Коронавируснинг янги штаммлари энди вакцинани фойдасиз қилиб қўядими? - Олимлар аллақачон хавотирда, O‘zbekiston, dunyo, koronavirus, yangiliklar

Коронавируснинг янги штаммлари энди вакцинани фойдасиз қилиб қўядими? - Вируснинг янги турлари бошқа давлатларга тарқалар экан, вакциналарнинг уларга қаршилигини таъминлаш глобал мажбуриятга айланади, дейишмоқда олимлар.

Жанубий Африка олимларининг айтишича, бутун мамлакатни босаётган Ковид-19нинг янги тури Британия ва ва бошқа давлатларда қўлланишни бошлаган вакцинага нисбатан қаршилиги кучлироқ бўлиши мумкинлиги ҳақида "жиддий хавотир" бор.

Уларнинг огоҳлантиришича, бу ҳолат вакцинани глобал миқёсда тарқатишни "янада долзарб" қилиб қўяди.

"Бу назарий хавотир. Асосли хавотир... Жанубий Африкада тарқалаётган Kовид тури анча чидамли", дейди проф. Шабир Мадҳи Би-би-сига. У Оксфорд ва "AstraZeneca" вакцинасини Жанубий Африкадаги синовини ўтказишга раҳбарлик қилган.

Проф. Мадҳи Британия ҳукумати ва олимлари изоҳига жавоб қайтарган. Унинг айтишича, ҳолат бўйича аниқ жавоб бир неча ҳафталарда чиқиб қолади. Жанубий Африкада кенг миқёсда тестдан ўтказиш аллақачон бошланган.

Хавотирга сабаб бўлаётган факт шуки, Жанубий Африкада тарқалган вирус Британияда тарқалган турига нисбатан кўпроқ мутацияга учраган. Бу мутациялардан бири антитаначаларнинг коронавирусга қарши курашини самарасизлаштириб қўйиши мумкин.

Вакциналар иммунитетни вирусга қарши курашишга ўргатади, шу жумладан, коронавирусга қарши курашувчи антитаначаларни яратади.

Антитаначалар иммун тизимидаги оқсиллар бўлиб, вируснинг юзасига ёпишиб олиб, унинг кўпайишига қаршилик қилади. Антитаначаларнинг вирусга ёпишиши заифлашса, вакциналар қўллангандан кейин пайдо бўлган антитаначалар ҳам кутилган самарани бермаслиги мумкин.

Проф. Мадҳининг айтишича, Жанубий Африкадаги мутация мавжуд вакциналарни фойдасиз қилиб қўйиши "эҳтимоли йўқ", аммо таъсирини камайтириши мумкин.

Ҳаммасини вақт кўрсатадими?

Уитс университетидан вакцина бўйича эксперт, профессор Ҳелен Рис шундай дейди: "Хайриятки, вакцинани вируснинг янги турларига мослаштириш керак бўлса, янги технологиялар буни нисбатан тезроқ амалга ошириш имконини беради."

Жанубий Африка Британия ҳукуматининг Жанубий Африкада тарқалган вирус Британияда тарқалган вирусдан кўра юқувчанроқлиги ҳақидаги иддаосини рад қилган.

Олимлар унинг юқувчанроқлигига ҳам ва бу мутациялар вирусни янада қаттолроқ қилиб қўйганига ҳам далил йўқлигини таъкидламоқда.

Проф. Рис Жанубий Африкада пайдо бўлган бу мутация вакциналарни тезроқ ва кўпроқ ишлаб чиқариш ва фақат бой давлатларга эмас, бутун дунёга етказиб беришни янада долзарблаштиради.

"Вируснинг янги турлари бошқа давлатларга тарқалар экан, вакциналарнинг янги турларга қаршилигини таъминлаш глобал мажбуриятга айланади", дейди проф. Рис.

Ҳукуматнинг вакцина бўйича маслаҳат қўмитаси раиси проф. Барри Шубнинг айтишича, бошланғич далиллар мутациялар вируснинг мавжуд вакциналардан "қочиб қутулишига" ёрдам беришини кўрсатаётгани йўқ.

"Вакциналар афтидан жуда самарали", дейди у, вакциналар ҳамон "янги тур вирусни нейтраллаштириши" мумкинлигини кўрсатувчи лаборатория синовларини тилга олар экан.

Проф. Мадҳининг айтишича, асосий лаборатория текширувлари ҳали бошланмаган, вакциналарнинг бу янги турга нисбатан самараси "келгуси бир неча ҳафтада" маълум бўлади.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek