زنانی که حکومت طالبان شلاق زد؛ «به خاطر یک رابطه آشنایی، مرا ۳۹ ضربه شلاق زدند»

هشدار: بخش‌هایی از این گزارش ممکن است برای بعضی از مخاطبان ناراحت‌کننده باشد.

« در محکمه استیناف (دادگاه تجدیدنظر) دستم را بستند، رویم را بستند. در مقابل همه مراجعین مرا شلاق زدند. ۳۹ ضربه شلاق خوردم، خودشان حساب می‌کردند. در همان ورقی که جرم و جرایم را در آن نوشته بودند هم ذکر شده بود.»

این اظهارات منیژه (نام مستعار) است که نامش را برای حفظ امنیت او تغییر داده‌ایم. او یکی از دو زنی است که با بی‌بی‌سی درباره تجربه شلاق خوردن‌شان از سوی مسئولان طالبان به اتهام‌های متفاوت صحبت کرده‌اند.

بی‌بی‌سی برای نخستین‌بار توانسته است با دو نفر از ده‌ها زنی صحبت کند که در پنج سال گذشته از سوی محاکم حکومت طالبان به مجازات شلاق محکوم و حکم بر آنان اجرا شده است.

منیژه، زنی ۲۶ ساله‌ است که در یکی از ولسوالی‌های دوردست افغانستان زندگی می‌کند. در این گزارش، به دلایل امنیتی، جزئیات مشخص از محل زندگی و شرایط خانوادگی این دو زن را نیاورده‌ایم.

منیژه درباره لحظه‌ای روایت می‌کند که ماموران او و فرد همراهش را بازداشت کردند: «با یک نفر در رابطه بودم و در حال آشنایی برای ازدواج بودیم، اما متاسفانه بازداشت شدیم. نمی‌دانم طالبان چگونه از ماجرا باخبر شدند، یا کسی ما را گزارش داده بود. ما تنها در داخل یک موتر (ماشین) بودیم که دو نفر از قوماندانی (فرماندهی پلیس) آمدند و پرسیدند: چه می‌کنید؟ چه نسبتی با هم دارید؟ و کجا می‌روید؟»

طالبان پس از بازگشت به قدرت در ۲۴ مرداد ۱۴۰۰، اجرای مجازات‌های بدنی در ملاعام را بار دیگر از سر گرفتند.

هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، در آبان ۱۴۰۱ به قضات دستور داد احکام «حد و قصاص» را برای برخی جرایم اجرا کنند؛ احکامی که می‌تواند شامل قطع عضو و حتی سنگسار در ملاعام باشد.

پس از صدور این فرمان در ۲۲ آبان ۱۴۰۱، شمار مجازات‌های علنی به‌طور چشمگیری افزایش یافت. پنج روز بعد، در ۲۸ آبان ۱۴۰۱، طالبان برای نخستین بار به‌طور رسمی در ولایت تخار مجازات ۱۹ نفر، از جمله ۹ زن، به اتهام دزدی، زنا (رابطه جنسی خارج از ازدواج) و فرار از خانه را اجرا کردند. هر یک از این افراد ۳۹ ضربه شلاق خوردند. دادگاه عالی طالبان نیز در بیانیه‌ای آن را تایید کرد.

دو مرد، یکی در ولایت فراه در جنوب غرب افغانستان و دیگری در ولایت لغمان در شرق کشور اعدام شدند.

شیما (نام مستعار)، زن دیگری که از یکی ولایت‌های شرقی افغانستان است، با بغض به بی‌بی‌سی می‌گوید: «پیش از آن‌که مرا در ملاعام مجازات کنند، به‌شدت لت‌وکوب (ضرب و شتم) شدم و موهایم را کندند. برگه‌ای در مقابلم گذاشتند تا اعتراف کنم که 'یک زن مرتد هستم، با کفار همدست شده‌ام و با نامحرم صحبت کرده‌ام'.»

او در ادامه می‌گوید: «حدود ساعت دو و نیم بعدازظهر روز جمعه بود که برای نخستین بار ۳۹ ضربه شلاق زدند. با هر ضربه، الله‌اکبر می‌گفتند. آن‌قدر محکم می‌زدند که سرم به زمین خم می‌شد. بعد از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه وقفه، با هم مشورت کردند و دوباره برگشتند و ۲۱ ضربه شلاق دیگر هم زدند.»

به گفته شیما، حدود ۲۰۰ نفر از ساکنان محل، از جمله مردان، نوجوانان و کودکان، برای تماشای اجرای مجازات او گرد آمده بودند.

او می‌گوید: «بعد از پایان مجازات، چند تن ازریش‌سفیدان (بزرگان) محل آمدند و گفتند دیگر این کار تکرار نشود و به خانه‌ات برو. من هم مجبور شدم با صدای بلند بگویم که توبه می‌کنم.»

منیژه که اکنون در روستای خود زندگی می‌کند، می‌گوید پس از این رویداد نگاه اطرافیان و حتی برخی از بستگانش به او تغییر کرده است. او می‌گوید در میان مردم به یک «لکه ننگ» تبدیل شده است.

منیژه درباره روزهای پس از شلاق و دوران زندان می‌گوید: «در زندان چیزهایی را تجربه کردم که حتی تا امروز به مادرم هم نگفته‌ام و نمی‌توانم به زبان بیاورم. خیلی تحقیر شدم. وقتی از زندان آزاد شدم، از ما تعهد گرفتند که هرگز نگوییم زندانی بوده‌ایم.»

