Dirooniin Yukireen dhukaafte kuusaa boba'aa keenya bobeesse - Raashiyaa

Kuusaan boba’aa Raashiyaa naannawa Sochii jiru boba’aa jira. Aangawoonni raashiyaa kan kana raawwate diroonii Yukireen ergitedha jechuun himataniiru.

Guduunfaa

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

  1. Hamaas hanga biyyi walabaa Filisxeem ijaaramutti 'waraana hin hiikkadhu' jedhe

    Hidhattoota Hamaas

    Madda suuraa, EPA-EFE/REX/Shutterstock

    Ibsa waa'ee suuraa, Israa'el Hamaas meeshaa hiikkatu malee nagaan hin bu'u jetti

    Israa'el Gaazaatti dhukaasa dhaabuuf wantoota akka haldureetti qabatte keessaa tokko Hamaas waraana akka hiikkatudha.

    Garichi garuu hanga biyyi walabaa Filisxeem hundaa'uutti hiikkachuuf tole akka hin jenne beeksise.

  2. Ogeeyyii Kooriyaa Kaabaa dhoksaan hojjetaa miindaa mootummaaf ergan

    Hojjetaa Kooriyaaa Kaabaa

    Madda suuraa, Getty Images

    Ibsa waa'ee suuraa, Biyyoota hiyyuummaa keessa jiran keessaa tokko Kooriyaa Kaabaadha

    Jiin Suun waggoota darban keessa waraqaa eenyummaa dhibbaan lakkaa'amanitti fayyadamuun dhaabbilee warra lixaa keessa fageenyarraa hojii IT argachuuf iyyachu dubbata.

    Kunis qaama karoora Kooriyaa Kaabaatiif maallaqa walitti qabuuf diriirfamee ture.

  3. Itoophiyaan daddabarsitoonni maallaqaa US buufatan afur akka qorataman gaafatte

    Lammiileen dhaabbilee kanneenitti akka hin fayyadamne mootummaan akeekkachiiseera

    Madda suuraa, Getty Images

    Ibsa waa'ee suuraa, Lammiileen dhaabbilee kanneenitti akka hin fayyadamne mootummaan akeekkachiiseera

    Baankiin Biyyaalesaa Itoophiyaa dhaabbiileen faayinaansii teessoonsaanii US ta'e afur sirna faayinaansii Itoophiyaa fudhatama dhabsiisuuf yaalan jechuun akka qorataman waamicha godhe.

    Akka ibsi kun jedhutti, dhaabbileen biyyoota adda addaatti maallaqa daddabarsan kun hawaasa Itoophiyaa biyya Ameerikaa keessa jiraaturraa mallaqa sassaabanii gara Itoophiyaafi biyyoota kaanittis ergu.

  4. Sheskoo kan adamsaa jiru Yunaayitid, Hoyiluund gabaatti baase

    Raasmas Hoyiluund waggaa lama dura Atilaantaarraa Yunaayitid seene

    Madda suuraa, Getty Images

    Ibsa waa'ee suuraa, Raasmas Hoyiluund waggaa lama dura Atilaantaarraa Yunaayitid seene

    Waggoota muraasa darbaniif rakkoo keessa kan jiru Maanchistar Yunaayitid jifataa isaa abdatee fidate, Raasmas Hoyilund gurguruuf qophaa'e.

    Jifataan kuni Yunaayitid keessa turuuf fedha qabaatus, jifataan biraa kilabichi barbaadu rakkoo keessa isa galchuu hin oolle.

  5. Boqqolloon waadnee nyaannu qorraaf gaariidhaa?

    Yerooo gannaa soorata baay'inaan nami Itoophiyaatti sooratu keessaa tokko boqqolloodha

    Madda suuraa, Getty Images

    Ibsa waa'ee suuraa, Yerooo gannaa soorata baay'inaan nami Itoophiyaatti sooratu keessaa tokko boqqolloodha

    Yeroo gannaafi qorri hammaatetti uffata qorraa uffachuun qofti gahaa miti. Soorataan of utubuunis barbaachisaadha.

    Bakkeewwan Itoophiyaa garagaraatti yeroo gannaafi qorri hammaate boqqolloo, dinnicha, foon, raafuu, mooqaafi kaan hedduu baratamaadha.

