લાખો રૂપિયા ખર્ચીને અમેરિકામાં ભણતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને ટ્રમ્પના કયા બિલનો ડર છે, હવે કેવા ફેરફારની તૈયારી છે?
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
- લેેખક, અલામુરુ સૌમ્યા
- પદ, વોશિંગ્ટન ડીસીથી, બીબીસી માટે
"જો ઓપીટી દૂર કરવામાં આવે તો આટલા દૂર આવવાનો અને અભ્યાસ માટે આટલા પૈસા ખર્ચવાનો શું અર્થ? જો ઓપીટી નાબૂદ કરવાનું બિલ પસાર થઈ જાય તો ઘણા વિદ્યાર્થીઓ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ જશે. મને ચિંતા છે કે હવે શું થશે" - મીનાક્ષી (નામ બદલ્યું છે)
"દરેક વિદ્યાર્થીનું સ્વપ્ન હોય છે કે તેઓ અમેરિકા આવીને અભ્યાસ કરે, અત્યાધુનિક ટેકનૉલૉજી વિશે શીખે અને વ્યવહારુ અનુભવ મેળવે. ઓપીટી એ તક પૂરી પાડે છે. ઓપીટી રદ કરવું એ એક દુઃસ્વપ્ન હશે" - અહેમદ
આ શબ્દો છે અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ મીનાક્ષી અને અહેમદના જેઓ ઑપ્શનલ પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ (ઓપીટી) ની પ્રસ્તાવિત નાબૂદી અંગે બોલી રહ્યાં હતાં.
'અમેરિકાને ફરીથી મહાન બનાવો' ના નારા સાથે સત્તામાં આવેલા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઇમિગ્રેશન અંગેની કડક નીતિઓ અપનાવી રહ્યા છે.
આના ભાગ રૂપે તાજેતરમાં વિધાનસભામાં ઓપીટી નાબૂદ કરવા માટે એક બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઓપીટી ખરેખર શું છે? વિદ્યાર્થીઓ આ પગલાથી કેમ ડરે છે? જો તે રદ થાય તો શું થશે?
ઓપીટી શું છે?
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
ઑપ્શનલ પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ (ઓપીટી) એ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી સંબંધિત કાર્યનો અનુભવ મેળવવાની તક છે.
F-1 વિઝા એવા વિદ્યાર્થીઓને આપવામાં આવે છે જેઓ અંડરગ્રેજ્યુએટ અથવા પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ ડિગ્રી મેળવવા માટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની મુસાફરી કરે છે. ઓપીટી તમને તમારા અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી તરત જ તે જ વિઝા પર 12 મહિના સુધી ત્યાં રહેવા અને કામ કરવાની મંજૂરી આપે છે.
તમારો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યાના 90 દિવસની અંદર તમારે રોજગાર અધિકૃતતા દસ્તાવેજ (EAD) માટે અરજી કરવી આવશ્યક છે. એકવાર તમે તે મેળવી લો પછી તમને એક વર્ષ માટે વર્ક પરમિટ મળશે. આ વર્ષ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ કામ કરી શકે છે, ઇન્ટર્નશિપ કરી શકે છે અથવા સ્વયંસેવક તરીકે સેવા આપી શકે છે.
End of સૌથી વધારે વંચાયેલા સમાચાર
જોકે, જે વિદ્યાર્થીઓએ STEM (વિજ્ઞાન, ટેકનૉલૉજી, ઍન્જિનિયરિંગ અને ગણિત) વિષયોનો અભ્યાસ કર્યો હોય તેમને એક વર્ષ પછી 24 મહિના અથવા બે વર્ષ માટે ઓપીટી કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવતી હોય છે.
જો તમને આ 36 મહિનાની અંદર H1B વિઝા સ્પૉન્સર કરતી નોકરી મળે અને તમે લોટરીમાં વિઝા જીતી જાઓ, તો તમે યુએસમાં રહી શકો છો અને કામ ચાલુ રાખી શકો છો. નહિંતર, 36 મહિના પછી વિદ્યાર્થી વિઝા સંપૂર્ણપણે રદ થઈ જાય અને વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના દેશમાં પાછા ફરવું પડે છે.
જે વિદ્યાર્થીઓ STEM માં નથી, જેમ કે અર્થશાસ્ત્ર, ઇતિહાસ, અંગ્રેજી સાહિત્ય વગેરે વિષયોનો અભ્યાસ કરતા હોય તેમને ફક્ત એક વર્ષનો ઓપીટી મળશે. આ દરમિયાન તેમણે H1B નોકરીઓ શોધવી પડે છે.
ઓપીટી કેમ રદ કરવું?
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર તમામ ક્ષેત્રોમાં 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' અભિગમ સાથે આગળ વધવાનું વચન આપી રહ્યું છે. આના ભાગરૂપે રિપબ્લિકન કૉંગ્રેસમૅન પોલ ગોસરે તાજેતરમાં ઓપીટીને રદ કરવા માટે હાઉસ ઑફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં "ફેયરનેસ ફૉર હાઇ-સ્કિલ્ડ અમેરિકન્સ ઍક્ટ" (HR2315) નામનું બિલ રજૂ કર્યું છે.
રિપબ્લિકનનો દલીલ છે કે રોજગાર માટે યુ.એસ. નાગરિકોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ અને ઓપીટીના લીધે કુશળ અમેરિકનો માટે સ્પર્ધા વધારે છે.
ઓપીટી હેઠળ આવતા લોકો ઓછા વેતને પણ કામ કરવા તૈયાર હોય છે. તેમને લાંબા ગાળાના પ્રોત્સાહન આપવાની જરૂર નથી. વધુમાં તેઓ કંપનીઓ F-1 વિઝા પર હોવાથી તેમને ટેક્સમાં પણ છૂટ મળે છે. પરિણામે તેઓ કહે છે કે કંપનીઓ ઓપીટી હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને નોકરીની તકો આપવા માટે વધુ તૈયાર છે, જેના કારણે અમેરિકનોએ નોકરીઓ ગુમાવવી પડે છે.
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે અગાઉના વહીવટ દરમિયાન પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે ઓપીટી અને H1B વિઝા અમેરિકનો માટે તકો ઘટાડે છે. જ્યારે આ વખતે તો સીધું બિલ જ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.
વિદ્યાર્થીઓ શું કહે છે?
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
તમારા કામની સ્ટોરીઓ અને મહત્ત્વના સમાચારો હવે સીધા જ તમારા મોબાઇલમાં વૉટ્સઍપમાંથી વાંચો
વૉટ્સઍપ ચેનલ સાથે જોડાવ
Whatsapp કન્ટેન્ટ પૂર્ણ
બીબીસી ન્યૂઝ તેલુગુએ યુએસમાં અભ્યાસ કરતા ઘણા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ સાથે ઓપીટી રદ બિલ વિશે વાત કરી.
મીનાક્ષી કહે છે, "અહીં બે વર્ષની માસ્ટર ડિગ્રીમાં આપણે ઘણું શીખીએ છીએ. આ બધું શિક્ષણ આ દેશ, તેનાં સંસાધનો, તકો અને ઉદાહરણો વિશેના જ્ઞાનથી ભરેલું છે. આપણે જે કંઈ શીખીએ છીએ તેનો વ્યવહારિક રીતે ઉપયોગ કેવી રીતે થઈ શકે તે જાણવા માટે, આપણે અહીં કામ કરવાની જરૂર છે. H1B ક્યારે આવશે તે તમે ક્યારેય જાણતા નથી. ફક્ત ઓપીટી જ તમને તમે જે ક્ષેત્રમાં અભ્યાસ કર્યો છે તેમાં થોડો અનુભવ મેળવવાની તક આપે છે. નહિંતર, અહીં આવવું વ્યર્થ રહેશે."
આંધ્રપ્રદેશના કડપા જિલ્લાનાં રહેવાસી મીનાક્ષી હાલમાં યુનિવર્સિટી ઑફ મૅરીલૅન્ડ (UMBC) માં કમ્પ્યુટર સાયન્સમાં માસ્ટર્સનો અભ્યાસ કરી રહ્યાં છે.
"ઓપીટી દૂર કરવું એ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે સારું નથી કારણ કે તેઓ વિશ્વને આગળ ધપાવનારી અત્યાધુનિક ટેકનૉલૉજીનો અભ્યાસ અને તેના પર કામ કરવાની આશા સાથે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ આવે છે. તે તક છીનવી લેવી એ વિદ્યાર્થીઓ માટે નિરાશાજનક રહેશે." અહેમદે કહ્યું.
હૈદરાબાદનો રહેવાસી અહેમદ વૉશિંગ્ટન ડીસીમાં અમેરિકાની કૅથોલિક યુનિવર્સિટીમાં ડેટા ઍનાલિટિક્સમાં માસ્ટર્સ કરી રહ્યો છે.
જે વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકામાં સ્નાતક કે અનુસ્નાતક ડિગ્રી માટે આવે છે તેમણે આ બે-ત્રણ વર્ષનો ખર્ચ પોતે જ ઉઠાવવો પડે છે. જો કે ઘણા લોકો લોન લે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અહીં મેળવેલ કાર્ય અનુભવ ઝડપથી લોન ચૂકવવાની તકો પૂરી પાડે છે.
મીનાક્ષીએ કહ્યું, "બે વર્ષના અભ્યાસનો ખર્ચ લગભગ 40 હજાર ડૉલર (લગભગ રૂ. 34 લાખ) છે. મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ લોન લઈને અહીંયા આવે છે."
અહેમદે પણ એ જ વાત કહી.
"યુનિવર્સિટી ફી બે વર્ષ માટે 30 લાખ રૂપિયા ($36,000) છે. બાકીના 17 લાખ રૂપિયા વ્યક્તિગત ખર્ચના. મને શિષ્યવૃત્તિ મળી છે તેથી ફી 43 લાખ રૂપિયાથી ઘટીને 30 લાખ રૂપિયા થઈ ગઈ છે. હું કૅમ્પસમાં પાર્ટ-ટાઇમ જૉબ કરું છું. તેનાથી મને મારા કેટલાક ખર્ચાઓ પૂરા કરવામાં મદદ મળે છે. જ્યારે હું અહીં આવ્યો ત્યારે મેં લોન લીધી હતી. જો હું ડિગ્રી અને નોકરી વિના પાછો જાઉં તો તે શરમજનક હશે."
મીનાક્ષી માને છે કે જો તમે થોડો સમય અમેરિકામાં કામ કરો છો અને પછી ભારત પાછા ફરો છો, તો તમારી નોકરીની તકો વધશે, જ્યારે જો તમે કોર્સ પૂર્ણ કર્યા પછી ઘરે પાછા ફરો છો, તો તમને તાત્કાલિક નોકરી નહીં મળે.
'શું તમે કોઈ લોન લીધી છે?'
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
નાલગોંડાના મહેશ કહે છે કે અમેરિકામાં આ કોર્સ ફક્ત બે વર્ષનો છે, પરંતુ અમે અહીં ઓપીટી સહિત પાંચ વર્ષના સમયગાળાની ગણતરી કરીશું. તેઓ ડેટા એનાલિટિક્સમાં માસ્ટર ડિગ્રી પણ મેળવી રહ્યા છે.
મહેશ કહે છે, "તમે ફક્ત બે વર્ષ માટે 35 લાખ રૂપિયા ખર્ચીને અહીં ના આવો. જો તમે કોર્સ પૂર્ણ કર્યા પછી ભારત જાઓ છો, તો તમને દર મહિને એક લાખ કે બે લાખ પગારવાળી નોકરી નહીં મળે. તમારે 50-60 હજારના પગારથી શરૂઆત કરવી પડે."
"જો એવું હોય તો તમે 35-40 લાખની લોન ક્યારે ચૂકવશો? જો તમે ત્રણ વર્ષ માટે અમેરિકામાં કામ કરો છો, તો તમારા માટે લોન ચૂકવવાનું સરળ બનશે."
