M62 - Vuguvugu la Niger lenye wito wa kufukuzwa kwa vikosi vya Ufaransa

Muungano wa makundi ya kijamii nchini Niger umeunga mkono jeshi 'Junta' ambalo lilimpindua rais Mohamed Bazoum mwishoni mwa mwezi Julai.

Tangu muungano huo wa Sacred Union for Safeguarding of Sovereignty and the Dignity of the people unaojulikana kama M62 ulipoundwa mwezi Agosti 2022,umepinga sera na uhusiano wa jeshi la Ufaransa wa bwana Bazoum , huku Niger ikiendelea kukabiliana na uvamizi kutoka kwa makundi Islamic State na yale ya Alqaeda.

Mamlaka mara nyingi ilikataza maandamano yake. Kiongozi wake Abdoulaye Seydou alifungwa jela miezi tisa mwezi Aprili baada ya kukosoa operesheni za jeshi katika mji wa kusini-magharibi wa Tamou ambapo raia waliuawa.

Bazoum alimshutumu Seydou kwa kutoa "matangazo ya kutowajibika".

M62 inaonekana kutiwa nguvu tena na kuondolewa kwa Bazoum na jeshi la junta maarufu Baraza la Kitaifa la Ulinzi wa Nchi (CNSP) linaloongozwa na Brig Jenerali Abdourahmane Tchiani (pia Tiani).

Mashirika mengine kadhaa ya kiraia tangu wakati huo yameungana kupinga juhudi zake na kuandaa mfululizo wa maandamano ya nchi nzima kuunga mkono jeshi na kuongeza wito kwa wanajeshi 1,500 wa Ufaransa kuondoka.

Baadhi ya washiriki walipeperusha bendera na mabango ya Urusi yenye uhusiano na Kundi la mamluki la Wagner ambalo limekuwa likilenga operesheni zilizopanuliwa katika Sahel baada ya kualikwa kusaidia jeshi katika nchi jirani ya Mali mnamo 2021.

'Kupigania uhuru wa Niger'

Wakati wa mahojiano na gazeti la Irish Times mwezi Februari, Seydou alisema M62 haihusiani na Urusi.

"Tunapigania uhuru wa Niger, kwa hivyo hatuko na washirika wowote wa nchi za kigeni," alisema.

Hata hivyo, matamshi ya vuguvugu hilo yamechangiwa na mashirika ya kiraia yanayounga mkono Urusi nchini Mali na Burkina Faso, ambayo kila moja yamepitia mapinduzi mawili ya kijeshi tangu 2020.

Kama majirani zao, serikali ya Niger ilimaliza makubaliano ya ushirikiano wa usalama na Ufaransa na kupiga marufuku shughuli za vyombo vya habari vya Ufaransa RFI na Ufaransa 24.

Jenerali Tchiani aliteua serikali ya mpito kwa kukiuka vikwazo vya Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika Magharibi (Ecowas) inayolaani mapinduzi ya kimataifa.

Pia alitafuta ushirikiano na Mali na Burkina Faso ambao waliahidi kuilinda Niger dhidi ya uingiliaji wa kijeshi uliopangwa na Ecowas.

Tarehe 10 Agosti, viongozi wa Afrika Magharibi walianzisha kikosi cha kusubiri kurejesha utulivu wa kikatiba nchini Niger, hatua ambayo iliungwa mkono na Ufaransa na Marekani.

Maamuzi ya Tchiani yameimarisha M62 ambayo iliwasuta Ecowas na Ufaransa.

Lifahamu Vuguvugu la M62

Vuguvugu la M62 liliundwa kwa ushirikiano wa mashirika 15 ya kiraia na lilizinduliwa tarehe 3 Agosti 2022 huku Niger ikiadhimisha miaka 62 ya uhuru kutoka kwa Ufaransa.

Ingawa makao yake ni Niamey, ukurasa wake wa Facebook (ulio na wafuasi 2k) umechapisha picha za maandamano ya M62 kutoka sehemu mbalimbali za Niger, ikiwa ni pamoja na Zinder, Maradi, Agadez, Dosso, ikipendekeza inafurahia umaarufu wa karibu wa kitaifa.

Kauli mbiu yake "Moutouncthi-Bourtchintarey" inamaanisha "heshima" katika lugha za Hausa na Zarma, mtawaliwa.

Kundi hilo lilianza kuchochewa na ongezeko la bei ya mafuta, uhaba wa mafuta na kupanda kwa gharama ya maisha.

Wakati wa maandamano yake ya kwanza mnamo Septemba 2022 – ikiwa mara ya kwanza kwa maandamano kjuidhinishwa nchini Niger tangu 2017 - M62 ilitaka kukamatwa kwa Rais wa zamani Mahamadou Issoufou kwa "uhaini mkubwa" kuhusiana na kashfa ya ujenzi wa reli.