او با بغض ادامه می‌دهد: «دیگر هیچ انگیزه‌‌ای برای ادامه زندگی نداشتم. با خودم می‌گفتم وقتی از زندان بیرون رفتم، اولین کاری که می‌کنم خودکشی است. رفتار دوستانم با من تغییر کرد و بعد از آن حادثه دیگر نتوانستم به ازدواج فکر کنم.»

منیژه می‌افزاید: «شب‌ها دست‌های ما را می‌بستند. نمی‌دانستم چه کسانی بودند، پیر بودند یا جوان. به اتاق ما می‌آمدند.»

او لحظه‌ای سکوت می‌کند و در حالی که صدایش می‌لرزد، می‌گوید: «متاسفم، بعضی از چیزها را نمی‌توانم تعریف کنم.»

به گفته او، تجربه زندان آثار عمیقی بر سلامت جسمی و روانی‌اش گذاشته است:

«بعد از آزادی، حافظه‌ام را تا حد زیادی از دست دادم. چهار سال در دانشگاه درس خوانده بودم، اما همه چیز را فراموش کرده بودم. اشتهایم را از دست دادم، شب‌ها تا صبح بیدار می‌ماندم و روزها سعی می‌کردم بخوابم. هیچ امیدی به زندگی نداشتم. تنها مادرم بود که در کنارم ماند و کمکم کرد.»

شیما نیز می‌گوید آثار این مجازات همچنان در زندگی او ادامه دارد: «بعد از آن حادثه، هر وقت می‌بینم دو نفر در بیرون یا در مسجد با هم صحبت می‌کنند، احساس می‌کنم درباره من حرف می‌زنند.»

او می‌گوید که جراحت‌های جسمی ناشی از شلاق و ضرب‌وشتم ماه‌ها باقی مانده بود: «روی شانه چپم هنوز آثار زخم مانده است. چند ماه نمی‌توانستم روی آن پهلو بخوابم. فکر می‌کردم استخوان شانه‌ام آسیب دیده باشد. از شدت سیلی‌هایی که زده بودند، جای دستشان تا مدت‌ها روی صورتم پیدا بود.»

به گفته شیما، این رویداد تنها بر زندگی او اثر نگذاشته، بلکه بر فرزندانش نیز تاثیر عمیقی داشته است. او می‌گوید: «دختر بزرگم هنوز شب‌ها از خواب می‌پرد. در خواب می‌بیند که مرا می‌زنند یا می‌کشند. رنج دیدن ترس فرزندانم از خود آن روزها کمتر نیست.»

با این حال، مقام‌های حکومت طالبان همواره بدرفتاری با زندانیان زن را به شدت رد کرده‌اند و تاکید کرده‌اند که با متهمان براساس قوانین شریعت اسلامی برخورد می‌کنند.

پیشتر ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان در مصاحبه‌ای با ‌بی‌بی‌سی گفته بود که زندان‌های زنان در افغانستان فقط توسط زنان اداره و محافظت می‌شود. او گفته بود: «اطمینان می‌دهیم که در تمام زندان‌های افغانستان حتی لت وکوبی (ضرب و شتم) نیست، رفتار زشتی نیست، با زندانیان برخورد اسلامی و انسانی صورت می‌گیرد.»

- اگر به خودکشی فکر می‌کنید، با نهادهای تخصصی یا افراد متخصص در محل زندگی خود تماس بگیرید.

یافته‌های بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که از آبان ۱۴۰۱ تا ۲۴ مرداد ۱۴۰۲، زمانی که طالبان به‌طور رسمی ازسرگیری مجازات‌های علنی را اعلام کردند و دادگاه عالی حکومت طالبان انتشار اطلاعیه‌های مربوط به این مجازات‌ها را آغاز کرد، در مجموع ۳۴۶ نفر مجازات شده‌اند.

شمار مجازات‌های علنی پس از ۲۲ آبان ۱۴۰۱ به‌طور چشمگیری افزایش یافت، زمانی که هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، به نهادهای قضایی این گروه دستور داد پرونده متهمان را «با دقت» بررسی کرده و احکام شرعی را درباره آنان اجرا کنند.

در تمامی این پرونده‌های قضایی، مجازات شلاق بخشی از حکم بوده و شماری از محکومان به زندان نیز محکوم شده‌اند.

بر اساس آمار منتشرشده از سوی دادگاه عالی طالبان، در سال ۲۰۲۴ حکم دست‌کم ۲۴۱ نفر، شامل ۲۱۰ مرد و ۳۱ زن، در ملاعام به اتهام جرایم مختلف اجرا شد.

این رقم در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت و به ۳۹۵ نفر رسید، از جمله ۳۱۷ مرد و ۷۸ زن.

در سال ۲۰۲۶ نیز دادگاه عالی طالبان تا ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ گزارش‌های مربوط به این مجازات‌ها را منتشر می‌کرد، اما پس از آن انتشار این گزارش‌ها متوقف شد. بر اساس آمار موجود، تا آن زمان حکم مجازات دست‌کم ۲۱۴ نفر، شامل ۱۸۴ مرد و ۳۰ زن، اجرا شده است.

با این حال، همه موارد اجرای مجازات‌های علنی در وب‌سایت و اطلاعیه‌های دادگاه عالی طالبان ثبت و منتشر نمی‌شوند و شمار واقعی این مجازات‌ها احتمالا بیشتر از آمار رسمی است.