"તમને જે તે ઉદ્યોગનો અનુભવ પણ મળશે. જો તમે ભારત પાછા આવો છો તો પરિસ્થિતિ સાવ અલગ હશે."
"જેઓ હજુ પણ અહીં છે તેમને ઓપીટીનો વિકલ્પ આપવો જોઈએ"
દિવ્યા (નામ બદલ્યું છે) એ બિંગહામ્ટન યુનિવર્સિટી, ન્યૂ યૉર્કમાંથી માસ્ટર્સ ડિગ્રી પૂર્ણ કરી છે અને હાલમાં તેઓ તેમના ઓપીટી સમયગાળા દરમિયાન કાર્યરત છે. તેમનું માનવું છે કે ઓપીટી રદ કરવું એ અમેરિકામાં પહેલાંથી જ અભ્યાસ કરી રહેલા લોકોને મોટો અન્યાય હશે.
દિવ્યાએ કહ્યું, "માસ્ટર્સ કરીને ઘરે પાછા જવાનો કોઈ અર્થ નથી. ભારતમાં, MTech કે MS હવે બહુ મહત્ત્વ ધરાવતા નથી. ત્યાં પણ કંપનીઓ ફક્ત નોકરીના અનુભવને જ જુએ છે."
તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી કે જો ભવિષ્યમાં અમેરિકા આવતા વિદ્યાર્થીઓને ઓપીટી નહીં મળે, તો તેઓ પોતે જ નક્કી કરશે કે અહીં આવવું કે નહીં, પરંતુ જે વિદ્યાર્થીઓ પહેલાંથી જ આવી ગયા છે તેમને બે વર્ષમાં પાછા ફરવાનું કહેવું અન્યાય છે.
'ઘણા દુરુપયોગ કરનારાઓ છે'
જ્યૉર્જ વૉશિંગ્ટન યુનિવર્સિટીના ભૌતિકશાસ્ત્રના પ્રોફેસર અરુણે જણાવ્યું હતું કે ઘણા લોકો ઓપીટી શું છે તે સમજી શકતા નથી અને કેટલાક તેનો દુરુપયોગ કરી રહ્યા છે.
પ્રોફેસર અરુણે સમજાવ્યું, "ઓપીટીનો હેતુ ડિગ્રીના ક્ષેત્રમાં કાર્ય અનુભવ મેળવવાનો છે. ઘણા લોકો માટે તેમણે જે વિષયનો અભ્યાસ કર્યો છે તે ઓપીટીમાં કરેલી નોકરી કરતા અલગ હોય છે. H1B પ્રાયોજિત નોકરી ન મળે ત્યાં સુધી તેમને કંઈક કરવું પડે છે, તેથી તેઓ સ્વયંસેવક તરીકે કંપનીમાં જોડાય છે. કેટલાક લોકો નકલી પ્રમાણપત્રોનો પણ ઉપયોગ કરે છે. તેઓ નકલી પ્રમાણપત્રોનો ઉપયોગ કરે છે કારણ કે તેમને બતાવવાનું હોય છે કે તેઓ નોકરી કર્યા વિના તેમના વિઝા સ્ટેટસને જાળવી રાખવા માટે કંઈક કરી રહ્યા છે."
તેમણે કહ્યું કે મોટાભાગના લોકો જે અમેરિકામાં અભ્યાસ કરવા આવે છે અને પછી એપીટી સમયગાળા પછી પાછા ફરે છે, જ્યારે કેટલાક જે H1B પર આવે છે અને અહીં કાર્યબળમાં રહે છે, તેઓ કાર્યરત રહે છે.
અરુણે કહ્યું, "જો ત્રણ લાખ વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ માટે આવે છે, તો ફક્ત 65,000 H1B વિઝા જ મળશે. આનો અર્થ એ છે કે બાકીના બધાને ઘરે જવું પડશે. જો ઓપીટી લાગુ કરવામાં આવે તો પણ દરેકને નોકરી મળશે તેની કોઈ ગેરંટી નથી."