Huku hali ya wasiwasi juu ya uwepo wa vikosi vya Ufaransa ikiongezeka nchini Niger, M62 iliongeza wito wa kuondoka kwao mara moja. Ilishutumu wanajeshi wa Barkhane kwa "mauaji mengi" ya raia na "kutenganisha mamlaka na kuyumbisha Sahel".

Pia ilishutumu Ecowas kwa kuwekewa "Masharti" na Ufaransa katika taarifa ya Oktoba 2022.

Kufuatia mapinduzi dhidi ya Bazoum, M62 walisisitiza wito wa kuondoka kwa Ufaransa na kusisitiza upya madai ya kukamatwa kwa mtangulizi wake kutokana na kashfa za kifedha na kisiasa zilizotajwa na CNSP kama sehemu ya sababu zao za kunyakua mamlaka.

Maandamano ya M62 yaliyoandaliwa tarehe 30 Julai yaligeuka kuwa ya vurugu wakati baadhi ya washiriki waliposhambulia majengo ya ubalozi wa Ufaransa mjini Niamey.

Kundi hilo lilikanusha kuwataka wafuasi kuandamana hadi kwenye ubalozi na "kuwaondoa’’ wakaazi wote wa Ufaransa nchini Niger".

Hata hivyo, lilisema kuwa uhamisho wa raia wa Magharibi kutoka Niger unapaswa kufanyika kwa masharti na kuvitaka vikosi vya kijeshi vya kigeni kuondoka mara moja.

Kwa maneno yao wenyewe

“Kama unavyojua, Niger wakati mmoja ilikuwa na amani, ustawi na kuheshimiwa, watu waliishi katika ushirika wa mioyo.

Lakini leo, baada ya miaka kumi ya usimamizi wa machafuko, kama wa kimafia na kashfa wa mamlaka ya serikali na wanajamii bandia, wanyang'anyi, wafanyabiashara, majambazi, wapenda ardhi na wamiliki wa nyumba, Niger inajikuta katika hali ya taabu isiyo na kifani, licha ya rasilimali zake nyingi za asili. Abdoulaye Seydou, 18 Septemba 2022.

"Kwa kuzingatia uamuzi usio wa haki wa Ufaransa na Ecowas, wakiungwa mkono na wanadipomasia wachache wa utawala ulioondolewa, kuingilia kijeshi Niger, vuguvugu hilo liliona kuwa jaribio hili la dharura la kuwahamisha Ufaransa ni ushahidi wa uingiliaji kati kijeshi nchini Niger kulinda jeshi lake. maslahi, hata kama itamaanisha kuua maelfu ya watu nchini Niger.” Taarifa ya M62, 1 Agosti 2023.

"Katika kukabiliana na uadui wa wazi wa baadhi ya nchi na mashirika dhidi ya viongozi wetu wapya na watu wa Niger, ambao hatimaye wanaona uhuru uliosubiriwa kwa muda mrefu wa nchi yao, watu wa Dosso watasimama kwa lolote lile kutetea nchi yao." Mratibu wa eneo wa M62 wa Dosso, Hassane Zada, 1 Agosti 2023.

"Tunaona Jumuiya ya Kiuchumi ya Mataifa ya Afrika Magharibi kama kambi ya kikanda kwa maslahi na matarajio ya pamoja. Tunakataa vikwazo vyote vikali vilivyowekwa kwa utawala mpya wa kijeshi nchini Niger na tumejitolea kumuunga mkono Abdourahmane Tchiani katika azma yake hiyo.” Naibu kiongozi wa M62 Mahamane Sanoussi, 3 Agosti 2023.

Wengine wanasemaje?

"Wakati watu wa Niger waliamini kwamba, baada ya kutekwa nyara kwa vyama vya kisiasa na watendaji fulani wa kijamii, M62 iliyoanzishwa hivi karibuni inaweza kuchukua mwenge wa mapambano ya raia, ilibidi watambue, kutoka kwa tamko lake la kwanza la maandamano, kwamba harakati hii inaweza kuwa moja kati ya nyingi na kwamba hawakuweza kuitegemea kufanya upya mapambano. Kwa miaka mingapi sasa, maandamano yote nchini yamepigwa marufuku kimfumo, na kwa kujua hili, M62 hawawezi kupanga kuweka mikakati mipya, yenye ufanisi zaidi ya mapambano ili kusikika kuliko kujisalimisha, kufanya maombi na kufunga kwa nguvu, je ilikuwa ishara. Ya kushindwa?”

Tovuti yenye makao yake Ubelgiji ya Niger Diaspora, 27 Agosti 2022.

"Vuguvugu ambalo linaleta pamoja mashirika mbalimbali ya kiraia na kupinga ubeberu pamoja na Ufaransa. Hii inaweza kuelezea uwepo wa bendera za Urusi kwenye maandamano." Mtafiti wa Chuo Kikuu cha Leiden, Rahmane Idrissa, 28 Julai 2023.