Chançard Abimana, Didier Bikorimana, Gisèle Berwa na Samba Cyuzuzo
Imirambo y’abasirikare barindwi ba US biciwe mu ntambara yagejejwe muri Amerika
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Isanduku irimo imirambo
Isanduku irimo imirambo y’abasirikare barindwi ba Amerika biciwe
mu ntambara ya Amerika na Israel kuri Iran yageze mu gihugu cyabo mu ijoro
ryacyeye.
Visi perezida JD Vance na minisitiri w’ingabo Pete Hegseth bari mu muhango wo kwakira
iyo sanduku.
Nyuma ya batandatu batangajwe mbere, Sgt Benjamin N Pennington yapfuye mu
cyumweru gishize azize ibikomere nyuma y’igitero ku kigo cy’ingabo zo mu kirere
cya Prince Sultan Air Base
muri Arabia Saoudite mu cyumweru gishize.
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Visi Perezida JD Vance na Minisitiri w'ingabo Pete Hegseth
Ahavuye isanamu, US Army
Insiguro y'isanamu, Umusirikare wa karindwi uheruka kwemezwa ko yapfuye
Kagame mu nama ku ikoreshwa ry’ingufu za nikleyeri yatumijwe na Macron
Ahavuye isanamu, Live Event
Insiguro y'isanamu, Perezida Paul Kagame mu bategetsi bitabiriye iyo nama irimo kubera hafi ya Paris mu Bufaransa
Perezida
w’u Rwanda ari mu bategetsi uyu munsi bari mu nama ya kabiri ijyanye n’ikoreshwa
ry’ingufu za nikleyeri mu iterambere ku isi yatumijwe na Perezida Emmanuel Macron w’Ubufaransa.
Ibihugu
bigera kuri 60 birahagarariwe muri iyi nama iri kubera i Boulogne-Billancourt hafi ya
Paris, yateguwe na leta y’Ubufaransa ifatanyije n’ikigo ‘International
Atomic Energy Agency’ (IAEA).
Paul
Kagame n’itsinda rivuye mu Rwanda ririmo abakozi b’ikigo cya leta ‘Rwanda
Atomic Energy Board’ baritabira iyo nama, nk’uko bivugwa na ambasade y’Ubufaransa
mu Rwanda.
Atangiza iyi nama, Perezida Emmanuel
Macron yagize ati: “Turi hano kuko duhuriye ku gitekerezo cyoroshye.
“Ducyeneye [ingufu] nikleyeri kuko ari
isoko y’iterambere no kwigenga.”
Yongeraho ati: “Iyi nama [ariko] iteranye
mu gihe kidasanzwe, kuko isi ya nikleyeri ihuzwa n’intambara irimo kuba muri
Iran no mu karere k’uburasirazuba bwo hagati”.
Inama nk’iyi
ya mbere yabereye i Bruxelles mu Bubiligi mu 2024.
Inama y’uyu
munsi iraba igamije kureba uruhare rw’ingufu za nikleyeri mu nyungu z’iterambere
imbere y’ikibazo cy’ingufu n’ikirere ku isi, nk’uko leta y’Ubufaransa
ibitangaza.
Ibinyamakuru
mu Bufaransa bivuga ko ingingo ikomeye yo kuganirwaho muri iyi nama iza kuba
ari imari ishorwa muri ibyo bikorwa.
Iyi nama
ibaye nyuma y’uko mu cyumweru gishize kiriya kigo mpuzamahanga gishinzwe kureba
ikoreshwa ry’ingufu za nikleyeri ku isi, IAEA, cyohereje intumwa z’ubugenzuzi mu
Rwanda.
Leta y’u
Rwanda ivuga ko ifite umugambi wo gukoresha ikoranabuhanga rya Small Modular
Reactors (SMRs) mu kubyaza amashanyarazi ingufu za nikleyeri, “nk’uburyo bwo
kunganira amashanyarazi akomoka ku ngufu z’amazi”.
Ibinyamakuru
mu Rwanda bivuga ko abagenzuzi boherejwe na IAEA batangaje ko barebaga ibikenewe
n’ibyaba bibura mbere y’uko iki gihugu gitangira kugerageza gutunganya ingufu
za nikleyeri.
