Maxaysan u fududayn in Trump uu sina uga lug baxo fadeexadda faylasha Epstein

Waaxda cadaaladda ee Mareykanka ayaa sii deysay malaayiin dukumeenti ah labadii bilood ee la soo dhaafay, kuwaasoo laxiriira baaritaankeeda ku saabsan shabakadda ka ganacsiga galmada ee Jeffrey Epstein.

Madaxweyne Donald Trump ayaa hadda doonaya in dalka uu horay uga sii socdo, balse miyuu ku guuleysan doonaa?

Ku xigeenka xeer ilaaliyaha guud ee Maraykanka Todd Blanche ayaa ku dhawaaqay in dawlada dib u eegis ku samaynayso faylasha Epstein ee uu fasaxay sharci Koongareeska bishii Nofembar, ay dhammaatay.

"Waxaa jira waraaqo badan. Waxaa jira emailo badan. Waxaa jira sawirro badan," Blanche ayaa yiri Axaddii.

Si kastaba ha ahaatee, wuxuu tilmaamay, "taasi maaha mid noo ogolaanaysa inaan cidna dacweyno".

In kasta oo dib u eegista Waaxda Caddaaladdu ay dhammaatay, aqalka Wakiilada ee Capitol Hill ayaa sii wada baaritaankooda Epstein.

Madaxweynihii hore ee Bill Clinton iyo xoghayihii hore ee arrimaha dibadda Hillary Clinton ayaa lagu wadaa in ay marqaati furaan dabayaaqada bisha February ka dib markii Jamhuuriyiintu ay ugu hanjabeen in ay ku soo oogi doonaan iska dhega-tiridda kongresska.

Dhanka kale, xubnaha kongress-ka iyo dhibanayaasha Epstein waxay sii wadaan inay dalbadaan sii deyn dheeri ah, iyagoo tilmaamaya dukumeentiyo ay sheegeen inay jiraan laakiin aan lagu darin faylasha la sii daayay.

Waa calaamad kale oo muujinaysa sida ay xaaladdu ugu adkaatay kuwa sida madaxweynaha oo kale si cad u doonaya inay hore u socdaan.

Waqtigan xaadirka ah, si kastaba ha ahaatee, Trump ayaa ka soo baxaya duufaantan cusub, iyada oo aanay jirin wax calaamad ah oo muujinaysa in ay saameyn doonto isaga mustaqbalka fog.

Tani maahan kiiska kuwa kale ee taajiriinta ah iyo kuwa awoodda leh ee xiriirka Epstein si weyn loogu faahfaahiyay faylasha iyo kuwa xiriirkooda sii waday muddo dheer ka dib markii lagu helay dambiyada galmada 2008.

Amiirkii hore ee Andrew Mountbatten-Windsor; Lord Peter Mandelson, safiirkii hore ee UK u fadhiyay Maraykanka; iyo Xoghayihii hore ee Maaliyadda Mareykanka Larry Summers, tusaale ahaan, waxay la kulmeen cawaaqib xirfadeed iyo mid shaqsi ahaaneed oo ku saabsan xiriirka ay la leeyihiin Epstein.

Aasaasaha Microsoft Bill Gates iyo bilyaneerka tignoolajiyada Elon Musk, iyo kuwo kale, waxay ku qasbanaadeen inay sharraxaad ka bixiyaan iimayllada iyo sheegista magacyadooda ee dukumeentiyada la daabacay.

Madaxweynaha Mareykanka ayaa Talaadadii ka sheegay Aqalka Cad in uu rumeysan yahay "in la joogo waqtigii uu dalku diiradda saari lahaa wax kale".

"Ma jiraan wax aniga iga soo baxay," ayuu yiri Trump, oo si joogto ah u dafiray wax khalad ah oo la xiriira Epstein.

Si kastaba ha ahaatee, taasi gabi ahaanba sax maaha: magaca madaxweynaha waxa uu ka muuqdaa in ka badan 6,000 jeer dukumentiyada, kaas oo Epstein iyo asxaabtiisu ay si joogta ah u xuseen.

Labada nin oo degan magaalada New York iyo West Palm Beach, waxay lahaayeen xiriir saaxiibtinimo inta badan sagaashameeyadii ilaa iyo sida uu sheegay Trump ay kala fogaadeen horraantii 2000.

Mid ka mid ah hadallada Trump, ee ku jira iimaylka la daabacay Diseembar, ayaa dhaliyay baaritaan gaar ah.

"Waxaan rabaa inaad ogaatid in eyga aan ciyin uu yahay Trump," Epstein ayaa ku qoray email-ka 2011 ee gabadha hadda la xukumay, Ghislaine Maxwell.

"[Dhibbanaha] waxa uu saacado kula qaatay gurigayga, waligiis lama soo hadal qaadin," ayaa lagu xusay.