    Dhimma kanarratti ogeeyyiin maal jedhu?

  6. Miseensii duraanii beekamaa gudeeddiin hidhaan umrii guutuu itti murame

    Namni kuni waggaa dura biyyaa bahus ji'a tokko booda to'atame

    Madda suuraa, Hindustan Times via Getty Images

    Ibsa waa'ee suuraa, Namni kuni waggaa dura biyyaa bahus ji'a tokko booda to'atame

    Taateen kuni biyya Hindiitti mudate.

    Manni Murtii Kibba Hindii jiru nama siyaasaa beekamaa gudeeddiin himatame yakkamaa godhuun itti mure.

    Murtiin kuni hidhaa umrii guutuuti.

    Piraajiwaal Revaanaa hojjetaa isaa duraaniirratti haleellaa saalaa raawwachuun himatamee ture.

    Nami ganna 34 kuni kana dura Miseensa Paarlaamaa Hindii ture.

    Revaanaan himannaa irratti dhihaate waakkateera.

    Gaafa murteen dhagahamu boo'uun murtiin akka xiqqaatuuf gaafateera.. Murtee kana ol iyyachuu danda'a.

    Akaakayyuun isaa, H D Deve Gowda, kana dura Ministira Muummee Hindii turan.

    Namni siyaasaa maqaa guddaa himannaa akkanaan adabamuun waan hin baramne.

    Gabaasa gudeeddiin walqabatan:

  7. Qondaalonni Yukireen bittaa diroonii malaammaluun to'ataman

    Eejansiiwwan farra dirooniii malaammaltummaa gad fageeffate saaxiluu himani

    Madda suuraa, Sergey Shestak/EPA

    Ibsa waa'ee suuraa, Eejansiiwwan farra dirooniii malaammaltummaa gad fageeffate saaxiluu himani

    Aangawoonni Yukireen fi miseensonni parlaamaa biyyattii bittaa diroonii farra meeshaa waraanaafi meeshaa waraanaa elektirooniksiin walqabatee malaammaluun to'ataman.

    Kunneen, erga eejansiiwwan farra malaammaltummaa biyyattii saaxilan booda dhagahame.

    Pirezidant Voloodimiir Zeleeniskii ergaa miidiyaa hawaasummaa X gubbaa katabaniin kunneen eenyu akka ta'an tarreessaniiru.

    Kunneenis, miseensota parlaamaa, bulchitoota naannoofi magaalaa akkasumas eegdota biyyaalessaa ta'u eeran.

    Kanarraa kan ka'e waliigaltee mootummaan biyyattii kanneen diroonii dhiheessan waliin waliigaleerratti daballii gati 30% ta'u dabaluun mallatteessaniiru jedhan.

    Zeleeniskiin dhaabbilee farra malaammaltummaa galateeffataniiru.

    Bulchiinsi Zeleeniskii seera walabummaa Biiroo Farra Malaammaltummaa biyyattii sarbu erga baasee booda mormiin isa qunnameera.

    Mormicha booda garuu dhaabbileen kuni akka walabaan sosso'an ta'eera.

    Gabaasa Yukireen:

  8. Dirooniin Yukireen dhukaafte kuusaa boba'aa keenya bobeesse - Raashiyaa

    Yeroo ibidda dhaamsuuf yaalan

    Madda suuraa, DSNS Ukraine

    Ibsa waa'ee suuraa, Biyyoonni lamaanuu diroonii itti dhukaafame ofirraa fashaleessuu ibsaniiru.

    Kuusaan boba’aa Raashiyaa naannawa Sochii jiru boba’aa jira.

    Aangawoonni raashiyaa kan kana raawwate diroonii Yukireen ergitedha jechuun himataniiru.

    Bulchaan Naannoo Kiraasnodaar Veniyaamiin Kondiraatiyeev caccabaan diroonii taankii boba’aaa rukutuu himan.

    Yeroo ammaa ogeeyyiin ibidda dhaamsan 127 ibidda kana dhaamsuuf hojjetaa jirru.

    Gama kaaniin, misaa’elli Raashiyaaa magaalaa kibba Yukireen Miyokaaliv erga rukute booda manneen mancaaseera.

    Yoo xiqqaate namoonni nagaa torba madaa’utu gabaafame.

