuwa mama wa mtoto mmoja peke yake, lakini hiyo haikuzuia safari yangu. Nilisafiri, kuchukua hatari, kufanya maamuzi yaliyochanganya watu, lakini yote yalikuwa kulingana na kile nilichokihisi ndani ya moyo wangu," anakiri.

Aminata alikuwa na ndoto zake, licha ya changamoto zilizomkabili. Alitamani maisha ya uhuru na kujitegemea.

"Kwanza kabisa, nilitamani uhuru: uhuru wa kuchagua maisha yangu, mwendo wangu, na ahadi zangu. Nilitaka kujenga kitu cha maana na kinachovutia, kuhisi kuwa na manufaa, kukua, bila kujiwekea mipaka," anasema.

Kwa Aminata, ndoa ilikuwa moja ya chaguo, lakini si kwa gharama ya kupoteza utambulisho wake.

"Nilitamani maisha ninayoyachagua mwenyewe, si maisha yaliyokubalishwa na wengine. Maoni ya wengine hayajawahi kunizuia," anaongeza.

Kujifunza kujiponya majeraha

Senegal, kucheleweshwa kwa ndoa ni jambo la kawaida, likiibua maswali kutoka familia na marafiki, na ukaguzi wa jamii. Lakini Aminata hakuwa na hofu ya hukumu hizo. Baada ya kuvunjika moyo na mtu aliyeonekana "yeye ndiye mtu sahihi kwake," alipata kuwa mama.

"Ndoa haikuja mapema kwa sababu sikuweza kumpata mtu sahihi. Nilidhani nimepata, lakini uhusiano huo ulikuwa unanipunguza badala ya kuniinua. Ilikuwa ngumu, lakini niliendelea na sehemu nyingine za maisha yangu. Sikuwa tayari kupunguza maisha yangu kwa kufikia tu hadhi ya mke wa ndoa," anasema.

Badala yake, aliweka lengo wazi: kujifunza na kujiponya.

"Niliwekeza kwenye masomo yangu, nikapata shahada ya uzamili katika utafiti wa kazi na sifa nyingine kadhaa katika taaluma yangu. Niliwekeza sana katika kazi na maendeleo yangu binafsi kwa sababu nilikuwa na majeraha mengi ya kujiponya," anasisitiza.

Shinikizo la maoni ya wengine

Licha ya ujasiri na dhamira, Aminata alipitia wakati mgumu na upweke mbele ya shinikizo la kijamii.

"Na zaidi ya yote, nilikataa baadhi ya mabadiliko yaliyohamasishwa na shinikizo la kijamii. Sikuwa tayari kuingia kwenye ndoa kwa hofu ya kile wengine wangefikiria. Sikuahirisha ndoa, nilikataa tu kuharakisha mambo," anasema.

"Siku zote si rahisi. Kulikuwa na mashaka, upweke mwingi. Lakini nimejifunza kujielekeza upya, kutangamana na watu wanaonithamini na kukumbuka kuwa jinsi wengine wanavyonitazama mara nyingi inazungumzia zaidi hofu zao kuliko chaguo langu," anaongeza.

"Kadiri muda unavyopita, niliweza kubadilisha shinikizo kuwa nguvu ya ndani. Unaishi mtazamo wa jamii ukiwa umeungana sana na nafsi yako," anasema.

"Wazo la mara kwa mara kwamba mwanamke mmoja baada ya miaka 35 au 40 ni 'hakamiliki,' 'ana madai makubwa' au 'amepoteza maisha' linaacha alama, kwa sababu linapuuzia mafanikio mengine, ukomavu, na safari ya maisha," anashughulikia.

Hata hivyo, Anafahari mafanikio yake binafsi na ya kitaaluma. Tangu 2019, amekuwa mjasiriamali, anahusiana na mipango ya ardhi na kilimo, na kuanzisha kipindi cha mazungumzo kwa wanawake, shirika la kusaidia wanawake waliovunjika kimapenzi, na ameandika vitabu.

"Mimi ni mwanamke anayejitahidi kuleta mabadiliko chanya, kama wanawake wengine wengi. Hivyo, zaidi ya ndoa, tunahesabiwa kwa mafanikio yetu binafsi na ya kitaaluma."

Ndoa inayobadilisha kila kitu

"Kila kitu kinabadilika, hakuna kinachoshikilia." Hii falsafa inayoelezwa na Heraclitus ambayo inathibitisha kwamba ukweli ni mchakato wenye nguvu, katika mabadiliko ya daima, ni falsafa ambayo inaelezea maisha ya Aminata Faty.

Alipo tangaza ndoa yake Novemba 2022 na kocha wake Cheikh Tidiane Diattara, wengi walishangaa na kuwa na shime.

"Kulikuwa na mshangao mkubwa, wakati mwingine hata raha. Kama vile, hatimaye, niliingia katika kigezo kinachotarajiwa. Lakini pia furaha ya kweli, hasa kwa wale waliotambua njia yangu bila kunihukumu," anasema.

Baada ya ndoa, mtazamo wa wengine juu yake ulibadilika.

"Jinsi watu walivyoanza kunitazama ilibadilika wazi. Ghafla, baadhi ya watu waliniangalia kwa heshima zaidi au uhalali zaidi, jambo linalouliza maswali makubwa. Haikunibadilisha mimi, bali ni mtazamo wa watu ulio badilika," anashughulikia.

