انتشار دولتی فهرست کشته‌شدگان دی‌ماه؛ نهادهای حقوق بشری: «پنهان‌کاری» شده است

توضیح ویدئو، گفتگو با موسی برزین، وکیل دا دگستری از آنکارا، پایتخت ترکیه

به دنبال انتشار دولتی اسامی شماری از کشته شدگان اعتراضات دی‌ماه، فعالان حقوق بشر می‌گویند که بخشی از اسامی معترضان کشته‌شده در این فهرست وجود ندارد و آمار واقعی بسیار بالاتر است. آنها حکومت ایران را متهم می‌کنند که با انتشار این فهرست سعی دارد ابعاد واقعی جنایت را پنهان کند.

دفتر ریاست جمهوری ایران دیروز فهرستی از مشخصات ۲۹۸۶ نفر از کشته‌ها را منتشر کرد و مدعی شد که آمار کل جان‌باختگان با احتساب ۱۳۱ پیکر مجهول‌الهویه، ۳۱۱۷ نفر است.

این درحالیست که خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا) تا روز ۱۲ بهمن ۱۴۰۴، جان باختن ۶۸۴۲ نفر را تایید کرد و گفت که شمار بسیار بیشتری را در دست بررسی دارد.

انتشار این فهرست در بعضی از روزنامه‌های امروز تهران هم بازتاب داشته است. روزنامه «پیام ما» اسامی این فهرست را با تیتری به رنگ خون منتشر کرده است. روزنامه «سازندگی» هم تمام صفحه اول خود را به این فهرست اختصاص داده است.

روزنامه «ایران»، ارگان خبری دولت، هم این اسامی را در نقشه ایران جای داده و تیتر زده است: «هر ایرانی یک ایران.»

انتشار این آمار از سوی مقامات ایران درحالیست که بی‌بی‌سی به مدارکی دست یافته است که نشان می‌دهد خانواده‌ها برای گرفتن پیکر عزیزانشان با مشکل مواجه بودند و از تحویل اجساد به آنها خودداری شده است تا اطلاعات دقیق‌تری درباره کشتار گسترده منتشر نشود. برخی خانواده‌ها هم گزارش داده‌اند که برای دریافت پیکر عزیزانشان از آنها «پول» زیادی گرفته شده است.

تظاهرات سراسری در ایران دی ماه ۱۴۰۴

منبع تصویر، Reuters

از سوی دیگر اسامی بعضی از جان باختگان اعتراضات اخیر انتقاد تندروها را برانگیخته است.

رجا نیوز، حامی جبهه پایداری، نوشته است که «دفتر رئیس جمهوری نام بیش از ۲ هزار شهید فتنه اخیر را در کنار نام ترویست‌های مسلح و کودتاچیان نشاند. در این فقره از اسامی شهدا سوءاستفاده شده تا همدلی و همدردی با آشوب‌طلبان اعلام شود.»

حکومت ایران از ابتدای اوج‌گیری اعتراض‌ها به‌ویژه در دو روز ۱۸ و ۱۹ دی و کشتار گسترده، معترضان را «تروریست‌های مسلح و اغتشاشگر» نامید.

مقامات ارشد ایران همچنین مانند اعتراضات قبل، مدعی شدند که عده‌ای از میان جمعیت به معترضان و نیروهای امنیتی «شلیک» کرده‌اند.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، در اظهاراتی پس از این اعتراضات گفت: « یکی دیگر از خصوصیات این فتنه این بود که این سردسته‌های آموزش دیده موظف بودند کشته‌سازی کنند. کشته به وجود بیاورند. هیچ دشمنی ویژه‌ای هم با بعضی از افراد نداشتند اما باید کشته به وجود می‌آمد. لذا این‌ها به مراکز نظامی و انتظامی حمله مسلحانه می‌کردند. با سلاح شخصی پیشرفته حمله می‌کردند. برای اینکه از اونطرف هم عکس‌العمل نشون داده بشه و عده‌ای کشته بشوند. به این هم اکتفا نمی‌کردند. حتی پیاده نظامی را که با تبلیغات به میدان آورده بودند از پشت سر می‌زدند.»

در همین حال در جریان اعتراض‌های سراسری دی‌ماه بسیاری از معترضان بازداشت شده‌اند که از تعداد آنها آمار دقیقی در دست نیست اما به گفته مقام‌ها عده زیادی در شهرهای مختلف دستگیر شده‌اند.

این در حالی است که زخم کشتار گسترده اخیر هنوز باز است و آنچه خانواده‌های معترضان کشته‌شده می‌خواهند تشکیل کمیته حقیق‌یاب و دادخواهی خون عزیزانشان است.