พบกระดูกช้างโบราณที่อาจเป็นหลักฐานการข้ามเทือกเขาแอลป์ของช้างศึกในตำนาน

An illustration of an elephant with soldiers crossing a river

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, การรุกรานยุโรปของฮันนิบาลเกือบได้รับสถานะให้เป็นเหตุการณ์ในตำนาน
    • Author, จอร์จินา แรนนาร์ด
    • Role, ผู้สื่อข่าววิทยาศาสตร์
  • เวลาอ่าน: 4 นาที

กระดูกเท้าช้างที่นักโบราณคดีค้นพบเมื่อเร็ว ๆ นี้ ขณะขุดค้นทางตอนใต้ของสเปน อาจเป็นหลักฐานที่บ่งชี้ว่ากองทัพช้างศึกเคยเหยียบย่ำไปทั่วพื้นที่ยุโรปยุคโบราณ

นักวิชาการกล่าวว่า นี่อาจเป็นหลักฐานที่เป็นรูปธรรมชิ้นแรกเกี่ยวกับกองทัพช้างศึกของฮันนิบาล แม่ทัพในตำนานแห่งคาร์เธจ

ภาพวาดสงครามของฮันนิบาลกับชาวโรมันชี้ให้เห็นมานานแล้วว่ามีการใช้สัตว์ร้ายเหล่านี้ในการต่อสู้ แต่ไม่มีหลักฐานที่แน่ชัดมายืนยันทฤษฎีนี้ ขณะนี้ดูเหมือนว่าจะมีการค้นพบโครงกระดูกของสิ่งมีชีวิตเหล่านี้ในแหล่งขุดค้นยุคเหล็กใกล้เมืองคอร์โดบา

"นอกเหนือจากงาช้างแล้ว การค้นพบซากช้างในแหล่งโบราณคดีของยุโรปนั้นหายากมาก" ทีมนักวิทยาศาสตร์กล่าวในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารโบราณคดีที่ชื่อว่า Journal of Archaeological Science:

ฮันนิบาลซึ่งมักได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในแม่ทัพที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในยุคคลาสสิก นำกองทัพของเขาจากเมืองคาร์เธจอันทรงอำนาจซึ่งปัจจุบันอยู่ในตูนิเซีย เดินทางเข้าสู่ยุโรปขณะที่เขาต่อสู้เพื่อควบคุมทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

เชื่อกันว่าเขานำทหารและสัตว์จากคาร์เธจ ผ่านสเปนและฝรั่งเศสเพื่อบุกอิตาลี โดยข้ามเทือกเขาแอลป์พร้อมช้าง 37 ตัว เมื่อ 218 ก่อนคริสต์ศักราช ระหว่างสงครามปุนิกครั้งที่สอง

สำหรับซากที่ขุดพบในสเปนนั้น สันนิษฐานว่าเป็นซากของสัตว์ที่ตายก่อนเดินทางถึงเทือกเขาแอลป์

กลุ่มนักโบราณคดี นำโดยศาสตราจารย์ ราฟาเอล เอ็ม. มาร์ติเนซ ซานเชซ พบกระดูกช้างอยู่ใต้กำแพงที่พังทลายในสถานที่ที่เรียกว่า โคลินา เด โลส เกมาโดส (Colina de los Quemados)

A diagram showing different elephant bones for comparison

ที่มาของภาพ, Martínez Sánchez et al

คำบรรยายภาพ, แถวบนสุดคือกระดูกช้างยุคเหล็กที่พบในสเปน

พวกเขาใช้เทคนิคการหาอายุด้วยคาร์บอนเพื่อประเมินอายุของกระดูกรูปทรงลูกบาศก์ขนาด 10 เซนติเมตร ผลลัพธ์ที่ออกมาทำให้พวกเขาเชื่อว่ากระดูกชิ้นนี้มาจากสงครามปุนิกครั้งที่สอง

พวกเขายังเปรียบเทียบกระดูกของช้างในปัจจุบันและแมมมอธสเตปป์เพื่อระบุว่ากระดูกชิ้นนี้มาจากสัตว์ชนิดใด ทีมงานพบปืนใหญ่ เหรียญ และเครื่องปั้นดินเผาระหว่างการขุดค้นในปี 2020 ซึ่งให้เบาะแสเพิ่มเติมว่าสถานที่แห่งนี้เคยเป็นจุดที่เกิดการสู้รบ

"เนื่องจากเป็นสัตว์ต่างถิ่นและเป็นสัตว์บกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดที่ยังมีชีวิตอยู่ สัตว์เหล่านี้จึงจำเป็นต้องขนส่งทางเรือ" นักวิชาการกล่าว

พวกเขาอธิบายว่าเป็นไปได้ยากมากที่ซากสัตว์จะถูกขนย้ายที่ และกระดูกเหล่านั้นดูไม่สวยงาม บ่งบอกว่าไม่ได้นำมาประดับตกแต่งหรือใช้ในงานฝีมือ

แต่นักวิทยาศาสตร์กลุ่มนี้ระบุว่า การระบุสายพันธุ์ของช้างที่พบนั้นจะเป็นเรื่องที่ท้าทายมาก

"แม้ว่า [กระดูกชิ้นดังกล่าว] จะไม่ใช่ช้างในตำนานที่ฮันนิบาลนำข้ามเทือกเขาแอลป์ไป แต่ก็อาจเป็นโบราณวัตถุชิ้นแรกที่นักวิชาการชาวยุโรปในยุคสมัยใหม่ต่างตามหา ซึ่งเป็นซากของสัตว์ที่ใช้ในสงครามระหว่างชาวโรมันและชาวปุนิกเพื่อแย่งชิงการควบคุมทะเลเมดิเตอร์เรเนียน" นักวิทยาศาสตร์สรุปในบทความของพวกเขา