Ushauri kwa wanawake walioko hali hiyo

Aminata anashauri wanawake walioko kwenye hali kama yake:

"Ningewaambia wasijipoteze kufuata ratiba ya kijamii. Ndoa ni hatua ya maisha, si mstari wa mwisho. Ni bora kuwa peke yako ukiwa na amani ya ndani kuliko kuingia kwenye uhusiano mbaya. Wakati sahihi ni ule unaoheshimu amani yako ya ndani. Hiyo haiwezi kuharibika."

"Huo kipindi kilinifundisha uvumilivu, nguvu ya ndani, na umuhimu wa kujijua kwa kina. Pia kilinifundisha kuwa upweke unaweza kuwa nafasi ya ukuaji, si kushindwa," anaeleza.

Aminata Faty sasa anaishi kwa upendo kamili na mumewe Cheikh Tidiane Diattara, ambaye alikubali kwa fadhili kutupa ushuhuda kuhusu uzoefu wake wa ndoa na mke wake.

"Mwanzoni, ilikuwa vigumu, ilikuwa ngumu kidogo kwa sababu hatukuwa kwenye urefu sawa. Lakini baada ya muda, nilizoea njia yake ya maisha. Unajua, ni sisi ambao tunapaswa kujishusha ili kukabiliana. Nilijipanga na njia yake ya maisha na kanuni zake. Kwa hiyo, inaendelea vizuri, "anafichua Cheikh Tidiane Diattara.

"Tangu wakati huo mke wangu amenisaidia sana katika ujasiriamali na mambo mengine mengi, hivyo nilibahatika kuwa na mke wa aina yake, ni mpiganaji, amenisaidia sana, kwa mambo mengi, kwa kila kitu," alisema.

Hata hivyo, Cheikh Tidiane Diattara alikiri kwamba mwanzoni, kabla ya kuoa, "alikuwa na hofu kidogo kwa sababu (hakuwa) tayari kuoa".

"Kulikuwa na mambo mengi ya kubadili wakati huo huo ili kuanza maisha kama wanandoa. Kwa hiyo, haikuwa rahisi kubadili mambo mara moja, lakini nilipata ushauri mzuri kutoka kwa marafiki na familia yangu. Walinipa ushauri mwingi kuhusu jinsi ya kushughulikia mwanamke. Walinisaidia pia, kwa hiyo ni sawa," anaelezea.

Aminata Faty sasa ana umri wa miaka 41, na mumewe Cheikh Tidiane Diattara ana miaka 42.

Wana binti yao wa kwanza Faly aliyezaliwa Oktoba 2023 na wanatarajia mtoto wao wa pili.

Mwanasosholojia aelezea kuhusu ndoa za kuchelewa

Uzoefu huu wa kijamii alioishi Aminata Faty pia umegusa mwanasosholojia.

Alipohojiwa kuhusu sababu za kuchelewa kwa ndoa miongoni mwa wanawake, Dkt. Sara Ndiaye, mwanasosholojia wa jamii katika Chuo Kikuu cha Gaston Berger, Saint-Louis, alipendekeza njia mbili za kufikiria hali hiyo.

"Kuna njia mbili za kuelewa tatizo hili: moja ni kwa mtazamo wa shinikizo, ambapo wanawake wanazidi kushikamana na uhuru wao; na nyingine ni kwa mtazamo wa mabadiliko ya muundo wa ndoa kutokana na kudhihirika kwa hatua kwa hatua kwa wanawake wa Senegal nje ya mfumo wa mshikamano wa ndoa," anafafanua mwalimu-mwanafiti.

Aidha, anabainisha:

"Uchambuzi wa maudhui ya mada zinazoshughulikiwa katika mfululizo wa Senegal unaonyesha kuwa gharama inayotokana na sherehe za ndoa haionekani kuvutia tena."

Dkt. Ndiaye anafafanua vyanzo vitatu vya migongano ya ndoa inayochangia kukata tamaa kwa wanawake:

Kutafuta uthabiti wa ndoa – husababisha wanawake kuhitaji au kudumisha tamaa ya kuwa na makazi ya ndoa moja. Hali hii ni changamoto kwa wanaume wengi wenye mfumo wa ndoa nyingi.

Unyanyasaji wa nyumbani – unaotokea pale ndoa inapotekelezwa kwa shinikizo au pale ambapo mmoja wa wanandoa anaishi maisha ya kando, na hivyo kuwapotosha wanawake katika kuchagua mwenzi aliyepewa shinikizo.

Kukataliwa kwa ombi la talaka – hali inayosababishwa na ishara kadhaa za tahadhari, vilio, na ushawishi hatari kutoka nje, inasukuma baadhi ya wanawake kuunda mshikamano wa kishikamana dhidi ya mapendekezo fulani ya ndoa.

"Isitoshe, taswira ya mwanamke mchanga aliyetalakiwa na sasa anajijenga upya maisha yake inahamasisha baadhi ya wanawake kuanza njia ya kuchagua kuondoka kwa ndoa, wakihoji kwamba 'ndoa si wajibu wa lazima,'" anahitimisha.