Máy bay Comac của Trung Quốc so kè với Boeing và Airbus

Tại Triển lãm Hàng không Singapore, các gian trưng bày được trang trí bằng các mô hình thu nhỏ, buồng lái mô phỏng và màn hình tương tác giới thiệu các máy bay thương mại và công nghệ hàng không mới nhất.

Một gian hàng đang thu hút sự chú ý đặc biệt: Comac, nhà sản xuất máy bay thuộc sở hữu nhà nước của Trung Quốc.

Comac đã đạt được những bước tiến đáng kể từ chuyến bay chở khách đầu tiên của chiếc C919 ra khỏi lãnh thổ Trung Quốc cách đây hai năm đến Singapore.

Dòng máy bay này được thiết kế để cạnh tranh với Airbus A320neo và Boeing 737 MAX và đang tăng cường nhắm đến các thị trường ngoài Trung Quốc.

Đối với Comac, triển lãm hàng không là cơ hội để họ định vị mình là một đối thủ tiềm năng của Airbus và Boeing tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, thị trường hàng không phát triển nhanh nhất thế giới, vào thời điểm các hãng hàng không đang phải vật lộn với tình trạng chậm giao hàng và chuỗi cung ứng bị kéo dài.

"Tôi nghĩ rằng theo thời gian, Comac sẽ trở thành một đối thủ cạnh tranh toàn cầu... nhưng họ sẽ cần thời gian," ông Willie Walsh, tổng giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) nói với BBC.

"Tôi nghĩ 10 năm, 15 năm nữa, chúng ta sẽ nói về Boeing, Airbus và Comac... Nhưng chắc chắn, họ sẽ là những đối thủ đáng gờm trong tương lai."

Giới phân tích cho rằng chắc chắn cần thêm một nhà sản xuất máy bay nữa ở khu vực châu Á Thái Bình Dương.

Các hãng hàng không trong khu vực đang chịu áp lực từ sự chậm trễ giao hàng của Boeing và Airbus, cộng thêm tình trạng thiếu động cơ và những nút thắt cổ chai trong chuỗi cung ứng.

Sự không chắc chắn về thuế quan và căng thẳng thương mại càng làm phức tạp thêm những thách thức đối với ngành sản xuất, ảnh hưởng đến chiến lược mua sắm và tăng trưởng trong khu vực.

Dữ liệu của IATA cho thấy các hãng hàng không toàn cầu đang phải chờ đợi lâu hơn bao giờ hết để nhận máy bay mới, đẩy tuổi thọ trung bình của đội bay lên và làm tăng chi phí vận hành vì máy bay cũ tiêu thụ nhiên liệu nhiều hơn.

Ông Walsh cho biết các hãng hàng không châu Á Thái Bình Dương có thể chứng kiến ​​mức tăng trưởng hai chữ số vào năm 2026 nếu có đủ máy bay.

"Điều này vô cùng khó chịu đối với các hãng hàng không. Thời gian chờ đợi giữa việc đặt hàng và nhận hàng là khoảng bảy năm," ông nói.

Đây là lý do tại sao Comac đang nổi lên như một lựa chọn khác cho nhiều hãng hàng không châu Á Thái Bình Dương.

Hơn 150 máy bay phản lực Comac đang hoạt động tại Trung Quốc và máy bay của hãng này cũng đang hoạt động tại Lào, Indonesia và Việt Nam.

GallopAir của Brunei đã đặt một đơn hàng lớn máy bay Comac, và Campuchia cũng đang lên kế hoạch mua khoảng 20 máy bay.

"Chúng tôi cần thêm nhiều nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng," ông Subhas Menon, Tổng Giám đốc Hiệp hội các hãng hàng không châu Á Thái Bình Dương (AAPA) cho biết.

"Vấn đề của ngành này là chuỗi cung ứng là một thị trường mang tính độc quyền nhóm, thậm chí đôi khi là độc quyền kép."

