ਕਈ ਲੋਕ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਚੰਦਨ ਕੁਮਾਰ ਜਜਵਾੜੇ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੌਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਮੋਟਾ ਸਰਾਣਾ ਰੱਖ ਕੇ ਸੌਂਦੇ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਕੁਝ ਪਤਲੇ ਸਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਹਨ।
ਮੌਸਮ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਦਰ ਜਾਂ ਕੰਬਲ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ - ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸੌਣਾ। ਕੀ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿਣਾ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ?
ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਮੂੰਹ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿਣਾ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਵਾਰ ਦੌੜਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦੇ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਹੱਫਦੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੌਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਮੂੰਹ ਵੀ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਆਰਾਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਏਮਜ਼), ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਲਮੋਨਰੀ, ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਕੇਅਰ ਅਤੇ ਸਲੀਪ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਵਿਜੇ ਹੱਡਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਡਾ. ਵਿਜੇ ਹੱਡਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖ ਕੇ ਸੌਣਾ ਬਹੁਤ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖ ਕੇ ਸੌਣਾ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
"ਜੇਕਰ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
ਦਰਅਸਲ ਨੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੁਖਾਮ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਟੌਨਸਿਲ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਡੇਨੋਇਡਜ਼ ਜਾਂ ਟੌਨਸਿਲ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨੱਕ ਥੋੜਾ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸੌਂਦੇ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਟੌਨਸਿਲ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਆਦਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਣਾ ਕਦੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਸੈਪਟਮ ਕਾਰਟੀਲੇਜ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੱਕ ਦੇ ਸੈਪਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਸੈਪਟਮ ਕਾਰਟੀਲੇਜ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨੱਕ ਦੇ ਸੈਪਟਮ ਕਾਰਟੀਲੇਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੱਕ ਦਾ ਸੈਪਟਮ ਨੇਜ਼ਲ ਕੈਵਿਟੀ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜੇ ਹੱਡਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸੈਪਟਮ ਕਾਰਟੀਲੇਜ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਟੇਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੇਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਨੱਕ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਕਿ, ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਨੱਕ ਦਾ ਸੈਪਟਮ (ਡੀਐੱਨਐੱਸ) ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੋਕ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"
ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੈਪਟੋਪਲਾਸਟੀ (ਸਰਜਰੀ) ਰਾਹੀਂ ਡੀਐੱਨਐੱਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਘੁਰਾੜੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਉਚਿੱਤ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਕਦੋਂ ਲੈਣੀ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਲਮੋਨਰੀ, ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਕੇਅਰ ਐਂਡ ਸਲੀਪ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਰੋਹਿਤ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਔਰਲ ਹਾਈਜੀਨ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਘੁਰਾੜੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕੇ।
ਡਾ: ਰੋਹਿਤ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖੰਘ, ਬਲਗ਼ਮ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਈਐਨਟੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
