Ihe BBC chọpụtara mgbe ha gara n'ụfọdụ ụlọakwụkwọ gọọmenti Abia Steeti sị ha na-arụzi
Iji chọpụta nke bụ eziokwu banyere ihe gọọmenti Abia steeti kwuru maka akwụkwọ mkpesa ụfọdụ ndị pati All Progressive Congress (APC) gbara ha n'aka ụlọọrụ na-ebu agha megide mpụ bụ EFCC na ICPC banyere ego ha na-emefu iji rụzie ụlọakwụkwọ dị na steeti ahụ, BBC Igbo gara njem n'ụfọdụ ụlọakwụkwọ dị na mpaghara Aba Saụt ma chọpụta na ọrụ na-aga n'ihu n'ụfọdụ ụlọakwụkwọ ndị ahụ e kwuputara aha ha.
Onye ntaakụkọ anyị gara ụlọakwụkwọ National High School, Umuagbai Secondary School, Etche Road Primary School nakwa Comprehensive Secondary School dị n'kpuru ọchịchị Aba Saụt ma hụ na ndị ọrụ nọ ọrụ n'ụlọakwụkwọ ndị a n'agbagnyeghị mmiri ozuzo.

O doghị anya ka ụlọakwụkwọ ndị eso na ndị gọọmenti mapụtara maka atụmatụ bekee kpọrọ 'smart school' mana ihe anyị chọpụtara bụ na a gaghị arụcha ọrụ ụlọakwụkwọ ndị ahụ tupu ụmụakwụkwọ amalite akwụkwọ n'ọnwa Septemba 2025.
Nchọpụta anyị gosiri na ọ bụ naanị ụlọakwụkwọ ka a kụrụ gbamgbam dịka a na-eche ka a gbaa ya pent ma tinye ụfọdụ ihe ụmụakwụkwọ ji amụ akwụkwọ n'ime ya.


Anyị anaghị atụegwu maka mkpụpụ a kpụpụrụ anyị n'ụlọọrụ EFCC - Gọọmenti Abia Steeti

Ebe foto si, Ferdinand Ekeoma/Facebook
Gọọmentị Abia Steeti ekwuola na egwu anaghị atụ ha maka onye ọbụla ịnyocha ha n'ego ndị ha na-emefu iji rụọ ọrụ metụtara steeti ahụ.
Onye ndụmọdụ pụrụiche Gọvanọ Alex Otti bụ Ferdinand Ekeoma gwara BBC Igbo nke a mgbe ọ na-aza ajụjụ maka akwụkwọ mkpesa ụfọdụ ndị pati All Progressive Congress (APC) gbara ha n'aka ụlọọrụ na-ebu agha megide mpụ bụ EFCC na ICPC n'ịchafụ.
Otu onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị bụ Eze Chikamnayo na ndị ọzọ dere akwụkwọ mkpesa a n'Abuja megide Gọvano Alex Otti ma kwuo ka ọ bịa kọwaa etu o si mefuo ijeri naịra iri ise na anọ amawapụtara maka ịrụzi ụlọakwụkwọ n'Abia Steeti.
Ha kwuru na Gọvanọ egosighi foto, aha ụlọakwụkwọ maọbụ ebe ụlọakwụkwọ ndị a nọ maọbụ akwụkwọ e ji nye ndị ọrụ ngo ọrụ ahụ.

Ugbua, i nwereike inweta akụkọ BBC Igbo niile n'ekwenti gị.
Pịa aka ebe a ka i soro anyị
Ebe Ọkwa azụmahịa WhatsApp kwụsịrị
Na nzaghachị, Ekeoma kwuru na ọ bụ ihe dị mma ka ndị a na-achị na-ekwupụta okwu ma ọ bụrụ ha hụụ ihe dị aṅaa n'ọchịchị gọọmenti.
O kwuru na ebe ọ bụ na o nweghi ihe nzuzo dị n'ọchịchị Gọvanọ Otti, ya mere na obi anaghị amapụ ha ma onye ọbụla kpụpụ ha n'ụlọọrụ na-ahụ maka mpụ maka nnyocha.
O kwuru na o nweghi mgbe gọọmenti mefuru ego dị ijeri naịra iri ise na anọ maka ịrụzi ụlọakwụkwọ dịka ndị a si boo ebubo.
"Oge a na-ekwu okwu ya bụ n'agba anọ nke afọ 2024 a kpọrọ 'fourth quarter', ihe gọọmentị mefuru iji rụzie ụlọakwụkwọ bụ naanị ijeri naịra abụọ na otu ụma (N2.1bn).
"Kama ego a mawapụtara maka iji rụzie ụlọakwụkwọ n'afọ 2024 niile bụ ijeri naịra iri ise na anọ (N54bn) bụkwanụ ihe ndị a kpụụ n'ọnụ gbaa gọọmenti akwụkwọ.
Mgbe a jụrụ ya ego ole ka gọọmenti mefurula maka ịrụzi ụlọakwụkwọ, Ekeoma kwuru na o nweghi ike ikwu kpọmkwem ego ole gọọmentị mefurula kama na ọ ga-adị n'akwụkwọ nchịkọta ego niile e mefuru kwa afọ a kpọrọ 'audited annual account'.
O kwuru na e wepụ nruzigharị ụlọakwụkwọ nke ha na-eme, na gọọmenti emeela ọtụtụ ihe ndị ọzọ na ngalaba agụmaakwụkwọ, nke gụnyere iwe ndị nkuzi karịrị puku ise n'ọrụ, nakwa inye ha ezigbo ọzụzụ.
Lee ụlọakwụkwọ ndị Gọọmenti Abia na-arụzi ugbua

