Thủ tướng Hưng và 'áp lực rất lớn' khi GDP quý 4 phải tăng hơn 12,5%
Nguồn hình ảnh, VGP
Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong quý 3 ước đạt 9,95%, đưa GDP của 9 tháng lên mức tăng 9,01%.
Con số này được đánh giá là cao nhất trong nhiều năm qua, nhưng so với chỉ tiêu hướng đến vẫn chưa đạt được kịch bản là 10,02%.
Điều này đồng nghĩa với việc để có thể đạt mức tăng trưởng 10% trong năm nay, 3 tháng cuối cùng sẽ phải tăng mạnh mẽ hơn.
Thủ tướng Lê Minh Hưng, trong cuộc họp thường kỳ Chính phủ vào sáng 3/10 đã nhấn mạnh cụm từ "áp lực rất lớn" dồn vào ba tháng cuối.
Ông Hưng đã yêu cầu quý 4 phải tăng trưởng trên 12,5%, đồng thời không tăng giá điện cũng như giữ vững lạm phát.
"Với mức tăng trưởng của quý 3 là 9,95% thì tăng trưởng hai con số của quý 4 coi như bỏ túi, tăng trưởng hai con số của cả năm có xác suất là trên 50%", Phó giáo sư, Tiến sĩ Phạm Thế Anh của Đại học Kinh tế Quốc dân bình luận trên Facebook cá nhân.
Theo vị chuyên gia này, khi so với cùng kỳ năm trước, không chỉ giá trị mà cả tăng trưởng quý sau "luôn cao hơn quý trước", điều mà ông gọi là "tâm linh/phong thủy".
Cụ thể, GDP của quý 1 tăng 7,83%, con số này của quý 2 là 8,39% và nay là 9,95%. Nếu đà này được duy trì thì khả năng quý 4, vốn được coi là mùa vàng trong kinh doanh, sẽ "bỏ túi" hai con số.
Nhưng với GDP của cả năm tăng trưởng 10%, thì vẫn còn là một khoảng cách lớn. Theo một tính toán, để GDP cả năm đạt hai con số, 3 tháng còn lại phải có mức tăng khoảng 12,53% so với cùng kỳ 2025.
Cho dù được giới quan sát đánh giá đó là một mục tiêu tham vọng, trong bối cảnh thế giới có nhiều bất ổn về thương mại cũng như xung đột vũ trang, nhưng hệ thống chính trị Việt Nam, từ Đảng, Quốc hội và Chính phủ, vẫn kiên định mục tiêu này, và bày tỏ quyết tâm đạt được.
Chính phủ của ông Lê Minh Hưng đã ra một nghị quyết theo đó đặt ra các chỉ tiêu tăng trưởng cho từng ngành và từng địa phương vào cuối tháng 6.
Một loạt các giải pháp được đưa ra, từ tăng trưởng tín dụng, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, cải cách thể chế, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, đẩy mạnh xuất khẩu.
Đầu tháng 7, khi phát biểu chỉ đạo trong phiên họp của chính phủ thường kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá rằng mức tăng trưởng nửa đầu năm đạt 8,2% chưa đạt mục tiêu đề ra là 9,7.
Điều đó dồn gánh nặng vào nửa cuối năm. Để có thể đạt mức hai con số, tăng trưởng của 6 tháng còn lại cần phải ở mức 11,9%, điều được thừa nhận là thách thức lớn.
Khi đó, trong 34 tỉnh thành, hơn một nửa là 25 địa phương đã chưa đạt được mục tiêu, trong đó có Hà Nội và TP HCM.
Đến nay, sau 9 tháng, chỉ có 12 địa phương đạt mức tăng trưởng hai con số, trong đó Quảng Ninh dẫn đầu với 12,54%.
Đáng chú ý là hai đầu tàu kinh tế mạnh nhất là Hà Nội lẫn TP HCM đều không đạt mức tăng trưởng đã đề ra.
Nguồn hình ảnh, Cục Thống kê
Thúc đẩy đầu tư công
Một trong những động lực của tăng trưởng là tư công với kế hoạch của cả năm 2026 là 1.037.322 tỷ đồng, trong đó chủ yếu là vốn được chính phủ giao, với 1.022.607 tỷ đồng.
Khoản đầu tư công trị giá khoảng 40 triệu USD sẽ đóng góp một phần đáng kể trong tăng trưởng GDP của năm 2026.
Chính phủ, vào ngày 24/6, đã ban hành một quyết định về phương án chấm điểm các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương về thực hiện giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công.
Hệ thống này, với cơ chế điểm cộng - trừ khi điều chuyển vốn, được chấm điểm tự động trên hệ thống, nhằm thúc đẩy giải ngân, và chấm dứt tình trạng các cán bộ né tránh và đùn đẩy trách nhiệm.
Theo báo cáo gửi Thủ tướng ngày 22/9, Bộ Tài chính cho biết tính đến hết ngày 17/9/2026, cả nước đã giải ngân được 540.597,2 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 52,9% kế hoạch Thủ tướng giao.
Trong số này, có 9 bộ, cơ quan trung ương và 19 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước.
Đứng đầu là Bộ Quốc phòng (31.800 tỷ đồng), đạt 64%, tiếp đến là Bộ Công an (29.800 tỷ đồng), đạt 69%.
Đáng chú ý hai cơ quan gồm Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam chưa giải ngân được đồng nào.
Tỷ lệ giải ngân ở các địa phương cũng có sự chênh lệch nhau.
Trong khi Bắc Ninh đạt tiến độ 83%, Cao Bằng chỉ đạt tỷ lệ 19,7%.
Hà Nội cũng đã giải ngân được 97.600 tỷ đồng trong khi TP HCM giải ngân được 82.000 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 58,4%.