Dawladdu ma waxay ilaalinaysaa madaxweynaha

Dukumeentiyadii ugu dambeeyay ayaa waaxda cadaaladda waxay sidoo kale soo saartay liiska eedeymaha FBI-da oo aan la xaqiijin, oo ay ku jiraan qaar ka mid ah kuwii 2016, markii Trump uu ku jiray ololihiisii ugu horreeyay ee madaxweynanimada.

Liiska waxaa ku jira eedeymo badan oo xadgudubyo galmo ah oo ka dhan ah Trump, Epstein, iyo shaqsiyaad kale oo caan ah.

Eedeymaha FBI-da, oo intooda badan aan lahayn cadeymo taageeraya, ayaa si ku meel gaar ah looga waayay mareegaha dukumentiyada Waaxda Caddaaladda Sabtidii hore.

Arrintaasi waxay sii kordhisay tuhunka laga qabo qaybaha qaar ee ah in hay'adaga dawladdu ay ka shaqaynayaan ilaalinta madaxweynaha.

"Qaar ka mid ah dukumeentiyada waxaa ku jira sheegashooyin been abuur ah oo dareen leh oo ka dhan ah madaxweyne Trump kuwaas oo loo gudbiyay FBI-da wax yar ka hor doorashada 2020," Waaxda cadaaladda ayaa sidaa ka tiri faylashaas gaarka ah.

Waxa uu intaa ku daray in "sheegashadu ay yihiin kuwo aan sal lahayn oo been abuur ah, haddii ay lahaan lahaayeen wax yar oo lagu kalsoonaan karo waxaa shaki la'aan ah in mar hore loo adeegsan lahaa madaxweyne Trump."

Qaar ka mid ah sawirro cusub oo Trump ka muuqdo ayaa la daabacay, laakiin midna ma muujinayo wax dhaafsiisan sawirrada iyo muuqaallada horay ugu jiray baraha bulshada.

Madaxweynaha oo caan ku ah isticmaal la'aanta iimaylka ayaa waxaan jirin wax la diiwaangeliyay oo muujinaya in xiriir toos ah uu la lahaa Epstein.

Midkoodna macluumaadka cusubi kama hor imanayo sheegashada madaxweynaha ee ah in saaxiibtinimadiisii Epstein ay dhamaatay 2004tii.

Waxa ugu dhow oo bam-siyaasadeed noqon kara — qoraal foolxun iyo qoraal soo jeedin ah oo Trump lagu eedeeyay inuu u qoray Epstein si loogu daro buuga dhalashada ee 2002 - waxaana sii daayay maamulayaasha Epstein ee ma aha dawladda. Trump ayaa si adag u diiday xaqiiqadeeda.

Dimuqraadiyiinta ayaa ku eedeeyay in la'aanta cadaymaha dambiga ah ee ka dhanka ah Trump ay la macno tahay in waaxda cadaaladda ay joojisay dukumeentiyada wax u dhimaya.

"Waxaad sheegtay in dhammaan dukumeentiyadii la sii daayay," ayuu yiri hoggaamiyaha aqlabiyadda laga tirada badan yahay ee Senate-ka Chuck Schumer.

Waxa uu intaa ku daray, "Taasi miyay ku jiraan dhammaan xusuus-qorayaasha, xusuus-qorka ilaalinta shirkadda, warbixinnada asalka ah ee Waaxda Bilayska ee Palm Beach, iwm.?"

"Ma la sii daayay dukumeenti kasta oo sheegaya ereyga Trump?" ayuu su'aalay.

Mid ka mid ah dhibanayaasha Epstein, Lisa Phillips, ayaa BBC u sheegtay in iyada iyo dadkii kale ee badbaaday aysan ku qanacsanayn ficillada waaxda caddaaladda ee kiiska.

"Waaxdu waxay ku guuldareysatay inay buuxiso shuruudaheena" ayey tiri.

"Ugu horreyn, dukumeentiyo badan weli lama soo saarin, marka labaad, waqtiga ugu dambeeya ee siideyntooda waa la dhaafay. Tan saddexaad, Waaxda Caddaaladdu waxay soo bandhigtay magacyada qaar badan oo ka mid ah kuwa badbaaday, taasna sax maaha, waxaan dareemaynaa inay nala ciyaarayaan, laakiin ma joojineyno dagaalka," ayay ku adkaysatay.

Si kastaba ha ahaatee, carada iyo niyad-jabka ka dhex jira taageerayaasha Trump ee ku aaddan diidmada muuqata ee dawladda ee ah in la sii daayo dhammaan faylasha Epstein – oo malaha noqon kara khatarta ugu xooggan ee ku wajahan mawqifka siyaasadeed ee madaxweynaha – ayaa u muuqda in ay ka degeen marka la eego dukumentiyadan cusub.