سه دلیل برای رکوردشکنی قیمت طلا، و یک دلیل برای کاهش آن

قیمت طلا اخیرا به بالاترین سطح خود رسیده، چرا که سرمایه‌گذاران در بحبوحه افزایش بی‌ثباتی سیاسی در جهان، پول خود را به این دارایی امن سرازیر کرده‌اند.

قیمت طلا اخیرا برای نخستین بار از مرز پنج‌هزار دلار در هر اونس عبور کرد و برای مدت کوتاهی به پنج‌هزار و ۵۰۰ دلار رسید، هرچند در روزهای اخیر اندکی این قیمت کاهش یافت.

قیمت نقره نیز جهش یافته و در حدود ۹۸ دلار در هر اونس معامله می‌شود، در حالی که یک سال پیش قیمت آن ۳۵ دلار بود.

با وجود افت قیمت طلا از اوج‌های اخیر، سرمایه‌گذاران همچنان به این فلز گران‌بها به عنوان پناهگاه امن نگاه می‌کنند.

بی‌ثباتی ناشی از اقدامات ترامپ، سرمایه‌گذاری‌ها را تغییر می‌دهد

تجارت جهانی با تعرفه‌هایی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بر کشورهای خواهان تجارت با ایالات متحده، اما نامطلوب از نظر او، اعمال کرده، مختل شده است.

اما وال، استراتژیست ارشد سرمایه‌گذاری در هارگریوز لنس‌داون، می‌گوید سیاست‌های تجاری آقای ترامپ همچنان موجب نگرانی سرمایه‌گذاران است و همین امر به جهش قیمت طلا کمک کرده است.

در ماه ژانویه، قیمت طلا و نقره به رکوردهای تازه‌ای رسید، اما قیمت سهام کاهش یافت، چرا که سرمایه‌گذاران به تهدید آقای ترامپ برای وضع تعرفه‌های تازه بر هشت کشور اروپایی که با پیشنهاد او برای خرید گرینلند مخالف بودند، واکنش نشان دادند.

حمد حسین، اقتصاددان در کپیتال اکونومیکس، گفت در حالی ‌که سیاست‌های خارجی و مالی آمریکا تحت ریاست‌جمهوری ترامپ پرریسک تلقی می‌شوند، برداشت عمومی این است که طلا یک سرمایه‌گذاری‌ امن است. و همین امر طلا را «در مرکز توجه» قرار داده است.

جنگ و تهدیدات مربوط به گرینلند بر ابهامات می‌افزایند

جنگ‌ها در اوکراین و غزه به فضای کلی بی‌ثباتی سیاسی افزودند. دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، توسط آمریکا نیز قیمت طلا را به سطحی بی‌سابقه رساند.

تهدیدات آقای ترامپ درباره گرینلند، تنش‌های سیاسی جهانی را تشدید کرد و باعث سقوط اعتماد به دلار آمریکا شد، به ‌گونه‌ای که سرمایه‌گذاران به فلزات گران‌بها به‌عنوان گزینه‌ای امن‌تر روی آوردند.

بزرگ‌ترین ضربه‌ای که دلار در دوران ریاست‌جمهوری آقای ترامپ متحمل شد، پس از اعلام تعرفه‌های موسوم به «روز آزادی» در بهار سال گذشته بود.

خانم وال می‌گوید: «طلا زمانی بهترین عملکرد را دارد که جهان آشفته به‌نظر می‌رسد؛ با جهش در بحبوحه تنش‌های تجاری فزاینده، شعله‌ور شدن تنش‌های ژئوپلیتیکی و بی‌ثباتی سیاسی در آمریکا.»

او می‌افزاید: «تنش‌های تازه میان آمریکا، کانادا و چین، نگرانی در اروپا و خاورمیانه و حتی خطر تعطیلی دولت در واشنگتن، همگی به جذابیت طلا افزوده‌اند.»

خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی

خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی یکی از عوامل کلیدی در افزایش قیمت آن بوده است.

خانم وال می‌گوید: «سرمایه‌گذاران و بانک‌های مرکزی در جهان ... طلا را به‌عنوان ارز ذخیره ترجیحی خود انتخاب کرده‌اند، چون معتقدند این فلز آن‌ها را از وابستگی به سیاست‌های آمریکا محافظت می‌کند.»