Ibihugu byo mu Kigobe byatangaje ko byaraye bigabweho ibindi bitero
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Umwotsi n'umuriro bizamuka nyuma y'igitero cya 'drone' kuri ambasade ya Emira Zunze Ubumwe z'Abarabu (UAE) i Erbil muri Iraq
Mu gihe Amerika na
Israel bikomeje kugaba ibitero byo mu kirere kuri Irani, Israel ikarasa no muri
Liban, ibigaragara ko ari ibitero byo kwihorera bya Irani bikomeje guhagarikwa
n’ibihugu byo mu Kigobe.
Arabie Saoudite ivuga
ko mu ijoro ryacyeyeikoresheje ubwirinzi bwo mu kirere yafashe igisasu cya misile yo mu bwoko bwa ‘ballistic’
hamwe n’indege nto eshanu z’intambara zitajyamo umupilote (drone).
Ingabo za Kuwait
zivuga ko zashoboye gufata no guhanura ‘drone’ esheshatu.
Nyuma y’urupfu rw’umugore
w’imyaka 29 wapfiriye mu gitero cyo mu ijoro ryo ku wa mbere mu murwa mukuru Manama
wa Bahrain, Bahrain yavugije intabaza ziburira, ishishikariza abaturage kureba
aho bikinga.
Mu gitondo cyo ku wa
kabiri, minisiteri y’ingabo ya Emira Zunze Ubumwe z’Abarabu (UAE) yatangaje ko ikomeje
gufata “misile na drone” zivuye muri Irani, ndetse ko yagabye ubwirinzi bwo mu
kirere hamwe n’indege z’intambara.
UAE yanavuze ko
ambasade yayo i Erbil, mu majyaruguru ya Iraq, yarashweho na ‘drone’, yangiza
ibintu, ariko ko nta muntu wakomeretse.
Ibimaze kumenyekana ku mugore warashe ku rugo rwa Rihanna
Ahavuye isanamu, Getty Images
Insiguro y'isanamu, Rihanna yari iwe ubwo urugo rwe rwaraswagaho ku cyumweru ku gicamunsi i Beverly Hills ariko umukunzi we babana A$AP Rocky ntabwo yari ahari nk'uko TMZ ibivuga
Umugore w’imyaka 35 ni we watawe muri yombi akekwaho gushaka kwica, nyuma y’uko inzu y'icyamamare Rihanna irashweho amasasu, nk’uko polisi ya Los Angeles ibitangaza.
Abapolisi batabaye aho amasasu yavugiye mu gace ka Beverly Hills ku cyumweru, hari ku rugo rw'umuhanzi Rihanna.
Ikinyamakuru Los Angeles Times kivuga ko Lisette uregwa yari afite imbunda ya AR-15, kandi ashinjwa kurasa ari mu modoka yerekeza ku nzu y’uwo umuririmbyi.
Icyabimuteye ntabwo kiramenyekana kugeza ubu.
Rihanna yari iwe igihe ibi byabaga, nk’uko umuntu ukora mu nzego z’umutekano yabwiye ikinyamakuru, gusa nta muntu n’umwe wakomeretse. Kandi Rihanna ntacyo aravuga ku byabaye.
Imodoka ya Tesla y'umweru y'uyu mugore ushinjwa yafatiwe mu birometero 12 uvuye kunzu ya Rihana.
Lisette Ortiz akomoka i Orlando muri leta ya Florida, nk’uko ikinyamakuru Fox News kibitangaza.
Uyu mugore ukekwa mbere yari yarashyizwe mu ivuriro ry’indwara zo mu mutwe ku gahato muri Florida mu buryo bwemewe n’amategeko ya leta, nyuma yamburwa uburenganzira bwo kwita ku mwana we w’imyaka 10, nk’uko TMZ ibitangaza.
Ibisasu bya 'drones' kuri Minembwe-centre ku wa mbere “byatumye benshi bava mu byabo”
Ahavuye isanamu, Turkey Army
Insiguro y'isanamu, Urubuga rw'amakuru rw'ishami rya ONU rishinzwe ubutabazi ruvuga ko FARDC mu kwezi gushize yakoresheje indege za 'drones' za TAI Anka - nk'iboneka ku ifoto - zikorerwa muri Turkiya mu bitero muri Kivu y'Epfo
Ibitero by’indege
zitajyamo abapilote zizwi nka ‘drones’ by’ingabo za leta ku wa mbere byibasiye
agace ka Minembwe-centre mu burasirazuba bwa RD Congo bituma “benshi bava mu
byabo” barahunga nk’uko sosiyete sivile yaho yabibwiye BBC Gahuzamiryango.