"Chúng tôi đã chờ đợi điều này từ rất lâu. Comac xuất hiện là một điều rất đáng hoan nghênh. Chúng tôi đặc biệt cần thêm nhiều nhà cung ứng hơn nữa ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương."

Công ty này đang ở vị thế tốt với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, và giá cả thấp hơn có thể khiến máy bay Comac trở nên hấp dẫn đối với các hãng hàng không giá rẻ ở các thị trường mới nổi.

"Trong tương lai, chúng tôi hoan nghênh tất cả các tân binh. Chúng tôi rất mong thấy nhiều cạnh tranh hơn. Comac đang trong quá trình chứng nhận và vào một thời điểm nào đó trong thập niên 2030, chúng tôi cho rằng đây sẽ là một lựa chọn hấp dẫn đối với chúng tôi và các hãng hàng không khác," ông Mike Szucs, giám đốc điều hành của hãng hàng không giá rẻ Cebu Pacific của Philippines, nói với BBC.

Bên cạnh việc mở rộng tại khu vực châu Á Thái Bình Dương, Comac cũng đang theo đuổi chứng nhận châu Âu.

Các cơ quan quản lý đang tiến hành các chuyến bay thử nghiệm trên máy bay C919 của hãng.

Điều này sẽ cho phép hãng bán sản phẩm cho các hãng hàng không châu Âu.

Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn còn dài.

Các cơ quan quản lý cho biết, chứng nhận châu Âu có thể phải chờ đến năm 2028 hoặc thậm chí là năm 2031.

Trong khi đó, việc hài hòa giữa các bộ phận, hệ thống điều khiển bay và phần mềm của Trung Quốc và phương Tây cũng đặt ra những thách thức kỹ thuật đối với các đơn đặt hàng quốc tế.

Cơ sở hạ tầng bảo trì và sửa chữa là một trở ngại khác, cũng như việc đào tạo phi công - những lĩnh vực mà các nhà sản xuất như Boeing và Airbus đã có cơ sở hạ tầng và hệ thống được thiết lập từ nhiều thập kỷ trước.

Và tại khu vực châu Á Thái Bình Dương, Comac còn phải đối mặt với một số đối thủ cạnh tranh ngoài Boeing và Airbus.

Embraer của Brazil đã tạo được chỗ đứng trong khu vực với hãng hàng không giá rẻ Scoot của Singapore, Virgin Australia và All Nippon Airlines (ANA) của Nhật Bản đặt hàng máy bay phản lực Embraer.

Trong khi đó, Boeing và Airbus vẫn hiện diện mạnh mẽ tại Triển lãm Hàng không Singapore và toàn khu vực.

Cả hai nhà sản xuất đều đang báo hiệu cho các hãng hàng không trong khu vực rằng tình trạng chậm trễ giao máy bay, vốn đã gây khó chịu cho các hãng hàng không trong nhiều năm, đang bắt đầu được cải thiện.

"Chúng tôi rất vui mừng khi thấy có vẻ như sắp có ánh sáng cuối đường hầm," ông Mike Szucs của Cebu Pacific cho biết.

Cũng có những câu hỏi về số lượng đơn đặt hàng của Comac.

Trước đây, công ty này từng tuyên bố đã nhận được hơn 1.000 đơn đặt hàng máy bay chở khách C919 từ các hãng hàng không Trung Quốc, nhưng đến nay chỉ có khoảng chục chiếc được giao.

Và việc xác minh số lượng đơn đặt hàng này rất khó khăn vì Comac là một công ty nhà nước của Trung Quốc, không phải là công ty niêm yết công khai như Boeing hay Airbus.

Trừ khi Comac có thể giải quyết được một số hoặc tất cả các vấn đề này, nếu không Boeing và Airbus có thể sẽ tiếp tục thống trị bầu trời khu vực châu Á - Thái Bình Dương.