Zelensky asema Ukraine imeunda kombora la balestiki, siri ya mpango huu ni nini?

Katika mkutano na waandishi wa habari tarehe 27 Agosti, Volodymyr Zelensky alitangaza kwamba Ukraine ilikuwa imefanikiwa kufanyia majaribio kombora lake la kwanza la balistiki.

Haya ni mafanikio tata ya kijeshi na viwanda ya Kiukreni ambayo inaweza kuathiri kwa kiasi kikubwa mwendo wa vita, lakini ni maendeleo gani ambayo rais wa Ukraine anaweza kuwa anazungumzia?

"Nilidhani ni mapema sana kulizungumzia, lakini tayari kumekuwa na jaribio chanya la kombora la kwanza la balestiki la Kiukreni. Ninapongeza eneo letu la kijeshi na viwanda kwa hili," Zelensky alisema, lakini hakutoa maelezo.

Mnamo Julai, Zelensky alizungumza kuhusu "mienendo mizuri" ya mpango wa kombora la Kiukreni.

"Programu yetu ya makombora ina kasi nzuri, na ingawa hii ni kazi ngumu, hatua kwa hatua tunakaribia uwezekano wa kutumia makombora yetu wenyewe, na sio tu kutegemea vifaa kutoka kwa washirika," rais alisema.

Hata hivyo, jeshi la Ukraine tayari lina makombora ya balistiki katika safu yake ya ushambuliaji.

Hii ni mifumo ya zamani ya Soviet Tochka-U, ambayo ina safu ya kilomita 120 tu na idadi ndogo ya makombora.

Kwa kuongezea, Vikosi vya Wanajeshi vya Kiukreni vina ATACMS ya Marekani, ambayo inaweza kupiga kwa umbali wa kilomita 300, lakini Ikulu ya White house inakataza Kyiv kuzitumia kwenye eneo la Urusi.

Kwa hivyo, uundaji wa kombora lake la masafa marefu limekuwa kipaumbele kwa jeshi na viwanda vya Kiukreni katika miaka ya hivi karibuni.

Ili kuelewa ni kwa nini kauli za Zelensky zinawakilisha mafanikio makubwa, inafaa kueleza makombora ya balestiki ni nini na kwa nini Ukraine haijaweza kuyatengeneza kwa karibu miaka 20.

Silaha muhimu

Tofauti na kombora la kusafiri, kombora la balestiki hushambulia kwa mwendo wa kasi, na kuacha nafasi ndogo sana kwa ulinzi wa anga kulizuia.

Makombora kama haya yanaweza kurushwa kutoka kwenye vifaa vya kurusha vya ardhini au vya mkononi, na vile vile kutoka kwenye meli, manowari na ndege.

Kulingana na anuwai yao, makombora ya balestiki yamegawanywa katika masafa mafupi (km 250-1000), masafa ya kati (km 1000-2500-4500) na marefu (km 4500-6000).

Nguvu, kasi na usahihi wa makombora ya balestiki imewafanya kuwa moja ya aina muhimu zaidi za silaha za usahihi kwa jeshi la Kirusi.

Uharibifu wa malengo muhimu zaidi katika ukumbi wa michezo wa Kiukreni wa shughuli za kijeshi na nyuma unafanywa kwa usahihi na makombora ya ballistic - mara nyingi Iskander-M hutumiwa.

Jeshi la Urusi lilitumia Iskanders kupiga viwanja vya ndege vya kijeshi katika mikoa ya Poltava, Dnepropetrovsk na Kirovograd, na pia kushambulia mifumo ya makombora ya HIMARS na Patriot.

Matumizi ya mara kwa mara na yenye ufanisi yamemaanisha kwamba Urusi ina uwezekano wa kumaliza hifadhi yake ya makombora ya balestiki, na kuilazimu kugeukia Korea Kaskazini, ambayo imetoa makombora yake yenyewe na tayari yametumika mara kwa mara katika mashambulizi dhidi ya Ukraine.

Kurusha makombora ya balestiki ni moja ya kazi ngumu zaidi kwa ulinzi wa anga wa Ukraine. Habari zilizotolewa na Kamanda Mkuu wa Majeshi ya Ukraine, Oleksandr Syrsky, zinaonesha kuwa tangu kuanza kwa vita kamili, Urusi imerusha makombora 1,300 ya Iskander huko Ukraine, ambayo ni 56 tu ndio yamenaswa.

Hiyo ni, kwa vita vya Kirusi-Kiukreni, ni balistiki ambayo ina jukumu muhimu sana: inatoa moja ya pande na faida kubwa.

Uundaji wa kombora la balestiki la Kiukreni linapaswa kuwa kazi ya kipaumbele kwa tasnia ya ulinzi ya Kiukreni. Shida ni kwamba haijaweza kufanya hivi kwa miaka 20 iliyopita.

Historia ya Makombora ya Balestiki ya Ukraine

Ukraine ilianza kufikiria kuunda mfumo wake wa balistiki mwanzoni mwa miaka ya 2000, wakati wa urais wa Viktor Yushchenko.

Kisha ikatangazwa kuwa mfumo wa kombora wa kufanya kazi wa Sapsan (OTRK) utatengenezwa, ambayo kwa kweli ilitakiwa kuwa analogia ya Iskander ya Urusi.

Mradi huo ulipangwa kukamilika mwaka 2012, lakini ulichelewa kutokana na ukosefu wa fedha. Mradi huo ulisimamishwa ghafla chini ya rais Viktor Yanukovych mnamo Juni 2013.

Waziri wa Ulinzi wa wakati huo wa Ukraine Pavel Lebedev alitangaza kufungwa kabisa kwa mradi wa Sapsan. Kwa sasa anatafutwa kwa uhaini na, kwa mujibu wa taarifa za awali, amejificha Crimea, ambayo ilichukuliwa na Urusi.

Hatahivyo, tayari mnamo 2016 ilijulikana juu ya kufufuliwa kwa mradi wa Sapsan chini ya jina la Grom-2. Ukraine inadaiwa ilianza uundaji wa OTRK hii na masafa ya hadi kilomita 280 kwa agizo la Saudi Arabia.

Mnamo Februari 2021, Waziri wa Ulinzi Andriy Taran alisema kwamba Sapsan ilikuwa tayari 80% na "ilikuwa ni lazima kuchukua hatua ya mwisho" na kukamilisha mfano wa kwanza wa silaha hii mpya.

Tangu kuanza kwa vita kamili na Urusi, kumekuwa na habari kidogo rasmi kuhusu mpango wa kombora la Kiukreni. Wakati huo huo, Moscow imeripoti hadharani mara kadhaa juu ya kudunguliwa kwa makombora ya balestiki ya Kiukreni ya Grom-2.

Kwa kuongezea, katika msimu wa vuli wa 2022, mashirika ya kutekeleza sheria ya Ukraine yalimtia kizuizini mfanyakazi wa Ofisi ya Ubunifu ya Yuzhnoye yenye makao yake Dnepr kwa tuhuma za ujasusi.

Imetafsiriwa na Lizzy Masinga