‘Drones’ zirasa
ibisasu na ‘drones kamikaze’ (zihita ziturika) z’ingabo za leta zamishe ibisasu
kuri iyo ‘centre’ yo muri Teritwari ya Fizi mu ntara ya Kivu y’Epfo kuva mu
gitondo cyo ku wa mbere, nk’uko Sebagabo Mufashi ukuriye sosiyete sivile ya
Minembwe yabibwiye BBC mu butumwa bwanditse.
Hari
hashize iminsi hari agahenge muri ako gace kagenzurwa n’abarwanyi ba Twirwaneho
bakorana na AFC/M23 nyuma y’imirwano ikomeye yamaze iminsi yakabayemo mu mpera
z’ukwezi gushize.
Lawrence
Kanyuka, uvugira umutwe wa AFC/M23, yatangaje ko ibyo bitero “biraswa buhumyi
byibasira nkana abaturage b’abasivile” bigatera impfu z’abantu, naho abandi benshi bagahunga.
BBC yasabye
igisirikare cya leta kuvuga ku bitero byo ku wa mbere i Minembwe centre, nta cyo kirasubiza kugeza ubu.
Gusa mbere
igisirikare cya FARDC cyahakanye kurasa ku baturage kivuga ko muri ako karere
kirimo kurwana na Twirwaneho kandi ko kigamije kuyivana muri Minembwe aho abo
barwanyi bafashe kuva mu ntangiriro za 2025.
Ibitero byo
ku wa mbere mu ho byarashe harimo inzu ikoreramo Radio Communautaire Tuungane
kandi mu bo byakomerekeje harimo umwana w’imyaka 11, nk’uko Sebagabo yabibwiye BBC.
Ikigo
ACLED gikusanya amakuru ku makimbirane n’intambara kivuga ko mu kwezi gushize
cyabaruye ibitero byinshi byo mu kirere kurusha ikindi gihe mbere muri DR Congo.
Urubuga
rw'amakuru rw'ishami rya ONU rishinzwe ubutabazi ruvuga ko mu kwezi gushize FARDC
yongereye ibitero byo mu kirere muri teritwari za Mwenga na Fizi muri Kivu y’Epfo
na Masisi muri Kivu ya ruguru.
Urwo
rubuga ruvuga ko FARDC ikoresha drones za CH-4 zikorerwa mu Bushinwa na TAI
Anka zo muri Turkiya hamwe n’indege z’intambara (fighter jets) na kajugujugu
zigaba ibitero.
Urwo
rubuga ruvuga ko M23 na yo mu kwezi gushize yakoze ibitero bya za ‘drones
kamikaze’ ku kibuga cy’indege cya Kisangani aho uwo mutwe uvuga ko ari ho
ibitero byo mu kirere bya FARDC bitegurirwa kandi bituruka.
Mu
ntangiriro z’uyu mwaka Umuryango w’Ubumwe bwa Afurika wari washyize imbaraga mu
kugera ku mahoro hagati ya Kinshasa na M23, muri ibi byumweru bicye bishize uyu
muhate usa n’urimo kugenda buhoro.
Ni mu gihe biganiro
bya Doha bimaze igihe bihagaze kandi bishobora no gutinda gusubukura kubera
intambara imaze iminsi mu burasirazuba bwo hagati.
Hagati aho
mu mpera z’icyumweru gishize, inama y’abakuru b’ibihugu bigize Umuryango w'Afurika y’Iburasirazuba yasabye impande zihanganye mu burasirazuba bwa DR Congo
“guhagarika imirwano no kubahiriza amasezerano y’agahenge”.
Insiguro y'isanamu, Prezida wa Amerika Donald Trump
Kuva ku
biganiro yagiranye n’ibinyamakuru bitandukanye, kuvugira mu nama
y’aba-Républicains, gushika mu kiganiro n'abamenyeshamakuru, Prezida wa Amerika Donald Trump yamaze umwanya munini ku wa mbere avuga ku ntambara na Iran.
Ng'ibi bimwe mu vyo Trump yashikirije ku wa mbere:
Yabwiye igitangazamakuru CBS News ati:
"Nibaza ko intambara igeze kure cane, cane gose", avuga ko Amerika
iri "imbere cane y’ivyo yari yategekanije."
Mu kiganiro yahaye igitangazamakuru NBC, ntiyasize
inyuma iciyumviro c'uko vyoshoboka kwigarurira igitoro ca Irani, avuga ati: “Mu vy’ukuri hari
abantu bamaze kubivugako.”
