Croeshoelio Iesu
Mae croeshoelio Iesu yn ddiweddglo i gyfres o ddigwyddiadau gan gynnwys:
- mynd i mewn i Jerusalem ar gefn ebol asyn
- y Swper Olaf
- brad Jwdas
- dau dreial
Ar ôl i Iesu gael ei anfon at Pilat, sef rhaglaw Rhufeinig Jwdea ar y pryd, cynigiodd Pilat i'r dyrfa gael dewis pwy i'w gondemnio i farwolaeth, yn ôl y traddodiad. Dewisodd y dyrfa ryddhau Barabbas, troseddwr adnabyddus, ac felly gondemnio Crist i farwolaeth.
Wedi i Iesu gael ei gondemnio cafodd ei chwipio, cafodd ei ddillad eu tynnu a chafodd goron o ddrain a chlogyn i'w gwisgo, wrth i'r tyrfaoedd ei wawdio. Rhoddwyd ei groes iddo i'w chario i Golgotha lle byddai'n cael ei groeshoelio. Syrthiodd Iesu dair gwaith ar y llwybr, a chafodd dyn o'r enw Simon o Cyrene ei orfodi i'w helpu i gario'r groes.
Yn Golgotha, cafodd clogyn Iesu ei rannu ymysg y fintai, a chafodd ei groeshoelio rhwng dau droseddwr ag arwydd yn dweud ‘Brenin yr Iddewon’ uwch ei ben.
Am hanner dydd aeth yr awyr yn dywyll, a thair awr yn ddiweddarach gwaeddodd Iesu, Eli, Eli, lema sabachthani?
, hynny yw, "Fy Nuw, fy Nuw, pam yr wyt wedi fy ngadael?" (Mathew 27:46).
Cafodd gynnig gwin, ond cymerodd ei anadl olaf a bu farw. Ar yr adeg honno, cafodd y llen yn y deml ei rhwygo'n ddwy a chrynodd y Ddaear.
Ond pan welodd y canwriad, a'r rhai oedd gydag ef yn gwylio Iesu, y daeargryn a'r cwbl oedd yn digwydd, daeth ofn mawr arnynt a dywedasant, 'Yn wir, Mab Duw oedd hwn!'
