ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜਾ, ਉਹ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਦਸਮ ਗੁਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵਿਛੜੇ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, BBC/Ajay Jalandhari
ਅਨੰਦਗੜ੍ਹ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਿੰਘ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪੈ ਗਏ ਸਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, BBC/Ajay Jalandhari
ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੁੱਕ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮਛੇਰੇ ਬਾਬਾ ਕੁੰਮਾਂ ਮਸ਼ਕੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਝੋਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, BBC/Ajay Jalandhari
ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਨੇ ਰਾਤ ਕੱਟੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਚਾਲੇ ਪਾਏ। ਹਰ ਸਾਲ ਬਾਬਾ ਕੁੰਮਾਂ ਮਸ਼ਕੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, BBC/Ajay Jalandhari
ਖੁਦਾਈ ਵੇਲੇ ਮਿਲੀਆਂ ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਸਤਾਂ, ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, BBC/Ajay Jalandhari
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਭੱਠਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ 4 ਵਾਰ ਆਏ ਸਨ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, BBC/Ajay Jalandhari
ਇਹ ਸ਼ਸਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਅਤੇ ਪਠਾਣ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਸਨ।
