โนเบล : ใครได้รางวัลอะไรในปี 2019

คณะกรรมการพิจารณามอบรางวัลโนเบลได้ประกาศผลผู้ได้รับรางวัลประจำปีนี้ครบทั้ง 6 สาขาแล้วในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา

ในปีนี้มีนักวิทยาศาสตร์ นักเศรษฐศาสตร์ และนักเขียน "ผู้สร้างคุณประโยชน์อันยิ่งใหญ่ต่อมวลมนุษยชาติ" ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา ที่ได้รับรางวัลทั้งสิ้น 15 คนใน 6 สาขา ดังนี้

รางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์

ทีมนักวิทยาศาสตร์ 3 คน คือ เซอร์ปีเตอร์ แร็ตคลิฟฟ์ จากสถาบันฟรานซิส คริก และมหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด ในอังกฤษ รวมทั้งชาวอเมริกัน 2 คน คือ ศ.วิลเลียม เคลิน จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และ ศ.เกรก เซเมนซา จากมหาวิทยาลัยจอนส์ฮอปกินส์ ในสหรัฐฯ ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ประจำปี 2019 ไปครองร่วมกัน ด้วยผลงานวิจัยถึงการทำงานของเซลล์ในร่างกายมนุษย์ที่รับรู้และปรับตัวให้เข้ากับระดับก๊าซออกซิเจนที่มีอยู่

การค้นพบของพวกเขาเป็นประโยชน์และเกี่ยวพันกับชีวิตประจำวันของคนทั่วไปในหลายด้าน ตั้งแต่เรื่องการออกกำลังกาย การอยู่ในที่สูง ไปจนถึงการพัฒนาในช่วงต้นของตัวอ่อนมนุษย์ในครรภ์มารดา

นอกจากนี้ ผลงานของพวกเขายังช่วยปูทางไปสู่การพัฒนาวิธีการใหม่ ๆ ในการรักษาโรคโลหิตจาง หรือแม้แต่โรคมะเร็ง

คณะกรรมการรางวัลโนเบลแถลงว่า "เราทราบกันมานานหลายศตวรรษถึงความสำคัญขั้นพื้นฐานของออกซิเจน แต่เรื่องการปรับตัวของเซลล์ต่อการเปลี่ยนแปลงของระดับออกซิเจนนั้นยังคงเป็นปริศนามานาน"

รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์

ศ.เจมส์ พีเบิลส์ นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ชาวอเมริกันเชื้อสายแคนาดา รวมทั้ง ศ.มิเชล มายอร์ และ ศ.ดิดีเยร์ เกโลซ สองนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ชาวสวิส ร่วมกันครองรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ประจำปี 2019 จากผลงานการพัฒนาทฤษฎีจักรวาลวิทยากายภาพ (Physical Cosmology) และการค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ (Exoplanet) ซึ่งเปลี่ยนแปลงความเข้าใจของมนุษย์เกี่ยวกับโลกและจักรวาลไปอย่างสิ้นเชิง

ศ.พีเบิลส์ ซึ่งดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์กิตติคุณด้านวิทยาศาสตร์ อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ที่มหาวิทยาลัยพรินซ์ตันของสหรัฐฯ ได้รับการยกย่องจากผลงานทางทฤษฎีหลายเรื่อง ที่นำไปสู่ความเข้าใจต่อพัฒนาการทางกายภาพของเอกภพในช่วงเวลาต่าง ๆ นับแต่เหตุการณ์บิ๊กแบงราว 14,000 ล้านปีก่อนเป็นต้นมา

ในขณะที่ศ. มายอร์ และศ. เกโลซ จากมหาวิทยาลัยเจนีวาของสวิตเซอร์แลนด์ จะได้รับเงินรางวัลอีกครึ่งหนึ่งร่วมกัน จากผลงานการค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะดวงแรกในกลุ่มดาวเพกาซัส ซึ่งพลิกแนวคิดเรื่องตำแหน่งแห่งที่ของโลกและระบบสุริยะอื่น ๆ ในสายตาของนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ไปอย่างมาก

