Kila kitu unachohitaji kujua kuhusu Afcon 2023
Chanzo cha picha, Getty Images
Michuano ya Kombe la Mataifa ya Afrika (Afcon) 2023 imeanza, huku Ivory Coast ikianda mechi hizo kwa mara ya pili.
Wenyeji walianza vyema kwa kuichapa Guinea-Bissau mabao 2-0 kwenye Uwanja wa Alassane Ouattara katika mechi ya ufunguzi mjini Abidjan.
BBC inaonyesha michezo 10 moja kwa moja nchini Uingereza wakati wa fainali hizo, The World Football katika Afcon litachapisha podikasti za mzunguko baada ya kila siku ya mechi.
Misri ambao ni mabingwa mara saba pia wako uwanjani wikendi ya ufunguzi, wakimenyana na Msumbiji katika Kundi B, huku mabingwa Senegal wakianza kutetea ubingwa wao dhidi ya Gambia katika Kundi C siku ya Jumatatu.
Lakini ratiba ya vikundi vingine ni lini? Muundo wa mashindano ni upi? Mechi zinachezwa wapi na zitaanza lini?
BBC Sport Africa inakupa taarifa zote la toleo la 34 la tukio kubwa zaidi la kimichezo barani Afrika.
Vikundi ni gani?
Timu hizo 24 zimegawanywa katika makundi sita ya timu nne, huku wenyeji wakiwa Kundi A pamoja na mabingwa mara tatu Nigeria, Equatorial Guinea na Guinea-Bissau.
Kundi B pia lina pambano la uzito wa juu, huku Misri ya Mohamed Salah, timu iliyofanikiwa zaidi katika historia ya shindano hilo,ikipangwa dhidi ya Ghana, ambayo kwa sasa inanolewa na kocha wa zamani wa Newcastle na Brighton, Chris Hughton.
Mabingwa Senegal wamepangwa na Cameroon katika Kundi C katika moja ya mechi za mapema zenye mvuto zaidi.
Morocco, ambayo imekuwa timu ya kwanza kutoka bara hilo kufika nusu fainali ya Kombe la Dunia nchini Qatar mwaka 2022, ndiyo taifa la Afrika la juu zaidi katika viwango vya ubora duniani (la 13) - lakini hawajashinda Kombe la Mataifa tangu 1976.
Kikosi cha Walid Regragui kitachuana na washindi wa zamani DR Congo na Zambia na wawakilishi pekee wa Afrika Mashariki Tanzania katika Kundi F.
Kundi A: Ivory Coast, Nigeria, Equatorial Guinea, Guinea-Bissau.
Kundi B: Misri, Ghana, Cape Verde, Msumbiji.
Kundi C: Senegal, Cameroon, Guinea, Gambia.
Kundi D: Algeria, Burkina Faso, Mauritania, Angola.
Kundi E: Tunisia, Mali, Afrika Kusini, Namibia.
Kundi F: Morocco, DR Congo, Zambia, Tanzania.
Ratiba ya Afcon 2023 na nyakati za kuanza kwa mechi
Baada ya mechi ya ufunguzi, angalau michezo miwili itachezwa kila siku wakati wa hatua ya makundi ambayo itaendelea hadi 24 Januari.
Michezo itafanyika saa 14:00, 17:00 na 20:00 (saa zote ni GMT) wakati wa hatua ya makundi, huku nyakati mbili za mwisho za awamu ya pili zikitumika katika awamu ya mwisho ya michezo ya makundi na hatua ya mtoano, itakayoanza. Jumamosi, 27 Januari.
Timu mbili za juu katika kila kundi na timu nne zilizoshika nafasi ya tatu bora zitatinga hatua ya 16 bora, zikiwa na robo fainali, nusu fainali, mechi ya kuwania nafasi ya tatu na fainali itafuata.
Viwanja vya Afcon 2023: Michuano inachezwa wapi?
Chanzo cha picha, BBC Sport
Miaka 12 baada ya kumalizika kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyogawanya nchi hiyo vipande viwili, Ivory Coast itawakaribisha wanasoka bora wa Afrika kwa mara ya kwanza tangu 1984.
Viwanja sita vitatumika katika miji mitano mwenyeji, huku viwili vikiwa Abidjan.
- Uwanja wa Alassane Ouattara, Abidjan (wenye uwezo wa 60,000)
- Uwanja wa Felix Houphouet-Boigny, Abidjan (wenye uwezo wa 33,000)
- Uwanja wa Charles Konan Banny, Yamoussoukro (wenye uwezo wa 20,000)
- Stade de la Paix, Bouake (wenye uwezo wa 40,000)
- Uwanja wa Amadou Gon Coulibaly, Korhogo (wenye uwezo wa 20,000)
- Uwanja wa Laurent Pokou, San Pedro (wenye uwezo wa 20,000)
Viwanja vyote aidha ni vipya au vimefanyiwa ukarabati kabla ya Afcon, huku serikali ikitumia dola za kimarekani bilioni moja katika miradi ya miundombinu kote nchini.