Mu kiganiro yagiranye
n'ikinyamakuru New York Post, yavuze ko ubutegetsi "ntiburi hafi" mu
gufata ingingo yo kurungika abasirikare ba Amerika muri Irani.
Avuga imbere y’abashingamateka
b’aba-Républicains, Trump yavuze ko Amerika yinjiye mu gikorwa ca gisirikare
"c'igihe gito" muri Irani co “gukuraho abantu bamwe bamwe babi
cane”.
Trump yabwiye ikinyamakuru New
York Post ko (atanezerejwe) n'umukuru w'ikirenga mushasha wa Irani,
Mojtaba Khamenei, ariko mu kiganiro yahaye abamenyeshamakuru mu nyuma ntiyavuze
neza uwo yipfuza ko yomusubirira n'ingene vyoshoboka.
Mu kiganiro yahaye abamenyeshamakuru, Trump yasubiyemwo ko
igikorwa ca gisirikare muri Irani cabaye “intsinzi ikomeye cane”, ariko
yongerako ko yipfuza ko Irani yomara "igihe kirekire cane" idashobora gukora ibigwanisho ruhonyanganda - igikorwa kigoye cane kurushaho.
Trump yabwiye abamenyeshamakuru
ko Amerika igifise ibindi bintu igomba gutera muri Iran, ariko ko bishobora
gusamburwa “mu musi umwe”.
Ariko kandi, yavuze ko intambara izorangira "vuba cane".
Insiguro y'isanamu, Brigadier General Ahmad Vahidi niwe mugaba mukuru mushya w'umutwe wa IRGC wa Iran
Umutwe wa gisirikare ukomeye w'ingabo za Iran uzwi nka IRGC wasubije amagambo ya Trump wavuze ko intambara iri muri Iran ishobora kurangira vuba.
Umutwe wa Islamic Revolutionary Guard Corps wavuze ko ari wo uzagena igihe intambara izarangirira.
IRGC ivuga ko Tehran itazemera ko “na litiro imwe y'ibitoro” yoherezwa hanze ivuye muri ako karere niba ibitero bya Amerika na Israel bikomeje, nk’uko byatangajwe n'ibiro ntaramakuru Reuters.
Ibiciro bya peteroli byagiye bihindagurika kubera gufungwa k'umuhora wa Hormuz (Strait of Hormuz), ufite akamaro kanini ku isoko ry’ibitoro ku isi kuko hafi kimwe cya gatanu (1/5) cy’ibikomoka kuri peteroli binyura muri uwo muhora wo mu nyanja.
Perezida wa Madagascar yasheshe leta nyuma yo gukuraho minisitiri w'intebe
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Perezida wa Madagascar Michael Randrianirina yasezeranyije ko azashyiraho leta nshya vuba aha (ifoto mbarankuru yo mu bubiko)
Perezida wa Madagascar Michael
Randrianirina yasheshe guverinoma nyuma yo gukuraho minisitiri w’intebe
n’abaminisitiri bose, nkuko bitangazwa n’ibiro ntaramakuru Reuters.
Reuters ivuga ko itangazo ryo mu biro bya
perezida ritasobanuye impamvu zatumye afata icyo cyemezo ariko ryavuze ko
azashyiraho minisitiri w’intebe mushya vuba aha, bijyanye n’ibiteganyijwe mu itegekonshinga.
Iyo leta yasheshwe yari yagiyeho mu kwezi
kw’Ukwakira (10) kw’umwaka ushize, nyuma y’iminsi micye Randrianirina afashe
ubutegetsi binyuze muri ‘Coup d'État’ yari ishyigikiwe n’ingabo z’icyo
gihugu cyo mu nyanja y’Abahinde.
Iryo hirikwa ry’ubutegetsi ryakurikiye
imyigaragambyo yari iyobowe n’urubyiruko yakuye ku butegetsi uwari Perezida, Andry
Rajoelina.
Hagati aho, abanyamabanga bahoraho ba leta bo muri minisiteri zinyuranye ni bo bazaba bakora akazi ka buri munsi ka minisiteri
kugeza hashyizweho leta nshya.
Abakinyi batanu bo mu murwi w’umupira w’amaguru w’abagore wo
muri Irani bahawe ubuhungiro muri Australia inyuma yo gukurwa mu
gikombe ca Aziya, nkuko leta y’i Canberra ibivuga.