รางวัลโนเบลสาขาเคมี

ศาสตราจารย์ จอห์น บี. กู๊ดอีนัฟ ชาวอเมริกัน และศาสตราจารย์ เอ็ม. สแตนลีย์ วิตทิงแฮม ชาวอังกฤษ รวมทั้งศาสตราจารย์อากิระ โยชิโนะ ชาวญี่ปุ่น ร่วมกันครองรางวัลโนเบลสาขาเคมีประจำปีนี้ จากผลงานการคิดค้นและพัฒนาแบตเตอรี่ลิเทียมไอออน ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่ปฏิวัติโลกยุคใหม่ให้มีสิ่งอำนวยความสะดวกที่สามารถชาร์จไฟซ้ำ เพื่อนำมาใช้งานได้หลายครั้ง

ศ. วิตทิงแฮม จากมหาวิทยาลัยบิงแฮมตันของสหรัฐฯ เป็นผู้เสนอแนวคิดที่ใช้ประดิษฐ์แบตเตอรี่ลิเทียมไอออนเป็นคนแรก ในช่วงทศวรรษ 1970 โดยเขาค้นพบหลักการทำขั้วบวกหรือแคโทดของแบตเตอรี่ให้กักเก็บพลังงานได้สูง โดยให้ประจุไฟฟ้าหรือไอออนของลิเทียมสามารถเคลื่อนที่จากขั้วลบ และสอดตัวเข้าไปอยู่ในขั้วบวกซึ่งทำจากไทเทเนียมไดซัลไฟด์ที่มีโครงสร้างเป็นชั้นซ้อนกัน (intercalation) ซึ่งกระบวนการนี้สามารถไหลย้อนกลับในทิศทางตรงข้ามได้

ส่วน ศ. กู๊ดอีนัฟ จากมหาวิทยาลัยเทกซัส วิทยาเขตออสตินของสหรัฐฯ อายุ 97 ปี ถือเป็นผู้ได้รับรางวัลโนเบลที่มีอายุมากที่สุดในปัจจุบัน เขาเป็นผู้ริเริ่มนำโคบอลต์ออกไซด์มาใช้เป็นวัสดุทำขั้วบวกในแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนที่เพิ่งคิดค้นขึ้นใหม่ ซึ่งสามารถทำให้แบตเตอรี่ชนิดนี้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น โดยมีความต่างศักย์เพิ่มจาก 2 โวลต์ เป็น 4 โวลต์

รางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม

ในปีนี้มีการประกาศผลผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม รวมยอด 2 รางวัล คือของปี 2018 และ 2019 เนื่องจากไม่มีการมอบรางวัลในปีที่แล้ว หลังเกิดกรณีอื้อฉาวเรื่องเพศในคณะกรรมการผู้ตัดสินรางวัล

โอลกา ทอคาร์ตชูก นักเขียนชาวโปแลนด์ ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมประจำปี 2018 และ เพเตอร์ แฮนต์เคอ นักประพันธ์ชาวออสเตรีย เป็นเจ้าของรางวัลในปีนี้

คณะกรรมการตัดสิน ระบุว่า ทอคาร์ตชูก วัย 57 ปี ได้รับรางวัลจาก "จินตนาการที่มีการพรรณนาอย่างลึกซึ้งและรอบด้าน เป็นตัวแทนของการก้าวข้ามพรมแดนของชีวิตรูปแบบหนึ่ง"

เธอเป็นเจ้าของหนังสือขายดีที่สุดของโปแลนด์ เช่น Primeval and Other Times ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับหมู่บ้านในตำนานแห่งหนึ่ง และได้แกะรอยประวัติศาสตร์ของโปแลนด์ตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 1 จนถึงทศวรรษ 1980