Hapo awali ilipangwa kufanyika Juni-Julai 2023, mashindano hayo yalisogezwa ili kuepuka mgongano na msimu wa mvua wa Afrika Magharibi.
Timu gani zinazopigiwa upatu?
Michuano hiyo itajumuisha makundi sita ya timu nne (A-F) huku timu mbili za juu zikifuzu moja kwa moja hatua ya 16 ya mwondoano.
Timu hizo 12 zitaunganishwa na timu nne zilizoshika nafasi ya tatu bora kutoka makundi sita, zikiwa na vigezo vinavyozingatia matokeo sambamba baina ya timu na pili tofauti ya mabao.
Utafiti na Damilola Ojetunde, uliyofanyiwa kazi na Olaniyi Adebimpe na Umeandaliwa na Boaz Ochieng
Pata habari za kina kutoka BBC News Swahili, moja kwa moja kupitia WhatsApp.
Bonyeza hapa kujiunga
Mwisho wa Whatsapp
Watengenezaji kamari wengi wameitaja Senegal wanaopewa nafasi kubwa ya kuhifadhi taji waliloshinda kwa mara ya kwanza nchini Cameroon .
Tangu wakati huo, nyota waliona Sadio Mane, Kalidou Koulibaly na Edouard Mendy wote wamehamia kucheza Ligi ya Saudi Pro, lakini vipaji vipya kama vile kiungo wa Tottenham Pape Matar Sarr na mshambuliaji wa Marseille Iliman Ndiaye, ambaye aliisaidia Sheffield United kushinda kupanda Ligi Kuu. , wamekuwa wachezaji wa kawaida katika kikosi cha kwanza, huku prodigy Lamine Camara mwenye umri wa miaka 19 hivi majuzi alitawazwa kuwa mchezaji bora chipukizi wa Afrika.
Algeria, mabingwa wa mwaka wa 2019, pia wanashabikiwa sana licha ya kucheza vibaya kwenye Kombe la Mataifa iliyopita. Waliifunga Senegal katika mechi ya kirafiki mwezi Septemba na hivi majuzi walianza kufuzu Kombe la Dunia kwa ushindi mkubwa mara mbili.
Morocco wanaonekana kuwa wapinzani kufuatia magwiji wao wa Kombe la Dunia nchini Qatar huku Ivory Coast pia wakiwa katika hali mbaya, hata kama timu yao haijivuni tena na majina ya nyota wanaong'ara kama Didier Drogba na Yaya Toure.
Washindi mara saba Misri walipoteza fainali ya mwisho kwa mikwaju ya penalti na bado wanaweza kutegemea kipaji cha Mohamed Salah, lakini baadhi ya vigogo wengine wakubwa, zikiwemo Nigeria, Ghana na Cameroon, wameshindwa kutamba katika mechi za hivi majuzi .
Chanzo cha picha, Getty Images
Ratiba ya Kombe la Mataifa ya Afrika 2023
Jumamosi Januari 13
Kundi A: Ivory Coast 2-0 Guinea-Bissau, Alassane Ouattara Stadium, Abidjan
Jumapili 14 Januari
Kundi A: Nigeria vs Equatorial Guinea, Alassane Ouattara Stadium, Abidjan (14:00)
Kundi B: Misri dhidi ya Msumbiji, Uwanja wa Felix Houphouet-Boigny, Abidjan (17:00)
Kundi B: Ghana vs Cape Verde, Felix Houphouet-Boigny Stadium, Abidjan (20:00)
Jumatatu 15 Januari
Kundi C: Senegal vs Gambia, Charles Konan Banny Stadium, Yamoussoukro (14:00)
Kundi C: Cameroon vs Guinea, Yamoussoukro (17:00)
Kundi D: Algeria vs Angola, Stade de la Paix, Bouake (20:00)
Jumanne Januari 16
Kundi D: Burkina Faso vs Mauritania, Bouake (14:00)
Kundi E: Tunisia vs Namibia, Amadou Gon Coulibaly Stadium, Korhogo (17:00)
Kundi E: Mali vs Afrika Kusini, Korhogo (20:00)
Jumatano 17 Januari
Kundi F: Morocco vs Tanzania, Laurent Pokou Stadium, San Pedro (17:00)
Kundi F: DR Congo vs Zambia, San Pedro (20:00)
Alhamisi 18 Januari
Kundi A: Equatorial Guinea vs Guinea-Bissau, Alassane Ouattara Stadium, Abidjan (14:00)
Kundi A: Ivory Coast vs Nigeria, Alassane Ouattara Stadium, Abidjan (17:00)
