“Ўзбекистон Конституциясини ҳукумат кўпроқ бузади”

Сурат манбаси, uza
Ўзбекистонлик ва хорижлик кузатувчиларнинг аксарияти мамлакат Бош қонунини ҳукумат ўз амаллари билан бузиб келаётганини айтишади.
Конституция - барча қонунлардан устивор ва бирон бошқа қонун-қоида унга зид келиб қолса, албатта, айни ҳолатда Конституцияда кўрсатилгани каби иш тутилиши керак.
Аммо Ўзбекистонда бундай ҳолларда Конституция қолиб кетиб, давлат амалдорлари чиқарган нимқонунлар ишлайди.
Ўтган ҳафта мустақил Ўзбекистон қабул қилган Конституция куни нишонланди.
Ўзбекистонлик фаолларнинг таъкидлашича, Ўзбекистонда бевосита ҳукумат ва давлат бошлиқлари ҳамда ҳуқуқ-тартибот идораларининг ўзлари мамлакат Бош қонунини менсимасдан, бузиб келишаётир.
Масалан, Ўзбекистон Конституциясида инсоннинг истаган пайтда чет элга чиқиш ҳуқуқи кафолатланган бўлса ҳам, икки йиллик Овир визаси тартиби билан айни ҳуқуқ чекланган ва ҳукуматни танқид қилганлар ҳатто, мамлакатдан чиқарилмаяпти.
Қонуншуносларга кўра, бир шахснинг чорак асрдан бери президентлик амалида қолиши ҳам Ўзбекистон Конституцияси бузилишини англатади.
Конституция, шунингдек, Ўзбекистон фуқароларининг ўз ватанлари ичида эркин ҳаракатланиш ва истаган жойларига кўчиб бориб яшаш ҳуқуқларини ҳам кафолатлайди.
Аммо амалда мамлакат пойтахти - қарийб 90% ўзбекистонлик учун ёпиқ, яъни бориб яшаш тақиқланган шаҳар.
Шу асно ўзбеклар ўз пойтахтига кўчиб бориб яшаш ҳуқуқидан ҳам маҳрум қилинган дунёдаги жуда-жуда озчилик миллатлардан бири бўлиб қолмоқда.
Конституция бўйича Ўзбекистон фуқаролари Ўзбекистон Республикаси ҳимояси остидалар, бироқ чет эллардаги ўзбекистонликлар давлат ваколатхоналари уларни ҳимоя қилмаслигини айтишади.
Сиз бу фикрларга қандай қарайсиз?
Ўзбекистон Конституциясини давлат шу тахлит бузаётганини оқлайсизми?
Ёки уни бузгандан кўра ўзгартирган маъқулми?
Президент - Конституция гаранти сифатида сизнинг Бош Қонундаги ҳуқуқларингизни қандай кафолатлаяпти?
Би-би-си Ўзбек хизмати Facebook ва Одноклассники ижтимоий тармоқларидаги саҳифаларида ана шу саволлар билан мурожаат қилганди.
Аввалига Facebookдаги фикр ва мулоҳазаларга тўхталсак.
(Аксарият изоҳлар таҳрирсиз берилмоқда)
Farkhod Abdurakhmonov: Конституция ўз моҳияти билан давлатнинг бутун ҳудудида устувор бўлиши ҳамда жорий қонунчилик учун асосий база вазифасини бажариши даркор. Конституцияга тўлиқ амал қилиш ёки уни сўзсиз бажариш, аввало сиёсий ва ҳуқуқий маданият даражасига боғлиқ. Амалдаги Конституциямизнинг мазмуни ва тамойиллари қанчалик зўр бўлишидан қатъий назар у амалда бузилаётган ва энг ачинарлиси, ҳукуматнинг ўзи шуни бузаётган ёки бузилишига йўл қўяётган экан, ушбу ҳолатни ҳеч ҳам оқлаб бўлмайди. Конституция йилда бир маротаба байрам қилиш учун қабул қилинмайди, балки у ҳар куни ижтимоий,сиёсий,иқтисодий ҳаётимизда дастурул амал бўлмоғи лозим. Конституция нисбатан барқарорлик хусусиятига эга бироқ бу дегани у ҳеч қачон ўзгариши керак эмаслигини билдирмайди. Жамият тараққиёти асосида халқнинг фикрини олган ҳолда унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин. Менимча, айни кунда бизнинг Конституциямиз ўзгартиришга муҳтож бўлмасдан балки ҳаётга тўла тадбиқ этилишга кўпроқ муҳтождир. Бу борада ҳар бир фуқародан, жамиятдан, Хукуматдан масъулият ва жавобгарлик талаб этилади. Айни пайтда Олий Конституцион Суд ҳам ўзини мавжудлигини амалда кўрсатиши муҳимдир.
