Mahakama ya Juu: Je, India iko mbioni kuhalalisha ndoa za watu wa jinsia moja?

Mahakama ya Juu ya India inasikiliza hoja za mwisho kuhusu idadi ya maombi ya kutaka kuhalalisha ndoa za watu wa jinsia moja. Mikutano hiyo "inapeperushwa moja kwa moja kwa maslahi ya umma".

Huku wapenzi wa jinsia moja na wanaharakati wa LGBTQ+ wakitarajia hukumu itakayowapendelea na serikali na viongozi wa kidini wanaopinga vikali ndoa za jinsia moja, mjadala unatarajiwa kuwa wa kusisimua.

Miongoni mwa wale wanaotazama kwa makini kesi hiyo ni Dk Kavita Arora na Ankita Khanna, wapenzi wa jinsia moja ambao wamekuwa wakingoja kwa miaka mingi kufunga ndoa.

Kwa Kavita na Ankita, hayakuwa mapenzi ya kukutana mara moja. Wanawake hao kwanza walikuwa wafanyakazi wenza, kisha marafiki, na kisha wakawa wapenzi

Familia na marafiki zao walikubali uhusiano wao kwa urahisi, lakini miaka 17 baada ya kukutana na zaidi ya muongo mmoja baada ya kuanza kuishi pamoja, wataalamu wa afya ya akili wanasema hawawezi kufunga ndoa - "jambo ambalo wanandoa wengi hutamani".

Wawili hao ni miongoni mwa takriban wanandoa dazeni na nusu ambao wamewasilisha ombi kwa Mahakama ya Juu kuruhusu ndoa za jinsia moja nchini India.Takriban maombi matatu yamewasilishwa na wanandoa ambao wanalea watoto pamoja.

Jaji Mkuu DY Chandrachud ameliita suala la "umuhimu mkubwa" na kuunda jopo la majaji watano - ambalo linahusika na masuala muhimu ya sheria - ili kutoa uamuzi juu yake.

Mjadala ni muhimu katika nchi ambayo inakadiriwa kuwa makumi ya mamilioni ya watu wa LGBTQ+. Mnamo 2012, serikali ya India iliweka idadi ya watu kuwa milioni 2.5 , lakini hesabu zinazotumia makadirio ya kimataifa zinaamini kuwa ni angalau 10% ya watu wote - au zaidi ya milioni 135 .

Kwa miaka mingi, kukubalika kwa mapenzi ya jinsia moja pia kumeongezeka nchini India. Utafiti wa Pew mwaka 2020 ulikuwa na watu 37% waliosema yanapaswa kukubaliwa - ongezeko la 22% kutoka 15% mwaka wa 2014, mara ya kwanza swali liliulizwa nchini.

Lakini licha ya mabadiliko hayo, mitazamo kuhusu ngono na jinsia inasalia kuwa ya kihafidhina na wanaharakati wanasema watu wengi wa LGBTQ+ wanaogopa kujitokeza, hata kwa marafiki na familia zao, na mashambulizi dhidi ya wapenzi wa jinsia moja mara kwa mara yanapamba vichwa vya habari.

Kwa hivyo umakini mkubwa unaangaziwa juu ya kile kinachotokea katika mahakama kuu katika siku zijazo - uamuzi mzuri utaifanya India kuwa nchi ya 35 ulimwenguni kuhalalisha ndoa ya jinsia moja na kuleta mabadiliko makubwa katika jamii. Sheria nyingine nyingi, kama zile zinazosimamia kuasili, talaka na urithi, pia itabidi zibadilishwe.

Ankita na Kavita wanasema wanatumai itafanyika, kwa sababu hiyo itawawezesha kufunga ndoa .

Ankita, mtaalamu wa tiba, na Kavita, daktari wa magonjwa ya akili, kwa pamoja wanaendesha kliniki ambayo inafanya kazi na watoto na vijana wenye matatizo ya afya ya akili na ulemavu wa kujifunza.

Mnamo tarehe 23 Septemba 2020, walituma maombi ya kuoana.

"Tulikuwa katika hatua hiyo katika uhusiano wetu ambapo tulikuwa tunafikiria kuhusu ndoa. Pia, tulichoka kupigana na mfumo kila mara tunapotaka jambo fulani lifanyike - kama vile kupata akaunti ya benki ya pamoja au bima ya afya, kumiliki nyumba pamoja au kuandika wosia."

Tukio moja ambalo lilithibitisha "kichocheo" ni wakati mama Ankita alihitaji upasuaji wa dharura lakini Kavita, ambaye alikuwa ameandamana naye hospitalini, anasema hakuweza kutia saini fomu ya idhini "kwa sababu sikuweza kusema mimi ni binti yake, wala singeweza. Ninasema nilikuwa binti-mkwe wake".

Lakini tarehe 30 Septemba, walipoenda katika ofisi ya hakimu katika eneo lao, wakitaka kufungishwa ndoa yao, walikataliwa.

Wanandoa hao kisha waliwasilisha ombi kwa mahakama kuu ya Delhi, wakitaka kuhalalishwa kwa ndoa za jinsia moja - na maelekezo kwa mamlaka kusajili ndoa yao.