او می‌افزاید: «برخی کشورها احتمالا تهدید توقیف دارایی‌های دلاری روسیه توسط بازیگران جهانی حامی اوکراین را مشاهده کرده‌اند و در نتیجه، طلا را به‌عنوان ذخیره‌ای خنثی و جذاب‌تر در نظر گرفته‌اند.»

با این حال، به گفته آقای حسین، هرچند بانک‌های مرکزی همچنان بیش از قبل از سال ۲۰۲۲ طلا می‌خرند، اما برآوردها نشان می‌دهد که تقاضا در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.

از دیگر خریداران طلا می‌توان به چین اشاره کرد که بزرگ‌ترین خریدار طلاست و در این کشور هم افراد برای خرید جواهرات و هم سرمایه‌گذاران برای کسب سود وارد بازار می‌شوند.

سرمایه‌گذاران در غرب نیز خریداران عمده طلا هستند و پول زیادی را روانه شرکت‌های حاضر در بازار سهام که مالک طلا هستند یا با آن تجارت می‌کنند، کرده‌اند.

آقای حسین همچنین می‌گوید خریداران جدید در بازار، حجم عظیمی از طلا را جذب کرده‌اند و همین موضوع باعث افزایش چشمگیر قیمت شده است. یکی از نمونه‌ها، شرکت تتر، فعال در حوزه ارز دیجیتال، است که به ‌تازگی آن ‌قدر طلا خریده که گفته می‌شود ذخایرش از برخی کشورهای کوچک نیز بیشتر است.

چرا قیمت طلا و نقره در روزهای اخیر کاهش یافته است؟

در روزهای اخیر، قیمت طلا به سطوح بی‌سابقه‌ای صعود کرده بود. بخشی از این رشد ناشی از نگرانی‌ها نسبت به آن بود که آقای ترامپ، کسی را به عنوان رئیس جدید بانک مرکزی آمریکا منصوب کند که تحت فشار او نرخ بهره را کاهش دهد؛ امری که باعث افت دلار و افزایش تورم خواهد شد. خرید طلا راهبردی برای محافظت در برابر این مسائل است.

اما وقتی گزارش‌ شد که رئیس‌جمهور آمریکا قصد دارد کوین وارش را به این سمت منصوب کند، کسی که در مقایسه با دیگر گزینه‌ها به‌عنوان گزینه‌ای نسبتا باثبات شناخته می‌شود، فشار افزایشی بر قیمت طلا کاهش یافت.

افت قیمت حتی باعث شد طلا در مقطعی به زیر پنج‌ هزار دلار در هر اونس سقوط کند.

با این حال، قیمت طلا همچنان حدود ۶۵ درصد بالاتر از همین زمان در سال گذشته است؛ به‌دلیل تداوم تنش‌های ژئوپلیتیکی، تعرفه‌های فعلی و تهدیدهای تعرفه‌ای بیشتر از سوی آقای ترامپ و ادامه درگیری‌ها در سراسر جهان. این یعنی درخشش طلا و نقره برای سرمایه‌گذارانی که به دنبال یک «پناهگاه امن» برای دارایی‌هایشان هستند، بیش از هر زمان دیگری جذاب است.

یکی از بزرگ‌ترین جذابیت‌های طلا، کمیابی نسبی آن است.

نیکلاس فرپل، رئیس جهانی بازارهای سازمانی در پالایشگاه «ای‌بی‌سی»، به بی‌بی‌سی گفت: «وقتی مالک طلا هستید، برخلاف اوراق قرضه یا سهام، به بدهی شخص دیگری وابسته نیستید.»

او افزود: «در دنیایی بسیار نامطمئن، طلا یک ابزار بسیار خوب برای تنوع بخشیدن به سرمایه‌گذاری است.»

نوسانات قیمت طلا نشان می‌دهد که ارزش این فلز همان‌قدر که می‌تواند سریع افزایش یابد، می‌تواند به همان سرعت نیز سقوط کند؛ درست مانند سایر کالاهای قابل معامله.