જોકે, પ્રોફેસર અરુણ માને છે કે ઓપીટી રદ કરવાથી ફક્ત તે વિદ્યાર્થીઓ જ વંચિત રહેશે જેઓ નિષ્ઠાપૂર્વક પ્રયાસ કરે છે.
"તેઓ અહીં વિચાર્યા વગર આવે છે. જ્યારે તેઓ અહીં આવે છે અને કોર્સમાં જોડાય છે, ત્યારે તેમને અભ્યાસમાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે."
"તેઓ પોતાની જાતે નોકરી મેળવી શકતા નથી. તેઓ ઓપીટીમાં ત્રણ વર્ષ સુધી અહીં-ત્યાં પાર્ટટાઇમ નોકરીઓ કરીને થોડા પૈસા કમાય છે."
દિવ્યાએ કહ્યું, "તેમણે જે શિક્ષણ મેળવ્યું છે તેનો તેમની નોકરી સાથે કોઈ સંબંધ નથી હોતો. ત્રણ વર્ષ પછી તેઓ તેમનો વિઝા સ્ટેટસ ગુમાવવાનું ટાળવા માટે ફરીથી પીએચડીમાં જોડાય છે. આ બધું જોતાં તે સારું લાગે છે કે નિયમો કડક છે. પરંતુ પ્રામાણિક લોકો પણ આના કારણે પીડાય છે."
પ્રોફેસર અરુણ માને છે કે સેનેટમાં ઓપીટી રદ બિલ પસાર કરવું મુશ્કેલ બનશે.
કેટલા લોકો ભારત છોડીને ગયા?
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
નવેમ્બર 2024માં 'ઓપન ડોર્સ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા અહેવાલ મુજબ, 2023-24માં અભ્યાસ માટે અમેરિકા આવતા આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 1,126,690 હતી. આ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો આંકડો છે. 2022-23 ની સરખામણીમાં આ સંખ્યામાં સાત ટકાનો વધારો થયો છે.
તેમાંના મોટાભાગના ભારતના છે. ચીન બીજા સ્થાને છે. વર્ષ 2023-24માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓનો હિસ્સો 6 ટકા છે અને યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ કૉમર્સ અનુસાર, તેમણે અર્થતંત્રમાં $50 બિલિયન (આશરે રૂ. 4,30,482 કરોડ) થી વધુનું યોગદાન આપ્યું છે.
આમાંથી 5,02,291 વિદ્યાર્થીઓ માસ્ટર્સ અભ્યાસ માટે આવ્યા હતા. કોર્સ પૂર્ણ કર્યા પછી ઓપીટી દ્વારા 2,42,782 લોકોને નોકરી મળી. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં તેમની સંખ્યામાં 22 ટકાનો વધારો થયો છે.
અડધાથી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ STEM અભ્યાસક્રમો માટે આવે છે.
જેમાં ભારત પ્રથમ સ્થાને છે.
2023-24માં ભારતમાંથી 3,31,602 લોકો ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવા માટે અમેરિકા ગયા હતા. આ 2009 પછીનો સૌથી વધુ આંકડો છે. 2022-23 ની સરખામણીમાં આ સંખ્યામાં 23 ટકાનો વધારો થયો છે. તેમાંના મોટાભાગના માસ્ટર ડિગ્રીનો અભ્યાસ કરવા આવ્યા હતા.
માસ્ટરના અભ્યાસક્રમોમાં 1,96,567 વિદ્યાર્થીઓ નોંધાયેલા હતા, જ્યારે ઓપીટીમાં 97,556 વિદ્યાર્થીઓ નોંધાયેલા હતા. આ સંખ્યા ગયા વર્ષ કરતા 41 ટકા વધુ છે.
ઓપન ડોર્સ રિપોર્ટ યુ.એસ. ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ સ્ટેટના બ્યુરો ઑફ ઍજ્યુકેશનલ ઍન્ડ કલ્ચરલ અફેર્સ અને ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ટરનેશનલ ઍજ્યુકેશન (IIE) દ્વારા સંયુક્ત રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો.
બીબીસી માટે કલેક્ટિવ ન્યૂઝરૂમનું પ્રકાશન