Naser Muhammad: Кучиб келиш учун руйхатга туриш керак, руйхатга туриш пул. Ахир туппа-тузук бизнесга болта урманг жаноблар. Хар кандай маконда жой топилади. Бир томондан келувчилар сабаб турар-жой нархлари уйнашни бошлайди. Бу холатни назорат килиш, нархларни муътадил ушлаб туриш мураккабликлар келтириб чикаради. Вазиятдан эса маъракага келган кампир уз дардини айтиб йиглаб фойдаланиб олади. Маколада факат турар жой масаласига изох колдирган булсамда, колган муаммолар ечими хам курсига "кети" жаррохлик йули билан мустахкамланган ва онасини махрига келиб колган амали-дорларнинг нафслари конмагунча топилмайди. Нафс тупрок билангина конажак...
“Юртнинг тинчлигини берсин”
Ядгар Ходжаниязов: Конституцияга хеч ким риоя килмайди.Агарда хакикатан хам конституция билан иш тутилса Узб.ярим ахолисидан купрогини камаш керак.
Rahmatullo Azimov: Салом хаммага! Бу гаплар хаммаси бе фойда, огизда бору амалда йук гаплар, лекин охири бахайр булсин Оллох юртни тинчлигини берсин мухими шу!
Ilhomjon Qosimov: Хафа бўлмангу, оиладаги гапни кўчага олиб чиқиш яхшимас. Ойнага бир қараб оғайни кимлигиз ҳақида ўйлаб кўринг. Ватан ҳам бир бир катта оила, уни қадрлаш ва ҳимоя қилиш керак. Гапни кўчага олиб чиқиб иғво қилмай.
“Реал ҳаёт бошқача...”
Ruzibay Azimiy:Конституциямизда Ўзбекистон республикасининг барча фуқаролари Ўзбекистон Республикасининг барча ҳудудларида яшаш...ҳуқуқига эга деган модда бор. Бироқ реал ҳаётда бундай эмас. Ҳатто Тошкент шаҳрига қўшни туманлар Қибрай, Зангиота, Ўрта Чирчиқ туманларидагилар ҳам Тошкент шаҳрида яшаш ҳуқуқига эга эмас. Ҳукуматнинг айрим қонунлари ва қонуности ҳужжатлари Конституцияга зид эканлиги ойдай равшанлигини билиб туриб, қанақасига айбни оддий халқдан излаймиз?
Илхом Мухиддинов: Масалан Сингапур ва Хитой давлатини олсак! Нима учун ушбу Давлатлар киска пайт ичида ривожлониш тез даражада усиб кетган? Чунки уша давлатларда биринчи булиб Коррупцияни йукотган, харумхурларни камашган, хаттоки отган! Шундай кейин Давлат ривожланиб бораверган!
“Зомбилар...”
Hurshidbek Ganiyev: Жирриллайверилар аламзада, бечора, ожиз ва ичқора майда чуйдалар. Бутун Ўзбекистон номидан сизларга туфуруман. Ватансиз сиғиндилар.
