รัสเซีย ยูเครน : บีบีซีเยือนศูนย์ประสานงานพันธมิตรชาติตะวันตก จัดส่งอาวุธตามคำขอให้ยูเครนได้อย่างไร

ศูนย์ประสานงานผู้บริจาคระหว่างประเทศ (IDCC) ซึ่งตั้งอยู่ที่ค่ายทหาร Patch Barracks ของสหรัฐฯ ในนครชตุตการ์ต (Stuttgart) ของเยอรมนี เปิดโอกาสให้ทีมข่าวบีบีซีเข้าเยี่ยมชมศูนย์สั่งการจัดหาอาวุธและเครื่องกระสุน เพื่อให้เพียงพอต่อความต้องการของกองทัพยูเครนในแต่ละวัน ซึ่งขณะนี้รัสเซียกำลังรุกรบโจมตีหนักหน่วงขึ้นเรื่อย ๆ ในแถบภูมิภาคดอนบาสทางตะวันออก

ชั้นลอยใต้หลังคาของอาคารแห่งหนึ่งในค่ายทหารอเมริกัน แม้จะไม่ใหญ่โตมากนัก แต่ก็เป็นสถานที่ซึ่งบุคลากรทางทหารจาก 26 ประเทศ ทำงานร่วมกันอย่างแข็งขันตลอด 24 ชั่วโมง โดยที่ผ่านมาได้ช่วยจัดส่งความช่วยเหลือให้ยูเครนเป็นอาวุธและเครื่องกระสุน 66,000 ตัน จากพันธมิตรชาติตะวันตก คิดเป็นมูลค่าเกือบ 8,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ แล้ว

เจ้าหน้าที่ทหารจากนานาประเทศต่างวุ่นวายกับการติดต่อทางโทรศัพท์ รวมทั้งค้นหาข้อมูลจากหน้าจอคอมพิวเตอร์กันมือเป็นระวิง ทีมงานนี้รวมถึงเจ้าหน้าที่บางส่วนจากยูเครนซึ่งนำโดยผู้บัญชาการยศพลโทด้วย โดยในช่วงเช้าของแต่ละวันเขาจะเป็นผู้กำหนดว่ากองกำลังยูเครนต้องการสิ่งใดบ้าง

ทีมงาน IDCC ถูกแบ่งออกเป็นกลุ่มย่อยเพื่อทำหน้าที่จัดหาอาวุธยุทโธปกรณ์ต่าง ๆ โดยมองหาประเทศที่มีความพร้อมเป็นผู้บริจาค รวมทั้งสืบเสาะว่าประเทศไหนมีเครื่องกระสุนที่ใช้ด้วยกันได้ ตลอดจนวิธีการขนส่งที่เหมาะสมที่สุด

มีการจัดทำฐานข้อมูลที่นานาประเทศสามารถเข้าไปดูได้ว่า ยูเครนมีความต้องการอาวุธที่จำเป็นเร่งด่วนชนิดไหนบ้าง เพื่อที่ผู้บริจาคสามารถจะตัดสินใจได้อย่างรวดเร็วว่า มีความประสงค์และความพร้อมในการจัดส่งความช่วยเหลือทางทหารแบบใดแน่

พลจัตวา คริส คิง ผู้บัญชาการทหารของกองทัพอังกฤษ เป็นนายทหารระดับสูงผู้หนึ่งที่ทำงานกับ IDCC โดยเขาอธิบายว่าการจัดส่งอาวุธและเครื่องกระสุนให้ยูเครนนั้น ใช้การขนส่งหลากหลายวิธีทั้งทางรถไฟ รถยนต์ เครื่องบิน และเรือเดินทะเล เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถส่งอาวุธได้ถึงเมืองหลายแห่ง และเพื่อป้องกันความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นในการขนส่งลำเลียงบางช่องทาง

พลจัตวาคิงยอมรับว่า รัสเซียพยายามยกระดับการโจมตีเส้นทางลำเลียงอาวุธที่ส่งมาจากพันธมิตรชาติตะวันตก และในบางครั้งอาวุธและเครื่องกระสุนเหล่านี้ก็ถูกทำลาย แต่ยังไม่ถึงระดับที่เป็นอุปสรรคร้ายแรงต่อการจัดส่งความช่วยเหลือทางทหารโดยรวม