Thủ tướng Lê Minh Hưng, trong rất nhiều cuộc họp, đã yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, và phải hoàn thành chỉ tiêu giải ngân 100% trong năm nay.
Ngay cả lĩnh vực khoa học và công nghệ, vốn được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều thay đổi, cũng chỉ dưới 10%.
Áp lực dường như rất lớn, không chỉ hoàn thành mục tiêu của năm nay mà còn các năm tới.
"Tôi yêu cầu Chính phủ rà soát kỹ lại 1 lần nữa và kiên quyết cắt vốn dự kiến vì "có tiền mà không tiêu được" để dành vốn cho nơi khác", ông Tô Lâm nói trong buổi họp của Chính phủ hồi tháng 7.
Cuộc đua của các địa phương
Cuối tháng 6, Chính phủ đã ban hành một nghị quyết cập nhật kịch bản tăng trưởng, và giao chỉ tiêu cụ thể cho các địa phương.
Quảng Ninh được Chính phủ giao cho chỉ tiêu tăng trưởng thuộc dạng cao nhất: 13%. Tuy nhiên, lãnh đạo của địa phương vừa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ tháng 9 dường như không hài lòng con số đó, và họ đặt ra một con số khác: 13,21%.
Nửa đầu năm 2026, tăng trưởng của tỉnh này đạt 11,11%. Đến trung tuần tháng 9, thành phố này đã điều chỉnh kịch bản tăng trưởng quý 3 lên 15,48%.
Cuối tháng 9, con số tăng trưởng quý 3 gần chạm đích: 15,04%.
Điều này góp phần đưa Quảng Ninh đứng đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng khi đạt 15,54%.
Hải Phòng cũng là địa phương được giao chỉ tiêu tăng trưởng ở mức 13%, nhưng Chính phủ còn kỳ vọng thành phố này "phấn đấu 14%".
Tăng trưởng 9 tháng của Hải Phòng đạt 11,73%. Điều này có nghĩa là, để đạt mục tiêu 13% được giao, 3 tháng cuối thành phố phải đạt mức tăng tưởng đạt 14,5%.
Hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và TP HCM được đặc biệt chú ý.
Kịch bản tăng trưởng được Chính phủ điều chỉnh hồi cuối tháng 6 đã đặt chỉ tiêu TP HCM tăng 10,2%, và Hà Nội tăng 11% trong 6 tháng cuối năm.
TP HCM kết thúc tháng 9 với mức tăng trưởng 9,06% so với cùng kỳ, trong khi con số này ở Hà Nội là 8,85%.
Áp lực dồn lên TP HCM khi để đạt được mục tiêu cần tăng trưởng 13,5% trong 3 tháng cuối năm.
Áp lực càng lớn hơn khi chính quyền thành phố này bắt buộc phải giải ngân đầu tư công 100%, đồng thời thu ngân sách hơn 1 triệu tỷ đồng.
Hà Nội được giao chỉ tiêu tăng trưởng cả năm là 10-10,5%, nhưng chính quyền thành phố này quyết tâm đạt được 11%.
6 tháng đầu năm, thành phố này đạt 8,22%. Điều đó khiến cho chính quyền phải điều chỉnh mục tiêu quý 3 tăng 12,54% và quý 4 là 14,6%.
Hà Nội, vào cuối tháng 9, đã điều chỉnh kịch bản tăng trưởng của mình, theo đó quý 3 cần đạt 12,54% và quý 4 là 14,6%.
Tuy nhiên, tăng trưởng của thủ đô trong 3 tháng qua chỉ đạt 10,02%, thấp hơn kịch bản. Với việc 9 tháng đạt mức 8,85%, Hà Nội sẽ còn nhiều việc phải làm để có thể đạt mục tiêu đề ra.
Đảng đẩy mạnh tăng trưởng hai con số, một mặt nhấn mạnh vào KPI, mặt khác là về phân quyền, cố súy cán bộ dám nghĩ, dám làm.
Quảng Trị đang chịu áp lực khá lớn từ các con số.
Tỉnh này được Chính phủ giao mức tăng trưởng 10,6% trong cả năm, nhưng 9 tháng đầu năm chỉ mới đạt con số 8,28%. Điều này dồn lên 3 tháng cuối sẽ phải tăng trưởng lên đến hơn 17% mới có thể đạt được chỉ tiêu.
Quảng Trị là địa phương mới đây đã chứng kiến việc cả bị thư tỉnh ủy lẫn chủ tịch UBND thay đổi.
Ngay khi về Quảng Trị, tân bí thư Vương Quốc Tuấn, người thay cho ông Nguyễn Văn Phương được chuyển về Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, nói rằng ông đặt mục tiêu "phấn đấu sớm xây dựng Quảng Trị thành cực tăng trưởng mới của miền Trung, là trung tâm năng lượng, cảng biển, logistics và du lịch đặc sắc của cả nước".
Cả ông Tuấn lẫn tân chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương đều nhấn mạnh đến việc tập trung tăng trưởng hai con số, tái định vị không gian phát triển theo chiến lược "vươn Đông - tỏa Tây".
Vươn Đông – tỏa Tây là một chiến lược được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, vạch ra cho Quảng Trị vào cuối tháng Tư, lấy kinh tế biển làm trục phát triển, và đặt ra một loạt các nhiệm vụ nhằm "đột phá tăng trưởng".
Theo ông Phương, trước mắt ông có nhiệm vụ đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho các dự án.
Quảng Trị giải ngân được 43,5% tổng số kế hoạch được giao trong năm tính đến ngày 17/9. Tuy nhiên, vẫn còn 1.220 tỷ đồng vốn thuộc kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao chưa được phân bổ.