ขณะที่ แฮนต์เคอ ได้รับการยกย่องว่า เป็นหนึ่งในนักเขียนภาษาเยอรมันที่ช่วยจุดประกายความคิดผู้คนได้มากที่สุด โดยมีผลงานที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เช่น A Sorrow Beyond Dreams ซึ่งได้รับการตีพิมพ์ในปี 1975 ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับการฆ่าตัวตายของแม่เขาในปี 1971

สมาชิกคณะกรรมการรางวัลโนเบล ระบุด้วยว่า พวกเขารู้สึก "ตกตะลึง" จากผลงานเรื่อง Die Obstdiebin ในปี 2017 "เขาได้สำรวจขอบเขตและสถานที่ที่ไม่เคยมีใครพบเห็นอย่างมีชั้นเชิงทางศิลปะที่ยอดเยี่ยม"

รางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ

นายกรัฐมนตรีอาเบีย อาห์เหม็ด แห่งเอธิโอเปีย ได้รับเลือกให้เป็นผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพประจำปีนี้ จากความพยายามผลักดัน "ให้เกิดสันติภาพและความร่วมมือระหว่างประเทศ"

ความพยายามของนายอาห์เหม็ด ได้นำไปสู่การลงนามในข้อตกลงสันติภาพเมื่อปีที่แล้ว ซึ่งช่วยยุติความตึงเครียดทางทหารกับเอริเทรียที่ยืดเยื้อมาเกือบ 20 ปี หลังเกิดข้อพิพาทเรื่องชายแดนกันในปี 1998-2000 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายหมื่นคน

รางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์

ศ.เอสแตร์ ดูโฟล และ ศ.อภิจิต บาเนอร์จี สามี จากสถาบันเทคโนโลยีแห่งแมสซาชูเซตส์ (เอ็มไอที) รวมทั้ง ศ.ไมเคิล ครีเมอร์ จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดได้ครองรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ประจำปีนี้ร่วมกัน จากผลงาน "ที่ช่วยยกระดับประสิทธิภาพในการต่อสู้กับความยากจนทั่วโลก"

ผลงานของนักเศรษฐศาสตร์ทั้งสาม มุ่งเน้นไปยังชุมชนยากจนที่สุดในอินเดียและแอฟริกา ซึ่งงานวิจัยของพวกเขาช่วยชี้ให้เห็นว่าการลงทุนใดมีความคุ้มค่าและก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อชีวิตของคนยากจนเหล่านี้ โดยหนึ่งในผลลัพธ์จากงานวิจัยพวกเขาช่วยให้เด็กอินเดียกว่า 5 ล้านคนได้รับประโยชน์จากโครงการกวดวิชาในโรงเรียน

คณะกรรมการตัดสินรางวัลโนเบลระบุว่า ภายในระยะเวลาเพียง 2 ทศวรรษ วิธีการในเชิงทดลองของพวกเขาได้ช่วยเปลี่ยนโฉมวิชาเศรษฐศาสตร์การพัฒนา ซึ่งเป็นศาสตร์ที่กำลังเฟื่องฟูมากในปัจจุบัน

โดย ศ.ดูโฟล วัย 46 ปี ถือเป็นสตรีคนที่สองที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ และเป็นผู้ได้รับรางวัลอายุน้อยที่สุดของสาขานี้ นับแต่ธนาคารกลางสวีเดนได้ริเริ่มมอบรางวันนี้ในปี 1969 เพื่อระลึกถึงนายอัลเฟรด โนเบล ผู้ก่อตั้งรางวัลอันทรงเกียรตินี้

สำหรับพิธีมอบรางวัลโนเบลจะมีขึ้นที่กรุงสตอกโฮล์ม ของสวีเดนในวันที่ 10 ธ.ค.นี้ ซึ่งตรงกับวันครบรอบการถึงแก่กรรมของนายอัลเฟรด โนเบล ยกเว้นรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพที่จะมีพิธีมอบในกรุงออสโล ประเทศนอร์เวย์