Mbinu ya Israel ya 'Octopus' kwenye mzozo kati yake na Iran

Wiki ijayo, waziri mkuu wa Israel atafanya ziara ya dharura nchini Uturuki. Ziara hiyo inajiri huku kukiwa na hofu ya mashambulizi ya maajenti wa Iran dhidi ya watalii wa Israel nchini Uturuki.

Sababu hasa ya hali hii ni mvutano kati ya Iran na Israel, ambao ni maadui wakubwa wao kwa wao.

Mgogoro kati ya Israel na Iran umekuwa ikiendelea kwa miaka kadhaa iliyopita. Pande zote mbili zilifanya mashambulizi ya siri kwa kila mmoja.

Iran inataka kuifuta Israel kwenye ramani ya dunia. Hivyo Israel inaiona Iran kuwa tishio kubwa zaidi dhidi yao.

Iran kwa upande mwingine inaiona Israel kuwa kikwazo kikubwa zaidi cha kuibuka nchi yenye nguvu ya kikanda na Marekani. Mnamo 2020, mvutano kati ya Israeli na Iran ulichukua mkondo mkubwa.

Wakati huo huo, Iran ilikuwa imeishutumu Israel kwa kumuua mwanasayansi wa nyuklia Mohsen Fakhrzadeh. Fakharzada alikuwa akiendesha gari kwenye mji wa Tehran wakati huo.

Inasemekana aliuawa kwa kutumia bunduki ya rimoti. Israel haijawahi kukiri kuhusika kwake na mauaji hayo. Lakini madai haya hayajawahi kukanushwa. Fakharzada alikuwa mwanasayansi wa tano wa nyuklia kuuawa tangu mwaka 2007.

Gazeti la New York Times lilichapisha ripoti ya kina kuhusu jinsi Israel ilivyotekeleza mauaji hayo.

Matukio ya kushambuliana

Hata hivyo, mkuu wa zamani wa shirika la kijasusi la Iran alifichua kwamba Fakhrzada alikuwa akilengwa "kwa miaka kadhaa iliyopita." Alisema Mossad ilikuwa na wasiwasi kuhusu taarifa ambayo Fakharzada alikuwa nayo.

Kulingana na mashirika ya kijasusi ya Magharibi, Fakharzada alikuwa akiongoza mpango wa siri wa nyuklia.

Wakati huo huo, Iran na Israel walikuwa wanashiriki katika mfululizo wa operesheni za siri dhidi ya kila mmoja.

"Tumezuia madai ya njama ya mauaji ya Iran," Israel ilisema katika taarifa yake. Wakati huo huo, Iran ilitoa madai yaliyotiwa chumvi kuhusu mashambulizi ya ndege zisizo na rubani nchini Israel.

Nchi zote mbili zinatuhumiana

Nchi zote mbili zilidai kushambulia meli za mizigo za kila mmoja. Iran ilidai wiki iliyopita kwamba iliharibu eneo la nyuklia la chini ya ardhi.

Siku chache zilizopita, Iran ilisema imewashtaki watu watatu kwa madai ya kuwa na uhusiano na Mossad. Washtakiwa hao walidaiwa kupanga njama ya kumuua mwanasayansi wa nyuklia wa Iran.

Iran inasema kumekuwa na visa kadhaa vya mauaji hayo ya kutisha. Pia iliua maafisa wawili wa anga.

Wote wawili wamepewa hadhi ya 'Martyrs on Mission'. Wahandisi wa Wizara ya Ulinzi wametajwa kuwa mashahidi katika hujuma ya viwanda.

Hata hivyo, Israel haijalaumiwa kwa vifo hivyo.

Sasa mchezo huu wa siri wa mashambulizi unachezwa kwa uwazi

Mchezo wa mashambulizi na mashambulizi ya kukabiliana na Israel na Iran sasa unaonekana kuanza wazi. Kipindi cha Tehran kwenye Apple TV pia kinapata hadhi ya Hollywood.

Onyesho hilo linaonyesha jasusi wa Mossad akifanikiwa kupenya vyombo vya juu vya usalama vya Walinzi wa Mapinduzi ya Iran.

Lakini ikiwa tunaenda zaidi ya mawazo na kuzungumza juu ya hali halisi, wataalam wenyewe wana maoni kuhusu hilo.

Richard Goldberg alikuwa mkurugenzi wa Mpango wa Usalama wa Taifa wa White House dhidi ya Mpango wa Silaha za Maangamizi za Iran chini ya Rais wa zamani wa Marekani Donald Trump.

Ana maoni kwamba mauaji ya Mohsen Fakhrzad yasingewezekana bila ya kupenyeza mfumo wa usalama wa Iran.

Richard Goldberg anasema, "Inapaswa kueleweka kwamba haiwezekani kujipenyeza au kufikia moja ya vinu muhimu vya nyuklia vya Iran bila mvamizi wa nyumbani."

Inashukiwa kuwa Iran imeanzisha mashambulizi dhidi ya ngome za Marekani na Israel katika eneo hilo ili kulipiza kisasi mashambulizi hayo.

Iran inasemekana kushambulia Kituo cha Kimkakati cha Israel huko Kurdistan, Iraq, mwezi Machi.

Kufuatia hayo yote Israel hivi majuzi iliwaonya raia wake mjini Istanbul kuondoka katika mji huo na kutokwenda katika mji mwingine wowote nchini Uturuki.

 Labda maajenti wa Irani wanajaribu kuwaumiza.

Wakati huo huo, Waziri Mkuu wa Israel, Nefatali Bennett, ambaye anaondoka madarakani baada ya siku chache, amesema kuwa Israel sasa itatekeleza "Octopus theory".

Kwa mujibu wa nadharia hii, kuna mipango ya kuharakisha operesheni za siri dhidi ya mipango ya Iran ya nyuklia, makombora na ndege zisizokuwa na rubani.

Mkazo zaidi utawekwa kwenye mkakati huu kuliko kuwashambulia wale wanaofanya kazi kwa njia isiyo ya moja kwa moja kwa Iran katika nchi ya tatu.

Onyo la Iran

Mohammad Marandi, profesa katika Chuo Kikuu cha Tehran na mshauri wa vyombo vya habari wa timu ya makubaliano ya nyuklia ya Iran katika mazungumzo ya Vienna, alisema: "Tumekuwa na subira hadi sasa. Lakini bila shaka tutalipiza kisasi."

Jenerali Ismail Kayani (mkuu wa Kitengo cha Operesheni za Kigeni cha Walinzi wa Mapinduzi), Mkuu wa Kikosi cha Wasomi wa Kuds cha Iran, amesema kuwa Iran itaendelea kuunga mkono harakati zozote dhidi ya Marekani na Israel popote pale duniani.

Kwa hakika, Iran ilitoa tangazo hilo baada ya Qasim Suleimani, mkuu wa Kikosi cha Kuds cha Iran kuuawa katika shambulio la ndege isiyo na rubani. Operesheni hiyo ya Amerika mnamo Januari 2020 ilisababisha mtafaruku kote ulimwenguni.

Rais wa Marekani Joe Biden atazuru Israel na Saudi Arabia katika siku zijazo. Afisa wa utawala wa Biden alisema vita kati ya Iran na Israel havionekani kufikia hatua mbaya kwa sasa.