Abo bagore bari bateganyijwe gusubira iwabo n’indege, ariko abafana berekanye impungenge ku mutekano
wabo inyuma y’aho uwu murwi wankiye kuririmba ururirimbo rw'igihugu ca Irani
imbere y’urukino bahuriyemwo na Koreya y’Epfo, mu ndwi iheze.
Ivyo vyatumye muri Irani banegurwa, aho umumenyeshamakuru
umwe yabagirije ko ari “abahemu bo mu gihe c’intambara” kandi asaba ko bohanishwa
ibihano bikomeye.
Umushikiranganji ajejwe abinjira n'abasohoka muri Australia, Tony Burke,
yavuze ko abo bapfasoni "bajanywe ahantu hatekanye" n'igipolisi ca
Australia. Yavuze ko n’abandi bari muri uwo murwi bemerewe kuguma muri
ico gihugu.
Yagize ati: "Bashaka
kwerekana neza ko atari abanyapolitike. Ni abanonotsi bipfuza kugira
umutekano," hanyuma yongerako ko ibiganiro vyari bimaze imisi itari mike.
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Umushikiranganji w'intwaro yo hagati muri Australia, Tony Burke, ari kumwe n'abakinyi batanu ba Irani bahawe ubuhungiro
Iyo ngingo kandi yateye akamo abanyapolitike bo mu makungu. Ku musi wa mbere, Prezida wa Amerika Donald Trump yasavye Australia guha ubuhungiro abo bakinyi avuga ko mu gihe Australia yovyanka, Amerika izoba yiteguye kubakira.
Inyuma y’aho, Trump yavuze ko yavuganye n'umushikiranganji wa mbere wa Australia, Anthony Albanese, kandi ko "batanu bamaze kwitabwaho, abandi na bo biri mu nzira".
Trump yavuze kandi ko bamwe mu bagize uwo mugwi bafise ubwoba ku mutekano w'imiryango yabo muri Irani, ivyo bikaba bishobora kugira ingaruka ku ngingo yabo yo kumenya nimba baguma mu mahanga canke basubira iwabo.
Ivyo yabivuze mu gihe hari impari nyinshi ku bijanye na politike y'ubuhungiro muri Amerika, kuko mu mezi aheze ubutegetsi bwiwe bwarungitse muri Irani Abanya-Irani basaba ubuhungiro muri Amerika.
Kuva mu mwaka uheze bwabaye bunahagaritse inzira nyinshi z'abimukira ku banyagihugu bava mu bihugu bitandukanye harimwo na Irani.
Ibiciro by'ibikomoka kuri peteroli byagabanutse mu gihe Trump yakangishije Iran 'umuriro n'uburakari' kubera umuhora wa Hormuz
Ahavuye isanamu, Reuters
Ibiciro by’ibikomoka
kuri peteroli byagabanutse ku baremye isoko rya kare kuri uyu wa kabiri muri
Aziya, mu gihe ku wa mbere igiciro ku kagunguru hari ubwo cyari cyatumbagiye kikagera
ku madolari 115 y’Amerika (arenga 165,000 FRW).
Ubu igiciro ku kagunguru kiri kugera ku madolari hafi 90 y'Amerika (arenga 130,000 FRW).
Uko kugabanuka kwabaye mu gihe Perezida w’Amerika
Donald Trump avuga ko intambara yo muri Irani izarangira “vuba cyane” ariko ko
Amerika “ntiratsinda bihagije” kugeza ubu.
Perezida w’Amerika yanakangishije Tehran “urupfu,
umuriro n’uburakari” niramuka ibangamiye ubwikorezi bw’ibicuruzwa binyura mu
muhora wa Hormuz.
Mbere yaho, Trump yumvikanishije ko ibikorwa
bya gisirikare (operations) by’Amerika kuri Irani bishobora kurangira vuba aha,
agira ati: “Ntekereza ko intambara irimbanyije cyane, hafi ya yose.”
Umutwe wihariye wo mu ngabo za Irani witwa ‘Islamic
Revolutionary Guard Corps’ (IRGC) wasubije ku magambo ya Trump yuko intambara yo
muri Irani izarangira vuba aha, uvuga ko uzagena "iherezo ry’intambara".
IRGC yavuze ko Tehran
itazemera ko “litiro imwe y’ibikomoka kuri peteroli” yoherezwa mu mahanga ivuye
muri ako karere niba ibitero by’Amerika na Israel bikomeje, nkuko ibiro
ntaramakuru Reuters byabitangaje.