Dân Iran chia rẽ sâu sắc về tân lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei

Ông Mojtaba Khamenei đã được bổ nhiệm làm lãnh đạo tối cao mới của Iran và kế nhiệm cha mình, Ali Khamenei, người đã thiệt mạng vào ngày đầu tiên trong cuộc chiến với Mỹ.

Một số người ủng hộ chính quyền đã xuống đường ăn mừng việc bổ nhiệm một người theo đường lối cứng rắn, có quan hệ gần gũi với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) hùng mạnh.

Nhưng những người Iran khác nói với BBC rằng họ tin rằng điều này sẽ không mang lại sự thay đổi.

"Ngay cả cơ hội nhỏ nhất để thay đổi cũng không còn trong hệ thống này nữa", một người đàn ông khoảng 30 tuổi ở thủ đô Tehran nói.

Anh cho rằng Hội đồng Chuyên gia - một cơ quan gồm 88 giáo sĩ có nhiệm vụ lựa chọn lãnh đạo tối cao - không còn lựa chọn nào gần gũi với Ali Khamenei hơn thế.

"Vì vậy, mọi thứ sẽ vẫn như cũ; họ thậm chí không cần thay đổi khẩu hiệu của mình để ủng hộ [lãnh đạo mới]", anh nói thêm.

Trong nhiều năm qua, đã có những tin đồn rằng ông Mojtaba Khamenei là người có ảnh hưởng đáng kể nơi hậu trường ở Iran.

Nhiều người dự báo ông ta sẽ tiếp tục các chính sách cứng rắn của cha mình.

Một phụ nữ ngoài 20 tuổi ở Tehran cho biết cô tin rằng Mojtaba Khamenei sẽ "tàn bạo hơn cả cha mình".

Cô nói với BBC: "Tôi thực sự hy vọng mạng sống của họ [các quan chức cấp cao] sẽ kết thúc trong chiến tranh, nếu không, dưới sự cai trị của ông ta, tất cả chúng tôi sẽ chết."

Một cư dân khác ở Tehran ngoài 30 tuổi nói: "Ông ta nuôi hận thù. Họ đã giết cha ông ta và ông ta không tha thứ cho điều đó.

"Nếu ông ta không thể trả thù Mỹ, ông ta sẽ trút giận lên những người dân thường như chúng tôi. Tôi hy vọng Israel và Mỹ sẽ nhắm mục tiêu vào ông ta."

Từ tối 8/3, kênh truyền hình tin tức nhà nước Iran IRINN đã phát sóng các cuộc mít tinh ủng hộ chính quyền dành cho Mojtaba Khamenei ở nhiều thành phố khác nhau, gồm cả Tehran, thành phố linh thiêng Qom và thành phố Mashhad ở phía đông bắc, nơi ông sinh ra.

Trong các thước phim, đám đông vẫy cờ của Cộng hòa Hồi giáo.

Nhưng bản thân Mojtaba Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng hay phát biểu gì.

Một người phụ nữ nói với đài truyền hình: "Chúng tôi rất hạnh phúc. Cảm ơn Hội đồng Chuyên gia. Bàn tay của Chúa đang bảo vệ chúng tôi. Khamenei vẫn là lãnh đạo của chúng tôi."

Một người phụ nữ khác nói: "Không thể tốt hơn thế này. Chúng tôi thấy ấm lòng."

BBC News Tiếng Ba Tư và BBC Verify cũng xác minh một video đăng trên mạng xã hội tối 8/3, trong đó xuất hiện các khẩu hiệu phản đối ông Mojtaba Khamenei như 'Đả đảo Mojtaba', 'Đả đảo tên tay sai', xen lẫn với tiếng hô 'Allahu Akbar' ('Thánh Allah vĩ đại nhất') của những người ủng hộ."

Vị giáo sĩ 56 tuổi này phần lớn sống khép kín trong suốt thời kỳ cha ông cầm quyền, nhưng đã có những tin đồn dai dẳng về ảnh hưởng của ông như một "người giữ cửa" đối với cố lãnh tụ tối cao.

Các điện tín ngoại giao của Mỹ, được WikiLeaks công bố vào cuối những năm 2000, mô tả ông là người nắm giữ quyền lực hậu trường trong giới giáo sĩ, và được nhiều người coi là "một nhà lãnh đạo có năng lực và quyết đoán".

Ngoài việc thân cận với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), ông còn bị cáo buộc can thiệp vào các cuộc bầu cử tổng thống và chỉ huy lực lượng bán quân sự Basij.

Một phụ nữ khoảng 40 tuổi ở Tehran cho biết bà tin rằng Mojtaba Khamenei "còn tệ hơn cả cha mình".

"Chừng nào ông ta còn sống, tôi nghĩ Mỹ và Israel sẽ nhắm mục tiêu vào ông ta."

Trước khi ông ta được chọn làm lãnh đạo vào Chủ nhật, "mọi người đều hô vang đả đảo Mojtaba," bà nói thêm: "Không ai chấp nhận ông ta ngoại trừ những người ủng hộ chế độ này."

Những người ủng hộ đã tập trung tại Quảng trường Enghelab ở Tehran hôm thứ Hai 9/3 để ăn mừng nhà lãnh đạo mới của họ, trong khi đài truyền hình nhà nước Iran phát sóng cảnh đám đông lớn tụ tập tuyên thệ trung thành hôm 8/3.

Người dân cầm ảnh của Mojtaba Khamenei và cha ông, vẫy cờ cùng tiếng còi xe inh ỏi.

"Giờ đây chúng tôi chắc chắn rằng con đường sẽ tiếp tục dưới sự lãnh đạo của ông ấy," một người đàn ông nói với hãng tin Reuters.

Một người phụ nữ bày tỏ "niềm hạnh phúc sâu sắc" của mình, nói rằng Mojtaba Khamenei "rất giống cha mình".

"Trong số tất cả các ứng cử viên tiềm năng, ông ấy là người xứng đáng nhất và giống [với nhà lãnh đạo tiền nhiệm] nhất."

Tại Karaj, một thành phố gần Tehran, một người dân kể rằng mình không biết gì nhiều về Mojtaba Khamenei trước khi ông này được bổ nhiệm.

"Giờ thì sẽ rõ liệu Trump có thỏa thuận với họ hay không. Họ cần phải nhắm mục tiêu vào ông ta," người thanh niên tầm 20 tuổi nói.

Một người khác nói bản thân tin rằng "điều này có nghĩa là sẽ chẳng có gì thay đổi".

"Đó vẫn là con đường cũ, thậm chí có thể còn tồi tệ hơn," người này nói thêm. "Tôi không nghĩ ông ta sẽ tại vị lâu."

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố muốn đóng vai trò trong việc lựa chọn nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran và rằng bổ nhiệm Mojtaba Khamenei là điều "không thể chấp nhận được".

Và chỉ vài giờ trước khi việc bổ nhiệm được công bố, ông Trump nói rằng nếu không có sự chấp thuận của ông, bất cứ ai lên nắm quyền cũng "sẽ không tại vị được lâu".

Israel cũng đưa ra cảnh báo trước khi con trai của Ali Khamenei được xác nhận là nhà lãnh đạo mới, rằng họ sẽ "tiếp tục truy lùng tất cả người kế nhiệm".