    Biyyoonni lamaanuu diroonii itti dhukaafame ofirraa fashaleessuu ibsaniiru.

  9. Niiwkaasil yoo jifataa mallatteessifate Liiverpuul gatii Isaak sirreessee deebi'uufi

    Alexander Isaak

    Madda suuraa, Getty Images

    Oduu jijjiirraa taphattootaa dhagaahamaa jiran keessaa tokko Maanchister Yunaayitiid jifatasaa Raasmus Hooyiluund gurguruuf gatii barbaadu ifa godheera.

    Taphatichi Yunaayitiid turu barbaadus Yunaayitiid RB Leepzhiig irraa jifataa Beenjaamiin Sheeskoo gaafateera.

    Niiwkaasil Yunaayitiidis taphataa kana fudhachuuf gaaffii dhiyeesseera.

    Taphataan kun Niiwkaasiliif tole kan jedhu yoo ta'e ammoo Liiverpuul kan amma dura Alexander Isaakiif maallaqa waliigallisaa paawundii miliyoona 120 ta'u dhiyeessee fudhatamuu dide, maallaqa kana fooyyessee deebi'uuf karoora qabaachuun gabaafameera.

    Niiwkaasil waliin qophaa'uu didee dirree Riyaal Soseedaaditti shaakalaa kan ture Isaak Niiwkaasilitti deebi'eera.

    Liiverpuulitti makamuu akka barbaadu ibsus kilabnisaa isa gadhiisuuf fedha hin agarsiifne.

  10. Ashamaa!

    Tamsaasni kallattii BBC Afaan Oromoo eegale.

    Oduufi xiinxala jalajalaan isin biraan geenya.

    Isiniis asumaan miidiyaa hawaasummaa keenyaan Facebook, WhatsApp fi YouTube keenya hordofaa.

    Lafa nagaa oolaa!

  11. Zeleniskiin haleellaa Raashiyaa Kiivitti namoota 31 galaafateen booda qoqqobbiin cimaan Mooskoorra akka kaa'amu gaafate

    Namoota gaddaa jiran

    Madda suuraa, Reuters

    Pirezidantiin Yukireen Volodmiir Zeleniskiin haleellaa hamaa magaalaa guddoo biyyattiirratti gaggeeffamee yoo xiqqaate lubbuu namoota 31 galaafate hordofee qoqqobbii cimaa Raashiyaarra akka kaa'aniif hawaasa addunyaaf waamicha dhiyeesse.

    Haleellaa magaalaa guddoo Yukireen irratti Kamisa gaggeeffameen daa'imman shan isaan keessaa kan umurii xiqqaa waggaa lamaa dabalatee, warra ajjeefaman keessatti kan argaman yoo ta'u, daa'imman 19 dabalatee, namoonni 159 ammoo madaa'aniiru jedhe Pirezidanti Zeleniskiin.

    "Kireemiliin qoqqobbiiwwan bu'aa hin qaban jettee waakkattus, qoqqobbiin waan hojjetuuf irratti cimsuu barbaachisa," jedhe.

    Haleellaa appaartaamaa tokko mancaaseefi hospitaala, mana barumsaa, oolmaa daa'immaniifi yunivarsiitii barbaadeesse hordofee guyyaa gaddaa labsiteetti.

  12. Amma nu gahe, Tiraamp gabaasni guddina hojii US laafnaan itti-gaafatamtuu biirichaa hojiirraa akka ari'amtu ajajan

    Doonaald Tiraamp

    Madda suuraa, Reuters

    Ibsa waa'ee suuraa, Doonaald Tiraamp

    Doonaald Tiraamp gareensaanii Komishinara Istaatistiksii Hojjetaa, Erikaa McEntarfer ''hatattamaan'' akka hojiirraa ari'an ajajuusaa Tiruu Soshaan irratti maxxanse.

    Kunis kan dhufe gabaasa hojii har'aa erga bahee booda yoo ta'u, erga har'a ragaan UKtti guddinni hojii baatii Caamsaa, Waxabajjii fi Adoleessa keessa kan kanaan dura hubatame caalaa saffisaan hir'ichuu agarsiiseen boodadha, kunis mallattoo dinagdee yaaddessaadha.