Akwụkwọ si n'aka mịnịstrị agụmaakwụkwọ n'Abia Steeti nke rutere BBC Igbo gosiri aha ụfọdụ ụlọakwụkwọ ndị gọọmentị na-arụzi.
Ọnụọgụgụ ụlọakwụkwọ ndị a dị iri isii na abụọ nke dị n'ime okpuruọchịchị iri na asaa mejupụtara Abia Steeti.
Ọtụtụ n'ime ha bụ ndị a ka na-arụ ọrụ ugbua.
Abia North
(Arochukwu, Bende, Isuikwuato, Ohafia, Umunneochi)
Arochukwu
1. Ututu Junior Secondary School
2. Ihe Central School, Ihechiowa
3. Uruji Secondary School, Amuri-Abam
Bende
4. Amankalu Primary School, Igbere
5. Ozuitem Central School
6. Community Primary School, Agbozu Uzuakoli
7. Okposi Primary School, Igbere
Isuikwuato
8. Achara Uturu Central School
9. Eluama Central School
10. Mbaugwu Community Secondary School
Ohafia
11. Abiriba Nmaju Memorial Primary School
12. Amangwu Community School
13. Etiitama Community School
14. Biama Community School, Abiriba
15. Ofali-Agwu Primary School
Umunneochi
16. Mbala Community School, Mbala Isuochi
17. Nneato Junior Secondary School
18. Mbala Primary School
Abia Central
(Ikwuano, Isiala Ngwa North, Isiala Ngwa South, Osisioma, Umuahia North, Umuahia South)
Ikwuano
19. Ikwueke Community Secondary School
20. Ogbuebule Community Secondary School, Oboro
Isiala Ngwa North
21. Osusu Community Secondary School
Isiala Ngwa South
22. Omoba Central Model School I
23. Omoba Central Model School II
24. Amato Umuawa Community School
25. Ngwaobi Community School
26. Migrant Farmers Primary School, Umumgbo
27. Umuene Umuopia Primary School
28. Umuika Community Primary School
29. Umuikaa Model Secondary School
30. Amaudo Owerrinta Primary School

Osisioma
31. Owo na Umuosi Community School
32. Urata Amaise Migrant Farmers Primary School
33. Umuocham Girls Junior Secondary School, World Bank
34. Umuocham Girls Senior Secondary School, World Bank
35. Aro-Ngwa Primary School
Umuahia North
36. Ohuhu Community Secondary School, Amaogwugwu
37. Nkata Community School
38. Ibeku High School
Umuahia South
39. Mgbarakuma Primary School
40. Urban Mission Hill Primary School
41. Amakama Community High School, Olokoro
42. Umuogo Community Primary School, Ubakala
43. Umuokpara Secondary School
44. Ubakala Senior Secondary School, Nsukwe
45. Ubakala Junior Secondary School, Nsukwe
46. Ogbodinibe Community Primary School, Umuokpara
Abia South
(Aba North, Aba South, Obingwa, Ukwa East, Ukwa West, Ugwunagbo)
Aba South
47. Etche Road Primary School I
48. Etche Road Primary School II
49. Ndiegoro Comprehensive Junior Secondary School (Ulasi Girls)
50. Ndiegoro Comprehensive Senior Secondary School (Ulasi Girls)
51. Akoli Road Primary School
52. National High School, Aba
53. Ulasi Road Primary School I
54. Ulasi Road Primary School II
55. Umuagbai Secondary School
Obingwa
56. Itungwa Primary School
57. Ibeme High School, Obete Ukwu
Ukwa East
58. Akwete Junior Secondary Technical
59. Akwete Senior Secondary Technical
60. COMMUNITY PRIMARY SCHOOL, OBUOZU-NDOKI
Ugwunagbo
61. Owerre Aba Community School
62. Abayi Nchokoro Primary School