Буривой Тошкент: Хуршидбек Ганиев ?! Жамиятда шундай муаммо бор эканки BBC Uzbek тахририяти, Узбекистон фукороларини , кайси тоифа, катламда булишидан катъий назар, фикрлаб , давлатчилик ва жамият учун хавфли булган "дардни" , вокейликни оммага курсатиб , факат яхшилик ниятида , яна ундан баттар "газак олиб" кеч булмасдан олдини олиш учун, бу мавзуни онгли, фикрловчи кишилар учун хавола этишган. Давлатни асоси булган, энг устивор конун Конституцияга амал килинмас экан, уни бузиб , амал килмасдан уз манфаати йулида муттахамлик килувчилар бор экан , хеч качон жамиятда юксалиш булмайди ! Халкни ахволи эса борган сари огирлашиб бораверади. Давлат, хукумат амалдорлардан таркиб топган экан, биринчи навбатда уларда жавобгарлик, мажбурият масулиятини хис этиш , конунга тулик риоя килиб , оддий фукороларга ибрат булишлари зарур ! Лекин афсус, асос далиллар шуни курсатмокдаки , жуда гузал килиб когозга битилган конунларни, конституцияни амалдор шахслар, хокимият бошкаруви, суд, прокуратура, куч ишлатар тизимлари ва бошка хукумат аъзолари купол тарзда жинояткорона бузиб , уз манфаатлари йулида жамиятга, халкимизга, давлатчилик манфаатларига хиёнат килмокдалар . Бундай конунбузарликлар, юкори катлам табакалари яни "олий маълумотга эга булган" тоифалар томонидан амалга оширилаётганини курган оддий фукоролар ва айникса усиб келаётган ёшлар , конунга амал килмаслик, фирибгар-муттахамлик хаёт конуни деган тушунчага бориб, жамиятга фойда келтириш урнига, факат зарар келтирадилар. Зарар келтирмаган холларида хам, фойда келтиришни уйламайдилар хам. Бундай холатларда жамиятда ижтимоий ногиронлик хосил булиб, фукоролар "мородёрлик" яни давлатни, бир бировларини талон тарож килиш пайида буладилар . Купол мисол келтирганда , конституциямиз ёш , энди усиб улгаяман деган "ожиза бир киз" урнида булса, конунни химоячисиман деган хукумат амалдорлари эса жиноятчи вахший "манъяк" каби , бу "ожиза кизни" яни конституцияни хар хил куринишда зурлаб келмокдалар. Буни окибатида эса , юкорида кайд этилган , "ожиза" конституция яъни конунлар , пулга сотиладиган "фохишага" айлантирилмокда. Энг дахшатлиси шундаки , "фохишага" айлантирилган конунлар "хомиладор" булиб , "ногирон уродлар"ни , онгсиз ёшларни, кур курона узини "ватанпарвар" килиб курсатмокчи булган , аслида эса жамият учун факат зарар келтирувчи зомбиларни дунёга келтирмокда.
Илхом Мухиддинов: Худди шундай балик бошидан сасийди тугри, кунунлар бир бирига зид, харумхур коррупционерлар булган давлатни келажаги йук! Масалан хеч кайси давлатда бензин нархи коммерческий деган нарса йук, факат бизда, Узбекистон табиий бойликларига хар бир фукаронинг хисси Бор ! Лекин уша бойликлар узлаштирилмасдан пули жой жойига борса Давлат ушанда ривожланади! Кани хакикат !
Одноклассникидаги BBCUZBEK гуруҳи
“Конституциядан хабардорлар кам...”
С Т Р Е Л E Ц:Конституция бузиляптими ё йукми, буни билиш учун аввало конституциядан яхши хабардор булиш керак. Нафакат Узбекистон ахолиси балки бутун Марказий Осиё ахолисини камида 90 фоизи уз конституцияларини бир марта булсаям укимиган, ёки бир-икки моддасидан бошка умумий тарзда тушунчаси йук. Тахминий хисоб китобларга кура Узбекистонда хар 10 та одамдан 1 таси конституциядаги 1-2 та бандни билади холос, хар 30 одамдан 1 таси яримигача тушунчаси бор, хар 100 тадан 1 таси мукаммал билади. Шундай "сиёсий онг"га эга халкни хукумати ундан ортиб нимаям буларди. Бизда конституция чет давлатлар "кузи" учун кабул килинган, лекин амал килиш унчалик шарт булмаган "йурикнома"га ухшайди, жуда ухшамаса бирор бандини узгартириб, мослаб "ухшатворилади" тамом...
алю мин:конституциядан хабардор булишдан бир наф буларди хар бир узбек уни ёдлаб оларди
Элдорбек Бекмуродов: Албатта хукумат бузмокдада конститутцияни. Энг куп конституцияни бузган одам бу Каримов жаноб олийларидир.Каримов узбекларни Узбекистон конституциясининг гарантияси эмас, хукукларини бузувчидир
Би-би-си Ўзбек хизмати билан Whatsapp, Telegram ва Viber орқали боғланишни истасангиз, телефонимиз: +44 78-58-86-00-02.
ТЕЛЕГРАМДА ЭСА каналимиз -telegram.me/bbcuzbek ёки BBCUZBEK
Instagram - BBC UZBEK
Twitter - BBC UZBEK
Odnoklassniki - BBC UZBEK
Facebook- BBC UZBEK
Google+ BBC UZBEK
YouTube - BBCUZBEK (https://www.youtube.com/user/bbcuzbek)
Skype - bbcuzbekradio