    "Gareekoo akka Muudamtuu Siyaasaa Baayidan tana akka ATATTAMAAN hojiirraa ari'u qajeelfama kenneera. Nama baayyee gahumsaa fi beekumsa qabuun bakka ishee buufna," jechuun barreessan.

    Tiraamp ragaa osoo hin dhiheessiin, Aaddee McEntarfer "Carraa Injifannoo Kamalaa guddisuuf yaaluudhaan Filannoo dura Lakkoofsa Hojii" fakkeessuun himatan.

    "Lakkoofsi barbaachisaan akkanaan kun ammoo haqa qabeessaa fi sirrii ta'uu qaba, kaayyoo siyaasaaf too'achuun hin danda'amu," jedhan.

  13. Tiraamp yaada aanga'aan Raashiyaa kenneen booda dooniiwwan nukilaraa bakka qabsiise

    Pirezidantii US Doonaald Tiramp fi Pirezidantii duraanii Raashiyaa Dimiitirii Medvedev

    Madda suuraa, Reuters

    Pirezidantiin US Doonaald Tiraamp yaada pirezidantiin duraanii Raashiyaa Dimiitirii Medvedev dhiyeesse hordofee dooniiwwan nukilaraa lama bakka qabsiise.

    Yaada "qoccolloo hamaa ta'e" Pirezidantiin duraanii Raashiyaa Dimiitirii Medvedev, dhiyeesseef deebii kennuuf dooniiwwan nukilaraa lamaan "naannawaa sirrii ta'e akka qabatan" ajajeera jedhe pirezidantiin US Doonaald Tiraamp.

    Tiraamp ergaa miidiyaa hawaasaarratti baaseen, "tarii dubbiin gowwaafi tuttuwwaan kunneen jechaan ol yoo ta'aniif jechan" tarkaanfii fudhadhe.

    Jechoonni baayyee barbaachisoo waan ta'aniif gara gocha hin baarchineetti geessuu danda'u. Animmoo kun fakkeenya akkasii sana akka hin taane abdiin qaba," jedhe.

    Dooniiwwan nukilaraa kunneen lamaan garamitti akka bobbaafaman waan jedhe hin qabu.

    Tiraamp dhukaasa dhaabuu Yukireen keessatti taasifamuuf guyyaa dhumaa kaa'eef deebii kennuuf Medvedeev guyyoota dhiyootiin asitti ergaawwan doorsisa qaban mammaxxansaa tureera.

    Tiraamp Mooskoon yeroo kaa'ameef keessatti dhukaasa dhaabuurratti waliigaluu baannaan qoqqobbii hamaatu ishee eeggate jedhee ture.

    Doonaald Tiraamp Raashiyaan dhukaasa dhaabuuf guyyoota kudhan ykn 12 qofa qabdi jedhee ture.

    Raashiyaa fi US addunyaarratti meeshaa waraanaa nukilaraa hunda caalaa hidhataniiru.

    Haata'u malee, Tiraamp ergaa maxxanse kanarratti doonii humna nukilaraan hojjettu ykn doonii meeshaa waraanaa nukilaraa hidhatan ta'uu adda baasee hin ibsine.

  14. Pirezidant Tiraamp xalayaa Isaayyaas Afawarqiif barreesseen maal jedhe?

    Pirezidant Isaayyaas fi Pirezidant Tiraamp

    Madda suuraa, MOI/Getty Images

    Pirezidantiin US Doonaald Tiraamp xalayaa pirezidantii Ertiraa Isaayyaas Afawarqiif barreessuu Ministirri Odeeffannoo Ertiraa Yamaanee Gabremasaqal hime.

    Akka odeeffannoo Yamaanee Gabremasqal fuula X irratti baasetti, ergaa Tiraamp gaafa Adoolessa 30,2025 Pirezidantiif erge kun "Waashingiten Asmaraa waliin hariiroo wal kabajuufi wal ijaaruu deebistee jalqabuu barbaaddi".

    "[Hariiroon] dhugaafi wal kabajuurratti hundaa'e carraa nagaa Gaanfa Afrikaa fi Galaana Diimaa keessa jiraachuu fooyyeessa," jedhan aanga'aan Ertiraa kun.

