Iran có lãnh tụ tối cao mới, thế cục chiến tranh sẽ ra sao?

Ông Mojtaba Khamenei đã kế nhiệm cha mình, Đại giáo chủ Ali Khamenei, trở thành lãnh tụ tối cao mới của Iran.

Một tuyên bố của Hội đồng Chuyên gia – một cơ quan gồm 88 thành viên giáo sĩ có nhiệm vụ lựa chọn lãnh đạo tối cao – đã được xướng ngôn viên đọc trên kênh truyền hình nhà nước.

Ông Mojtaba Khamenei sẽ tiếp quản vị trí từ cha mình – người đã thiệt mạng trong đợt tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel gần 10 ngày trước – với tư cách là lãnh đạo tinh thần và người có quyền lực cao nhất của đất nước.

Nhiều người dự báo ông Mojtaba Khamenei sẽ tiếp tục các chính sách cứng rắn của người cha quá cố.

Xướng ngôn viên truyền hình nhà nước đã thông báo quyết định này, cho biết quyết định được đưa ra "bất chấp điều kiện chiến tranh khốc liệt và những mối đe dọa trực tiếp từ kẻ thù đối với thể chế được nhân dân ủng hộ này".

Hội đồng Chuyên gia "không hề ngừng nghỉ dù chỉ một khoảnh khắc trong quá trình lựa chọn và giới thiệu lãnh đạo của hệ thống Hồi giáo," ông nói thêm.

Sau đó, xướng ngôn viên hô lớn "Allahu Akbar, Allahu Akbar (Tạm dịch: Allah vĩ đại nhất), Khamenei là lãnh tụ."

Mỹ và Israel vẫn chưa bình luận về quyết định này, nhưng cả hai chính phủ có khả năng sẽ phản đối việc bổ nhiệm.

Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nói mình muốn đóng vai trò trong việc lựa chọn lãnh đạo mới của Iran.

Mặc dù ông ra tín hiệu rằng ông sẽ cởi mở với việc một người nào đó có liên hệ với giới lãnh đạo cũ lên nắm quyền, nhưng ông cũng tỏ rõ sự phản đối đối với Mojtaba Khamenei.

"Tôi không chấp nhận con trai của Khamenei [làm lãnh tụ]," ông Trump nói hồi đầu tuần trước.

Chỉ vài giờ trước khi diễn ra việc bổ nhiệm lãnh tụ Iran, Tổng thống Trump tuyên bố nếu không có sự chấp thuận của ông, bất cứ ai lên nắm quyền "cũng sẽ không tại vị lâu".

Trước khi người con trai thứ hai của ông Ali Khamenei được xác nhận là lãnh đạo tối cao mới, Israel đã đưa ra lời cảnh báo rằng họ sẽ "tiếp tục truy lùng bất kể người kế nhiệm nào" của cố giáo chủ.

Không giống như cha mình, người đàn ông 56 tuổi này phần lớn sống khá kín tiếng. Ông chưa từng giữ chức vụ trong chính quyền, cũng chưa từng phát biểu trước công chúng hay trả lời phỏng vấn, và chỉ có một số ít hình ảnh và video về ông từng được công bố.

Sinh ngày 8/9/1969 tại thành phố Mashhad ở vùng đông bắc, Mojtaba là con thứ hai trong số sáu người con của Ali Khamenei.

Ông học trung học tại trường tôn giáo Alavi ở Tehran.

Theo truyền thông Iran, ở tuổi 17, Mojtaba Khamenei đã phục vụ trong quân đội trong một vài thời kỳ ngắn trong Chiến tranh Iran-Iraq. Cuộc xung đột đẫm máu kéo dài tám năm đã khiến chế độ càng nghi ngờ hơn về Mỹ và phương Tây, những nước ủng hộ Iraq.

Năm 1999, ông Mojtaba Khamenei đến Qom, một thành phố linh thiêng được coi là trung tâm quan trọng của thần học Shia, để tiếp tục nghiên cứu tôn giáo. Điều đáng chú ý là ông không mặc trang phục giáo sĩ cho đến thời điểm này.

Mặc dù sống khá kín tiếng, nhưng vẫn có những tin đồn dai dẳng về ảnh hưởng của ông trong vai trò là một trợ thủ đắc lực của cha mình.

Các điện tín ngoại giao của Mỹ, được WikiLeaks công bố vào cuối những năm 2000, mô tả ông là "quyền lực đằng sau những chiếc áo choàng" và được nhiều người coi là "lãnh đạo có năng lực và quyết đoán" trong chế độ, theo hãng tin AP.

Ông bị cáo buộc đã nhúng tay vào các cuộc bầu cử tổng thống, chỉ huy lực lượng dân quân Basij và duy trì quan hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Năm 2019, Mojtaba Khamenei đã bị Mỹ trừng phạt, với tư cách là một phần của nhóm cá nhân "được bổ nhiệm hoặc hành động thay mặt" cha của ông ta.

Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hiện đã bước sang tuần thứ hai. Iran đã đáp trả bằng cách tiến hành các cuộc tấn công riêng vào các đồng minh và tài sản của Mỹ trên khắp khu vực.

Ông Trump đã biện minh cho việc tấn công Iran bằng cách nói rằng chính phủ nước này gây ra mối đe dọa cận kề đối với Mỹ, chỉ thẳng vào chương trình hạt nhân của Iran.

Iran khẳng định chương trình hạt nhân của họ hoàn toàn vì mục đích hòa bình. Theo Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc, Amir Saeid Iravani, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã khiến ít nhất 1.332 thường dân Iran thiệt mạng và hàng ngàn người bị thương.