Путин Қримни Россияга қўшиб олиш ҳақидаги шартномани имзолади

18 мартда Кремлда маъруза қилган Президент Путин Россиянинг Қрим борасидаги амалларини оқлаган.

Россия сиёсий раҳбарияти олдида гапирган Владимир Путин Қримни 1954 йилда Украинага бериш хато бўлган, деб айтган. Бироқ Россия Украинани бўлиб ташлашни хоҳламайди, деган у.

Президент Путин нутқидан кейин Крим билан Севастополни Россия Федерациясининг субъектлари деб қабул килиш ҳақидаги шартнома имзоланган.

Бир неча дақиқалар ичида ҳамма ҳужжатлар тайёр бўлиши айтилган.

Бу ерда гап субектлар ҳақида гап кетар экан, кузатувчилар Севастопол ҳам Россия таркибига федерал аҳамиятга эга қисм сифатида киритилишини тахмин қилишганди.

Россия қонунларига биноан, янги субъект қўшиб олиниши ҳақида халқаро келишув имзолангач, президент Конституцион маҳкамадан ҳужжатнинг конституцияга мослигини текширишни топширади.

Шундан сўнг Давлат думаси уни ратификация қилади.

Қабул қилинган қарор 14 кун ичида президент томонидан имзоланиши ва эълон қилиниши керак.

Путин ўз чиқишида Қримда уч расмий тил- рус, украин ва қрим татар тили бўлишини билдирди.

Олдинроқ Путин Қримни мустақил давлатлигини тан олган ва бу Қримни Россия таркибига қўшиб олиниши масаласини деярли ечган эди.

Қрим референдуми натижасини бирорта давлат қувватламади.

Ҳамма нарса фақат халқнинг иродасига асосланади, деган Путин ўз чиқишида.

Путиннинг айтишича, 83 фоиз россиялик Россия ўзининг Қримдаги ватандошлари қийин аҳволга тушганда уларни ҳимоя қилиши керак деб ҳисоблайди.

Россия президенти Украинанинг жануби шарқига талабгор эмаслигини айтиб ўтган.

"Ҳеч нарсага қарамасдан мен украиналикларга ишонаман. Аҳолининг ўзи мамлакатда тартиб ўрната олади".

Қримдаги ўз ўзини ҳимоя қилиш кучлари назоратни қўлга олмаганда, у ерда ҳам қурбонлар бўлиши аниқ эди. Биз Украинанинг бўлинишини истамаймиз. Бу бизга керак эмас", деган шунингдек Путин.

Мен Севастополга НАТО денгизчилари орқали боришимизни тасаввур қилолмайман. Улар яхшиси Севастополга келишсин меҳмон бўлиб, дейди Путин ўзига хос киноя билан.

Путиннинг фикрича, Қрим - кучли давлат таркибида қолиши керак, акс ҳолда у ҳамма нарсани йўқотади.

Президентнинг "Биз Хитой халқидан миннатдормиз", деган сўзлари қарсаклар билан қаршиланган. Путиннинг Олмонияга бағишланган сўзлари ҳам қарсаклар билан кутиб олинган. У Олмониянинг 90 йилларда қўшилганини эслатган.

"Бизни кетма кет алдай бошлашди, дейди Путин НАТОнинг шарққа қараб кенгая боргани, Россия чегарасига яқинлашганига ишора қиларкан. Виза тизимини енгиллаштириш музокаралари чўзилгандан чўзилди, дейди у.

Путин АҚШни Косовода тутган мавқеини танқид қилган: "Ўзлари ҳамма ёқни ағдар тўнтар қилишди, энди эса ҳайрон бўлишади".

"Биз гўёки қонунга риоя қилмадик. Тўғри Президент парламентнинг олий палатасидан куч қўллаш ҳақида рухсат олди, лекин ундан фойдаланилгани йўқ. Россия Қримга киргани йўқ. Улар Халқаро келишувга мувофиқ у ерда бўлишди".

"Баъзи вазирларнинг олдига Майдондаги жангарилар орқали кириш керакми?- Путин Майдонда тинч шиорлар кўтариб чиққанларни яхши тушуниши, лекини Украинадаги охирги воқеалар ортида кимлар тургани ва давлат тўнтариши қилганлар ҳеч ҳам оқланмаслигини айтади.

"Россия қримликларнинг кайфиятлари билан ҳисоблашмаслиги мумкин эмас. Қрим татарларнинг катта қисми Россияга орқа қилади", деб айтган Россия президенти Кремлдаги нутқида.

Янги Санкциялар

Дунё ҳамжамияти эса Москва Қримга нисбатан манфаатларидан воз кечмас экан, унга янги санкциялар киритишга ҳозирланмоқда.

Навбатдаги чоралар алоҳида сиёсатчиларга эмас, бутун Россия иқтисодига зарар келтириши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирилмоқда.

Айни пайтда Япония ташқи ишлар вазири Россиянинг Украинага аралашуви учун қатор чоралар кўрилишини билдирган. Улардан виза тақиқи жазоларнинг энг оддийси саналади.

Шунингдек инвестиция борасидаги икки томонлама шартномалар музлатилади, фазони тадқиқ қилиш ва хавфли ҳарбий ҳаракатларни даф қилиш келишувлари тўхтатилади.

Францига кўра, Украина атрофидаги вазиятга қараб, Франция Россия билан ҳарбий ҳамкорликни қайта кўриб чиқмоқчи ва қурол савдосини бекор қилиш ниятида.

Шунингдек, Франция Россия шарқий Украинага киришни кенгайтирар экан, ҳарбий аралашув бўлиши мумкинлигидан огоҳлантирган.

Канада ҳам виза чеклови ва иқтисодий санкциялар билан таҳдид қилади.

Айни пайтда АҚШ ва Оврўпо Иттифоқининг қора рўйхатига тушган россиялик амалдор ва сиёсатчилар жазо чораларини анчайин вазминлик билан қабул қилишгани айтилмоқда. Уларнинг бир нечаси хорижда мулклари ҳам, ҳисоб рақамлари ҳам йўқлигини билдирганлар. Шунингдек, Давлат Думаси йиғилишида "қора рўйхатга" биратўла ҳамма депутатларни киритишни Ғарбга таклиф қилганлар.

Москвага қаттиқ жазо берилиши талабгорлари эса чиқарилган юмшоқ санкциялардан норози бўлишган.

Британия Ташқи ишлар вазири Уилям Хейгга кўра, бу чоралар сўнггиси эмас, улар вазиятга қараб кенгайиши мумкин. Жумладан Париж Лондондан Англиядаги россиялик олигархларга ҳам таъсир қиладиган чоралар қўллашни талаб қилмоқда.

"Санкцияда Ғарбнинг барча давлатлари иштирок этиши керак", деган Франция Ташқи ишлар вазирлиги.

Бундан ташқари Руминия президенти Қора денгиз минтақасидаги вазиятдан хавотирланиб, этник ва ҳарбий можаролар исталган пайт содир бўлиши мумкинлигини айтади. "Россиянинг Грузия ва Қримда нималар қилганини кўрдик. Мен Молдова кейинги бўлса ҳайрон бўлмайман",- дейди президент Траян Бесеску.

Олдинроқ Приднестровья Олий кенгаши раиси Михаил Бурла Дума раиси Сергей Наришкинга Россия қонунчилиги бўйича Приднестровьяни Россия таркибига киритишни кўриб чиқишни сўраган эди.

1990 йилдан буён Молдовада Россиянинг икки мингга яқин қўшини мавжуд.