You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ? ਨਿਵੇਸ਼ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ?
ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕਾਲਜ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਫੀਸ ਕਿੰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਅੱਜ ਹੀ ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸੋਚਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਬੱਚਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਪੜ੍ਹੇਗਾ, ਕਿੱਥੇ ਪੜ੍ਹੇਗਾ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਜ਼ਰੀਏ ਜਾਣੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਓ
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਹਰ ਸਾਲ ਔਸਤਨ 4 ਤੋਂ 6 ਫ਼ੀਸਦ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਫੀਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਗਣਿਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਵਧੇਗੀ। ਪਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਲਾਗਤ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਰਸ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਖਾਣਾ, ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਕਲਾਸਾਂ, ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਫ਼ਰ, ਵੀਜ਼ਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਲਾਗਤ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਰ, ਯਾਨੀ ਡਾਲਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 2008 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ 45 ਰੁਪਏ ਸੀ। ਜਦੋਂਕਿ 2025 ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ 88 ਰੁਪਏ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਖੇਡਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਜਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸਾਂ ਜਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕਦੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋਗੇ, ਓਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 10 - 12 - 15 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਟੀਚਾ ਰਕਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੋ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਕੰਪਲੀਟ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਕਦੋਂ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੰਪਲੀਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਟੈਕਸ ਲਾਭ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਸਿਕ ਫੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਯਾਨੀ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜੋਖਮ ਲੈ ਕੇ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਂਕਾਂ, ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਬੀਮਾ-ਕਮ-ਨਿਵੇਸ਼ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ। ਆਪਣੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲੋ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧੀਆ ਰਿਟਰਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਨਹੀਂ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੈਂਕ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਜਦੋਂ ਕਮਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਭ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਣਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਪਰ ਲਾਗਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਸਮੇਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ, ਫੀਸ ਵਿੱਚ ਰਿਆਇਤਾਂ, ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਸਪਾਂਸਰ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੱਚੇ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਨੌਕਰੀਆਂ - ਟੀਚਿੰਗ ਅਸਿਸਟੈਂਟਸ਼ਿਪ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
