МТС Ўзбекистон туфайли АҚШга миллиард долларга яқин жарима тўлайдиган бўлди

Россиядаги МТС телекоммуникация оператори АҚШ адлия вазирлиги ҳамда унинг қошидаги Қимматбаҳо қоғозлар ва биржа бўйича комиссияси билан келишувга эришди. Унга кўра, компания Ўзбекистондаги «бир амалдорга» берилган поралар туфайли 850 миллион доллар миқдорида жарима тўлаши шарт.

МТС матбуот хизматининг хабар беришича, компания «Ўзбекистондаги фаолияти асоратлари бўйича тинч келишув имзолаган.»

АҚШнинг Қимматбаҳо қоғозлар ва биржа бўйича комиссияси ҳам МТСнинг Хориждаги коррупция тўғрисидаги қонун (FCPA)ни бузганини тан олгани ва жарима тўлашга рози бўлганини тасдиқлаган. Комиссия жаримадан ташқари компания фаолияти камида уч йил давомида мустақил аудит текшируви остида бўлишини ҳам маълум қилган.

Компания президенти Алексей Корня матбуот хизмати орқали МТСнинг бундан кейин "режаланган капитал харжлар доирасида бизнеснинг ривожланишига сармоя киритишда давом этиши"ни билдирган.

МТС 2018 йилнинг ноябрь ойидаёқ Қимматбаҳо қоғозлар бўйича комиссия билан боғлиқ мажбуриятларини бажариш мақсадида 846 миллион долларга тенг захира яратган эди. Мазкур захиранинг ташкил этилиши оқибатида МТСнинг 2018 йил учинчи квартали бўйича соф зарари 561 миллион долларни ташкил этган.

"Ўзбекистонлик амалдор"

АҚШ адлия вазирлиги ва Қимматбаҳо қоғозлар бўйича комиссия Ўзбекистон телекоммуникация бозоридаги коррупция ҳолатларини ҳали 2014 йилда ўрганишга киришган эди. Текширувлар нишонига, шунингдек, Beeline операторига эгалик қилувчи Veon ва Швециянинг Telia Company BA компаниялари ҳам тушган.

Ушбу компанияларнинг барчаси Америка фонд биржаларида савдо-сотиқ амалиётларини олиб борган.

МТС тўлайдиган жаримани ҳам ҳисобга олганда, коррупцияда айбланаётган компанияларга умумий 2,6 миллиард долларлик айблов эълон қилинган.

АҚШ расмийлари МТСни 2004 йилдан 2009 йилга қадар Ўзбекистонда марҳум Ислом Каримовга яқин «бир амалдорга» пора бериб келишда айблаган.

Айни дамда мазкур амалдорнинг Гулнора Каримова ёки унга яқин тузилмалар экани тахмин қилинмоқда.

Куни кеча Ўзбекистон Бош прокуратураси белгиланган тартибларни бузиб, мажбуриятларни бажармагани туфайли Гулнора Каримовага қўлланган шартли жазо озодликдан маҳрум қилиш жазосига қайта алмаштирилганини хабар қилган эди.

«Ақл бовар қилмас ноқонуний фаолият»

Америкалик расмийлар МТСнинг Ўзбекистон телекоммуникация бозорига кириб бориш ва у ерда мустаҳкам ўрнашиб олиш мақсадида, энг кам ҳисобда, 420 миллион доллар пора берганини тахмин қилган.

«Берилган пуллар МТСнинг Ўзбекистон телекоммуникация бозорида саккиз йил ишлашига имкон яратган. Бу вақт ичида компания 2,4 миллиард доллардан зиёд фойда кўрган,» қайд этилади Қимматбаҳо қоғозлар бўйича комиссия баёнотида.

Комиссияга кўра, пора учун йўналтирилган пуллар чиқимлар, тўловлар ва хайрия важи остида ниқобланган.

"Компания деярли ўн йил давомида коррупцияга ботган амалдорга юзлаб миллион доллар узатиб келиб, Ўзбекистонда ақл бовар қилмас даражадаги ноқонуний фаолият олиб борган. Пора асосланган бизнес инвесторларни коррупциялашган амалдорлар ҳукми остидаги ташлаб қўяди," таъкидлайди Қимматбаҳо қоғозлар бўйича комиссиянинг коррупцияга қарши бўлинмаси раҳбари Чарлз Кейн.

МТС Ўзбекистонга киришга икки марта уриниб кўрган. 2004 йилда у маҳаллий Uzdunrobita компаниясининг 74 фоиз акцияларини 121 миллион долларга сотиб олган. МТС коррупцияга қарши бошланган кампания доирасида 2012 йилда Ўзбекистондан чиқариб юборилган.

Компания 2014 йилда яна бир бор ўзбек бозорига қайтишга уринган. Ўшанда МТС Ўзбекистон ҳукумати билан тинчлик битими имзолаган ва бунинг натижасида Россия компанияси ҳамда Радиоалоқа, радиоэшиттириш ва телевидение маркази давлат унитар корхонаси ўртасида янги қўшма корхона - UMS (Universal Mobile Systems) пайдо бўлиб, мамлакатда иш бошлаган.

2016 йилда МТС «турли бизнес сабабларга кўра» UMS]даги ўз улушини 1 доллар эвазига Ўзбекистон ҳукуматига сотиб юборган.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.Telegram каналимиз: @bbcuzbek