Cylchedau trydanCylchedau cyfres a pharalel

Mae peirianwyr yn cysylltu cydrannau mewn cylchedau trydanol mewn cyfres neu’n baralel i wneud amrywiaeth o gylchedau defnyddiol. Gallwn gyfrifo'r foltedd, y cerrynt a'r gwrthiant yn y cylchedau hyn.

Part ofFfisegTrydan, egni a thonnau

Cylchedau cyfres a pharalel

Gallwn ni gysylltu'r cydrannau mewn cylchedau trydanol mewn cyfres neu’n baralel.

Cysylltiadau cyfres

Mae cydrannau sydd wedi’u cysylltu un ar ôl y llall ar un ddolen y gylched wedi’u cysylltu mewn cyfres. Mae’r sy’n llifo drwy bob cydran sydd wedi’i chysylltu mewn cyfres yr un fath.

Dwy lamp wedi’u cysylltu mewn cyfres

Diagram cylched gydag un batri, un switsh a dwy lamp wedi’u cysylltu mewn cyfres.
Figure caption,
Dwy lamp wedi’u cysylltu mewn cyfres gyda switsh sydd ar agor a chell

Mae'r diagram cylched yn dangos cylched â dwy lamp wedi’u cysylltu mewn cyfres. Os yw un lamp yn torri, ni fydd y lamp arall yn goleuo.

Mae cylchedau cyfres yn ddefnyddiol os wyt ti eisiau rhybudd bod un o gydrannau’r gylched wedi methu. Er enghraifft, mae’n rhaid i dorrwr cylched neu gael eu cysylltu mewn cyfres i allu gweithio. Os yw holl oleuadau coeden Nadolig yn diffodd pan fydd un bwlb yn torri, maen nhw wedi’u cysylltu mewn cyfres.

Mae'r cerrynt yr un fath drwy'r gylched i gyd, ac mae'r folteddau'n adio i roi foltedd y cyflenwad.

Cysylltiadau paralel

Mae cydrannau sydd wedi’u cysylltu ar ddolennau ar wahân wedi’u cysylltu mewn paralel. Mae’r cerrynt yn cael ei rannu rhwng pob cydran sydd wedi’i chysylltu mewn paralel. Mae cyfanswm y cerrynt sy’n llifo i’r cysylltle, neu’r hollt, yn hafal i gyfanswm y cerrynt sy’n llifo allan. Mae cadwraeth cerrynt yn digwydd.

Dwy lamp wedi’u cysylltu mewn paralel

Diagram cylched gydag un batri, un switsh a dwy lamp wedi’u cysylltu’n baralel.
Figure caption,
Dwy lamp wedi’u cysylltu mewn paralel gyda switsh sydd ar agor a chell

Mae’r diagram cylched yn dangos cylched gyda dwy lamp wedi’u cysylltu mewn paralel. Os bydd un lamp yn torri, bydd y lamp arall yn parhau i oleuo.

Mae’r goleuadau yn y rhan fwyaf o dai wedi’u cysylltu mewn paralel. Mae hyn yn golygu eu bod i gyd yn derbyn y foltedd llawn, ac os bydd un bwlb yn torri mae’r bylbiau eraill yn parhau i weithio.

Mewn cylched baralel, mae’r foltedd ym mhob cangen yr un fath ac yn hafal i’r cyflenwad foltedd. Mae swm y cerrynt ym mhob cangen yn hafal i’r cerrynt o’r cyflenwad.

Question

Pa gylchedau yma sydd wedi’u cysylltu mewn cyfres, a pha gylchedau sydd wedi eu cysylltu mewn paralel?

4 diagram cylched wedi’u labelu ag A,B,C a Ch. Mae gan A un lamp. B: Dwy lamp wedi’u cysylltu mewn cyfres. C: Dwy lamp wedi’u cysylltu’n baralel. Ch: Dwy lamp wedi’u cysylltu’n baralel.