Baada ya malalamishi kadhaa sawa na hayo kuwasilishwa na wapenzi wa jinsia moja katika Mahakama ya Juu na katika mahakama kuu nchini India, mahakama kuu mwezi Januari iliyakusanya pamoja na kusema kwamba itajadili suala hilo "muhimu".

Katika ombi lao, lililowasilishwa kupitia mawakili wakuu Menaka Guruswamy na Arundhati Katju, Ankita na Kavita wanasema "tunachotafuta sio haki ya kuachwa peke yako, lakini haki ya kutambuliwa kuwa sawa."

Katiba ya India, ombi lao linaongeza, inawapa raia wote haki ya kuoa mtu wamtakaye na inakataza ubaguzi kwa misingi yoyote na maombi yao yanapaswa kuruhusiwa kwa vile "maadili ya kikatiba ni juu ya maadili ya kijamii".

"Nina matumaini makubwa na nina imani kubwa na mahakama," Bi Guruswamy, ambaye timu yake inawakilisha kesi sita za ndoa za jinsia moja mahakamani, aliambia BBC.

Baadhi ya matumaini yake yanatokana na kusoma hukumu ya Desemba 2018 iliyoharamisha mapenzi ya watu wa jinsia moja - "jambo ambalo lilinishangaza zaidi ni kwamba mahakama ilisisitiza haki ya kuchagua mpenzi na hilo linanifanya niwe na matumaini makubwa", alisema.

Walipokuwa wakipiga marufuku sheria ya enzi ya ukoloni, majaji pia walisema kwamba "historia inadaiwa kuomba msamaha kwa watu wa LGBT na familia zao kwa fedheha na ubaguzi ambao wamekabiliana nao".

Lakini kwa kuzingatia upinzani wa ndoa za jinsia moja kutoka kwa serikali na viongozi wa kidini, Bi Guruswamy ana vita vikali mikononi mwake.

Serikali ya India imeitaka mahakamaya juu kutupilia mbali maombi hayo, ikisema kwamba ndoa inaweza tu kufanyika kati ya mwanamume na mwanamke ambao wana mapenzi ya jinsia tofauti.

"Kuishi pamoja kama wapenzi na mahusiano ya kimapenzi na watu wa jinsia moja ... hailinganishwi na dhana ya kitengo cha familia ya Kihindi ya mume, mke na watoto," wizara ya sheria ilihoji katika kuwasilisha faili mahakamani.

Iliongeza kuwa mahakama haiwezi kuombwa "kubadilisha sera nzima ya sheria ya nchi iliyoingizwa kwa kina katika kanuni za kidini na kijamii" na kwamba suala hilo linapaswa kuachwa kujadiliwa katika bunge.

Katika hatua ya nadra ya kuonesha umoja, viongozi kutoka dini zote kuu za India - Hindu, Uislamu, Jain, Sikh na ukristo - pia walipinga ndoa za watu wa jinsia moja , huku kadhaa kati yao wakisisitiza kwamba ndoa "ni kwa ajili ya uzazi, sio burudani".

Na mwezi uliopita, majaji 21 wa mahakama kuu waliostaafu pia walitilia maanani suala hilo. Kuhalalishwa kwa ndoa za watu wa jinsia moja kungekuwa na "athari mbaya kwa watoto, familia na jamii", waliandika katika barua ya wazi.

Majaji waliongeza kuwa kuruhusu ndoa za jinsia moja kunaweza kuongeza matukio ya Ukimwi nchini India na walionyesha wasiwasi kuwa kunaweza "kuathiri vibaya ukuaji wa kisaikolojia na kihisia kwa watoto wanaolelewa na wapenzi wa jinsia moja".

Lakini mwishoni mwa wiki iliyopita, walalamishi walipata msukumo mkubwa wakati Jumuiya ya Madaktari wa Akili ya India (IPS) – kundi linaloongoza nchini humo la afya ya akili ambalo linawakilisha zaidi ya madaktari 7,000 wa magonjwa ya akili – lilipotoa tamko katika kuwaunga mkono.

"Mapenzi ya jinsia moja si ugonjwa," IPS ilisema katika taarifa yake, ikiongeza kuwa ubaguzi dhidi ya watu wa LGBTQ+ unaweza "kusababisha masuala ya afya ya akili ndani yao".

Kauli ya IPS ina uzito mkubwa - mwaka 2018, shirika hilo lilitoa taarifa kama hiyo inayounga mkono kuharamisha mapenzi ya jinsia moja na Mahakama ya Juu ilikuwa imerejelea hilo katika uamuzi wao.

Nawauliza Ankita na Kavita wanafikiri nini kitatokea mahakamani?

"Tunajua kuwa katiba iliundwa ili kuruhusu usawa na utofauti na imani yetu katika mahakama na katiba haina kuyumba," anasema Ankita.

Kavita anaongeza: "Tulijua kungekuwa na upinzani, tulijua kwamba hii haingekuwa keki. Lakini tulichagua kufanya safari hii, hii ndiyo tuliyoianza, tuone inatufikisha wapi."