    Akka Yamaaneen jedhutti taanaan, Tiraamp miidhaafi rakkoo bulchiinsi Baayidan addunyaarratti uume deebisee foyyeessuuf" jira.

    Bulchiinsi Joo Baayidan yeroo Waayit Haawus turetti, waraana Tigraay keessa tureen wal qabsiisee ejensiiwwan nageenyaafi biizinasiiwwan Ertiraarra qoqqobbii kaa'ee ture.

  15. Liiverpuul Isaak adamsuu dhiisuuf

    Alexander Isaak

    Madda suuraa, Getty Images

    Liiverpuul jifataa Niiwkaasil Yunaayitid Alexaander Isaakiif paawundii miliyoona 120 ta'u dhiyeessee fudhatama dhabuu booda itti deebi'uu dhiisuun danda'a jedhame.

    BBC Sport Liiverpuul gatii riikardii Ingiliz ta'e jifataa kanaaf dhiyeessuus kufaa godhamuu booda maallaqa dabalee irra deebiin dhiyeessuurra of fageessaa akka jiru hubateera.

    Liiverpuul Isaak waliin dubbachuu booda yeroo duraaf gatii bittaa Niiwkaasiliif dhiyeesse.

    Amma dura Niiwkaasil Isaak kan kontiraatnisaa bara 2028 xumuramu akka hin gurgurre ibsee ture.

    BBC Sport akka hubatetti, haala amma jiruun Isaakin bara kana argachuun waan hin danda'amne akka ta'e yaadaa jira.

    Niwkaasil gatiin Isaak paawundii miliyoona 150 ta'uu beeksisee ture.

    Isaak gareesaa waliin gara Ezhiyaa imaluu didee dirree kilabasaa duraanii Riyaal Soseedaaditti dhuunfaan shaakalaa jira.

  16. Obbo Addisuu Araggaa Ministira Qonnaa Itoophiyaa ta'uun muudaman

    Obbo Addisuu Araggaa

    Madda suuraa, Addisu Arega Kitessa

    Ministirri Muummee Abiy Ahimad Obbo Addisuu Araggaa Ministira Qonnaa gochuun muuduu isaanii waajirri isaanii beeksiseera.

    Obbo Addisuun sadarkaa Pirezidantii Itti aanaan qindeessaa kilaastara misooma baadiyyaa Oromiyaa turan.

    Sana dura ammoo hogganaa hariiroo alaa dhaaba Badhaadhinaas turan.

    Qondaalli mootummaa kun amma dura waggoota hedduuf naannoo Oromiyaa keessatti sadarkaa hooggansaa adda addaarratti ramadamuun tajaajilaniiru.

    Ministira Qonnaa ta'uun hanga har'aatti tajaajilaa kan turan Girmaa Amantee (PhD) ammoo maalirratti akka muudaman ammatti wanti ibsame hin jiru.

  17. Taarifni haaraan Tiraamp al-ergii Itoophiyaa ni miidhaa?

    Pirezidantii US Doonaald Tiraamp

    Madda suuraa, Getty Images

    Pirezedaantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp Roobii darbe meeshaalee biyyoota addunyaa adda addaa irraa gara Ameerikaa seenan irratti taarifa haaraa ifoomsaniiru.

    Biyyoota omishaaleesheerra taarifni haaraan kaa'ame keessaa tokko ammoo Itoophiyaadha.

    Tiraamp meeshaaleen Itoophiyaarraa gara Ameerikaa seenan irratti qaraxa haaraa parsatantaa 10 akka ta'u labsaniiru.

    Kun ka'umsa xiqqaa biyyoota addunyaarratti bulchiinsi isaanii kaa'edha. Dhimma kanarratti ammatti gama Itoophiyaan deebiin kenname hin jiru.

    Dhimma kanarratti odeeffannoo dabalataaf:

  18. US taarifa dabaluun biyyoonni kaan gidduusaaniitti michummaa akka cimsatan gochaa jira

    Donaald Tiraamo

    Madda suuraa, Reuters

    Biyyoonni tokko tokko karaa ittiin ofirraa ittisan falachuu caalaa hariiroo daldalaa biyyoota biroo waliin qaban jabeeffachuun waraana daldalaa Tiraamp irratti baneef deebii kennaa jiru.

