Cynllun 'Bwndeli Babi' i famau newydd yn dechrau, ond nid i bawb

Mae cynllun sy'n rhoi bwndel o eitemau hanfodol i famau newydd yng Nghymru yn dechrau ddydd Llun.

Fe fydd y 'Bwndeli Babi' ar gael mewn ardaloedd sy'n cael cefnogaeth trwy gynllun 'Dechrau'n Deg' a bydd modd i fydwragedd gofrestru rhai teuluoedd tu allan i'r ardaloedd yma hefyd.

Fe fydd y bocs cyntaf yn cael ei gyflwyno i Mollie Young, darpar fam o Gasnewydd.

Ond mae un elusen a phleidiau gwleidyddol wedi galw am wneud mwy i gefnogi teuluoedd.

Mae Elin Johnson o Ferthyr Tudful yn fam i Noa sy'n dri mis oed.

"Mae cael babi newydd yn dipyn o bwysau ariannol, yn amlwg mae popeth sy'n dod gyda nhw o ran nwyddau yn ddrud, hefyd mae pobl yn cael gostyngiad yn eu tal wrth fynd ar famolaeth felly mae'n dipyn o bwysau," meddai.

"Mae 'na ddywediad ei bod hi'n cymryd pentref i fagu plentyn, does dim pentref gyda rhai pobl, does dim cymuned o'u cwmpas nhw sy'n gallu helpu.

"Mewn cymuned ddifreintiedig mae gyrru yn gallu bod yn broblem i gyrraedd llefydd, felly mae unrhyw help ychwanegol yn mynd i helpu'r bobl yma."

Nid dim ond teuluoedd sy'n elwa. Mae'r bwndeli yn cael eu paratoi gan gwmnïau a mentrau cymdeithasol Cymreig.

Mae'r bibs, hetiau, tywelion babanod a phadiau bwydo yn y pecynnau yn cael eu cynhyrchu gan Elite Clothing, menter gymdeithasol yng Nglynebwy sy'n cyflogi pobl gydag anableddau neu bobl o dan anfantais.

Leanne Solis yw rheolwr cyflenwi'r cwmni: "Roedd gyda ni ddeg yn gweithio yma, ry' ni wedi gallu ychwanegu dau berson at y gweithlu.

"Mae gyda ni bobl ddechreuodd yma fel gwirfoddolwyr a'n rôl ni wedyn oedd rhoi hyfforddiant a sgiliau iddyn nhw a maes o law rhoi gyrfa iddyn nhw yn gweithio ar y peiriannau. Mae'r cynllun yn rhoi incwm parhaol i ni allu parhau i gyflogi pobl a thyfu hefyd."

Tra'n croesawu'r bwndeli fel cam tuag at daclo lefelau uchel o dlodi plant, mae Sefydliad Bevan - sy'n edrych ar bolisi cyhoeddus yng Nghymru - eisiau iddyn nhw fod ar gael yn ehangach.

Dywedodd Mabli Jones pennaeth polisi tlodi Sefydliad Bevan: "Mae rhaglenni tebyg yn Yr Alban a'r Ffindir yn cael eu darparu i bob rhiant newydd.

"Felly be ni eisiau gweld gan Lywodraeth nesaf Cymru yw ymestyn y cynllun naill ai i bob teulu yn y wlad neu fan lleiaf i bob teulu sy'n derbyn credyd cynhwysol achos ni'n credu byddai hynny'n ffordd llawer mwy cynhwysol o dargedu teuluoedd sydd angen cymorth."

Mae 'na gefnogaeth i'r bwndeli ymhlith rhieni Cylch Meithrin y Parc yng Nghaerdydd.

"Mae e'n syniad lyfli i bobl sydd ddim yn cael lot achos mae cael babi yn eithaf drud. Bydd e'n helpu lot o famau newydd," meddai Amy Riley.

"Dwi'n meddwl bod y syniad yn wych. Mae'n bwysig achos does dim llawer o amser i brynu pethau pan mae babi newydd gyda chi. Mae dillad ac ati yn ddrud iawn dyddiau hyn," ychwanegodd Dena Morris.

Yn ôl Dawn Bowden, Gweinidog Plant a Gofal Cymdeithasol Cymru, mae'r bwndeli yn gymorth i deuluoedd ar adeg bwysig ond drud yn eu bywydau.

"Dewiswyd y cynnwys ar sail yr hyn a ddywedodd rhieni wrthym yn ystod y cynllun peilot cychwynnol.

"...Felly, rwy'n siŵr y bydd Mollie (Young) , a'r miloedd o rieni eraill a fydd yn cael bwndeli babi, wrth eu bodd â nhw."

Mae Plaid Cymru wedi beirniadu'r oedi wrth gyflwyno'r bwndeli gan ddweud y byddai eu cynnig gofal plant nhw yn fwy hael.

Mae Reform yn dweud bod gan blant yng Nghymru siawns o bron i un mewn tri o fod mewn tlodi dan Lywodraeth Lafur.

Mae'r Ceidwadwyr yn dweud y bydden nhw'n cydnabod rôl mam-gu a thad-cu yng ngofal plant ac yn cynyddu mynediad i ofal plant am ddim tra bod y Democratiaid Rhyddfrydol yn dweud eu bod nhw o blaid gofal plant am ddim.

Mae'r Blaid Werdd yn dweud y dylai'r 'Bwndeli Babi' fod ar gael i bob teulu, fel sy'n digwydd yn yr Alban.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.