Kundi B: Misri dhidi ya Ghana, Uwanja wa Felix Houphouet-Boigny, Abidjan (20:00, moja kwa moja kwenye BBC)
Chanzo cha picha, Getty Images
Ijumaa Januari 19
Kundi B: Cape Verde vs Msumbiji, Uwanja wa Felix Houphouet-Boigny, Abidjan (14:00)
Kundi C: Senegal vs Cameroon, Yamoussoukro (17:00)
Kundi C: Guinea vs Gambia, Yamoussoukro (20:00)
Jumamosi tarehe 20 Januari
Kundi D: Algeria vs Burkina Faso, Bouake (14:00)
Kundi D: Mauritania vs Angola, Bouake (17:00)
Kundi E: Tunisia vs Mali, Korhogo (20:00)
Jumapili 21 Januari
Kundi E: Afrika Kusini vs Namibia, Korhogo (20:00)
Kundi F: Morocco vs DR Congo, San Pedro (14:00)
Kundi F: Zambia vs Tanzania, San Pedro (17:00)
Chanzo cha picha, Getty Images
Jumatatu 22 Januari
Kundi A: Equatorial Guinea vs Ivory Coast, Alassane Ouattara Stadium, Abidjan (17:00)
Kundi A: Guinea-Bissau vs Nigeria, Felix Houphouet-Boigny Stadium, Abidjan (17:00)
Kundi B: Cape Verde vs Misri, Felix Houphouet-Boigny Stadium, Abidjan (20:00)
Kundi B: Msumbiji vs Ghana, Alassane Ouattara Stadium, Abidjan (20:00)
Jumanne Januari 23
Kundi C: Gambia vs Cameroon, Bouake (17:00)
Kundi C: Guinea vs Senegal, Yamoussoukro (17:00)
Kundi D: Angola vs Burkina Faso, Yamoussoukro (20:00)
Kundi D: Mauritania vs Algeria, Bouake (20:00)
Jumatano 24 Januari
Kundi E: Namibia vs Mali, San Pedro (17:00)
Kundi E: Afrika Kusini vs Tunisia, Korhogo (17:00)
Kundi F: Tanzania vs DR Congo, Korhogo (20:00)
Kundi F: Zambia vs Morocco, San Pedro (20:00)
Ratiba ya Raundi ya Pili ya Kombe la Mataifa ya Afrika
Jumamosi tarehe 27 Januari
SR1: Mshindi wa Kundi D dhidi ya Nafasi ya 3 Kundi B/E/F, Bouake (17:00)
SR2: Nafasi ya Pili Kundi A vs Nafasi ya Pili Kundi C, Uwanja wa Felix Houphouet-Boigny, Abidjan (20:00)
Jumapili Januari 28
SR3: Mshindi wa Kundi A dhidi ya Nafasi ya 3 Kundi C/D/E, Uwanja wa Alassane Ouattara, Abidjan (17:00)
SR4 : Nafasi ya Pili Kundi B vs Kundi F Nafasi ya Pili, San Pedro (20:00)
Jumatatu 29 Januari
SR5: Mshindi wa Kundi B vs Nafasi ya 3 Kundi A/C/D, Felix Houphouet-Boigny Stadium, Abidjan (17:00)
SR6: Mshindi wa Kundi C dhidi ya Nafasi ya 3 Kundi A/B/F, Yamoussoukro (20:00)
Jumanne Januari 30
SR7: Mshindi wa Kundi E vs Kundi D Nafasi ya Pili, Korhogo (17:00)
SR8: Mshindi wa Kundi F vs Kundi E Nafasi ya Pili, San Pedro (20:00)
Chanzo cha picha, Getty Images
Robo fainali
Ijumaa 2 Februari
QF1: Mshindi SR2 vs Mshindi RS1, Felix Houphouet-Boigny Stadium, Abidjan (17:00)
QF2: Mshindi SR4 vs Mshindi SR3, Alassane Ouattara Stadium, Abidjan (20:00)
Jumamosi tarehe 3 Februari
QF3: Mshindi SR7 vs Mshindi RS6, Bouake (17:00)
QF4: Mshindi SR5 vs Mshindi SR8, Yamoussoukro (20:00)
BBC itaonyesha robo fainali mbili - maelezo ya matangazo yatatangazwa.
Nusu fainali
Jumatano 7 Februari
SF1: Mshindi QF1 vs Mshindi QF4, Bouake (17:00, moja kwa moja kwenye BBC)
SF2: Mshindi QF3 vs Mshindi QF2, Alassane Ouattara Stadium, Abidjan (20:00, moja kwa moja kwenye BBC)
Mchujo wa kuwania nafasi ya tatu
Jumamosi tarehe 10 Februari
SF1 dhidi ya SF2 walioshindwa, Uwanja wa Felix Houphouet-Boigny, Abidjan (20:00)
Fainali
Jumapili 11 Februari
Washindi wa SF1 dhidi ya SF2, Uwanja wa Alassane Ouattara, Abidjan (20:00, moja kwa moja kwenye BBC)
Imetafsiriwa na Yusuf Jumah