    UK fi Indiyaan waliigaltee daldalaa waggoota sadiif mariyachaa turan amma waliif mallatteessaniiru. Biyoonni warri akka Noorway, Ayislaand, Siwiizerland fi Lisheetenestiin biyyoota Laatiin Ameerikaa waliin gareedhaan maqaa waliigaltee haaraa Mercosur jedhuun walitti dhufaniiru.

    Gamtan Awurooppaa (EU)n ammoo Indoneeshiyaa waliin waliigaltee daldalaa haaraa uummachuuf carraaqaa jira. Kanaadaan ammoo biyyoota Eeshiyaa Kibba bahaa (ASEAN) waliin hariiroo daldalaa haaraa tofachuuf carraaqaa jirti.

    Chaayinaan durirraa kaastee dheedhota (boloqqee/atara) US irraa bitachaa turte. Amma garuu dheedhota kanneen biyyoota warra akka Biraazil irraa bitachuutti jirti.

  19. Hidhattoonni 'Lafa Bilisaa' jedhaman humnoota Tigiraay irratti haleellaa raawwatan

    Loltoota

    Madda suuraa, SM

    Biiroon Dhimma Nageenyaa Tigiraay hidhattoonni Lafa Bilisaa jedhaman humnoota TPLF irratti bakka Milaazat jedhamutti haleellaa raawwataniiru jechuun himate.

    Waajirichi ibsa Kamisa kaleessaa baaseen, haleellaa humnoota Tigiraay irratti banameen namni tokko du'eera jedhe.

    Walitti bu'insa gaafa Roobii A.L.Itti Adoolessa 23 bara 2017 mudateen miseensi humnoota TPLF ajjeefame Andaay Kindiyaa nama jedhamu akka tahe himeera.

    Naannoo daangaa Tigiraayii fi Affaar keessa akka socho'an kan himamu hidhattoonni Lafa Bilisaa jechuun of waaman kanneen humnoota TPLF irraa foxxoquun bahanidha.

    Hidhattoonni kunneen garee TPLF Dr dabretsiyoon G/Mikaa'eliin durfamuu fi ajajoota waraanaa TPLF aangoo irraa buusuuf jecha gara naannoo Affaar galuun hidhachuun socho'aa jiru.

    Humnoonni kunneen dhiyeenya ''Humna Nagaa Tigiraay' jechuun of waamaa jiru. Gareen kun karaa Kibba Baha Tigiraay humnoota nageenyaa naannoo Tigiraay wlaiin wlaitti bu'aniiru.

    Ibsi kaleessa bahe maqaa 'Lafa Bilisaa' jedhuun uummata dogogorsaa kan jiran ''deeggarsa maallaqaa qaama alaa irraa argatu'' jedhe.

    ''Gareen kun Paartii Simiret jedhamuun kan gaggeeffamuu fi dhalattoota Tigiraay walitti buusuuf hojjetamudha'' jedhe.

  20. Niiwkaasil jijjiirraa Isaakiif maallaqa Liiverpuul dhiyeesse kufaa godhe

    Alesander Isaak

    Madda suuraa, Getty Images

    Niiwkaasil Yunaayitiid jijjiirraa jifatasaa Alesaander Isaakiif mallaqa Liiverpuul dhiyeesse kufaa gochuu BBC Sport mirkaneeffateera.

    Warri Maagpiis jifataa lammii Siwidiin maatii Eertiraarraa dhalatu Isaak paawunii miliyoona 150 baasa jedhaniiru. Marii jalqabaaf hammi Liiverpuul dhiyeesse sanaa gadi ta'uun beekameera. Garuu hangam akka ta'e BBCn ammatti hin qulqulleeffanne.

    Gaazexessaan kubbaa miilaa beekamaan Faabriiziyoo Romaanoo garuu maallaqni Liiverpuul dhiyeessee kufaa jalaa godhame paawundii miliyoona 120 akka ta'e gaabase.

    Isaak Niiwkaasil waliin gara Ezhiyaa imaluurraa hafuun qophaatti dirree Riyaal Sooseedaaditti shaakalaa jira.

    Liiverpuulitti makamuuf fedha qabu ibsee, waggaa shaniif Anfiild akka turus kilabicha wajjin dhuunfaasaatiin waliigaleera.