พลเรือตรี ดุ๊ก ไฮนซ์ ผู้บัญชาการทหารสหรัฐฯ ซึ่งประจำการที่ IDCC บอกว่า ภาระหน้าที่ในการนำอาวุธที่มีผู้บริจาคมาข้ามพรมแดนไปนั้น เป็นของกองกำลังยูเครน

"พวกเขาจะมารับเอาอาวุธที่อยู่ในโปแลนด์หรือประเทศอื่น ๆ ไปเอง ดังนั้นกองกำลังยูเครนจะเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะขนส่งลำเลียงมันต่อไปด้วยเส้นทางไหน เมื่ออาวุธข้ามพรมแดนไปได้แล้ว จะส่งไปถึงมือทหารที่แนวหน้าภายในเวลา 48 ชั่วโมง"

ไม่นานมานี้มีเสียงเตือนจากทางการยูเครนว่า อาวุธที่ได้รับบริจาคมานั้นมีน้อยเกินไปและส่งมาถึงล่าช้าเกินไป ไม่เพียงพอจะใช้รับมือกองกำลังรัสเซียที่รุกหนักหน่วงขึ้นเรื่อย ๆ ในสมรภูมิภาคตะวันออก โดยรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหมของยูเครนบอกว่า ได้รับอาวุธและเครื่องกระสุนบริจาคเพียง 10% จากจำนวนทั้งหมดที่ร้องขอไปก่อนหน้านี้

อย่างไรก็ตาม พล.ร.ต. ไฮนซ์ กล่าวยืนยันว่า "ผมมั่นใจว่ายูเครนจะไม่ขาดแคลนเครื่องกระสุนอย่างแน่นอน สำหรับสถานการณ์การสู้รบในดอนบาสตอนนี้ ผมไม่คิดว่ายูเครนกำลังพ่ายแพ้ แต่มองว่าเป็นฝ่ายตั้งรับป้องกันตนเองอยู่ต่างหาก"

ศูนย์ประสานงาน IDCC ก่อตั้งขึ้น เมื่อสงครามรุกรานยูเครนเปิดฉากในปลายเดือน ก.พ.ที่ผ่านมา โดยในช่วงแรกเป็นการผสานความร่วมมือระหว่างสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักร เพื่อจัดหาอาวุธและเครื่องกระสุนขนาดเล็กให้ยูเครน เช่นขีปนาวุธต่อต้านรถถังและขีปนาวุธต่อต้านอากาศยาน แต่ในช่วงสองสามเดือนมานี้ยูเครนเริ่มร้องขออาวุธหนักมากขึ้น อย่างเช่นปืนใหญ่ที่ทันสมัย เครื่องยิงจรวดหลายลำกล้อง และระบบป้องกันการโจมตีทางอากาศ

ในช่วงแรกของการทำงาน IDCC พยายามจัดหาอาวุธและเครื่องกระสุนที่ออกแบบโดยสหภาพโซเวียต จากบรรดาประเทศในยุโรปตะวันออกที่อดีตเคยอยู่หลังม่านเหล็กมาก่อน เนื่องจากเป็นอาวุธในระบบเดียวกับที่กองทัพยูเครนใช้มานานหลายสิบปี แต่อาวุธในคลังชนิดนี้กำลังร่อยหรอลงเรื่อย ๆ ทั้งยังมีโรงงานเพียงแห่งเดียวในยุโรป ที่ยังผลิตกระสุนปืนใหญ่ 152 มม. ซึ่งใช้กับอาวุธแบบโซเวียตได้

ด้วยเหตุนี้ อาวุธที่บริจาคให้กับยูเครนจึงค่อย ๆ เปลี่ยนมาเป็นอาวุธตามมาตรฐานนาโตมากขึ้น ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมามีการจัดส่งปืนใหญ่วิถีโค้ง US M777 ของสหรัฐฯ ให้แล้วกว่า 100 กระบอก รวมทั้งเครื่องกระสุน 155 มม. อีกกว่า 300,000 ตับ

การเปลี่ยนมาใช้อาวุธแบบนาโต สร้างความท้าทายให้กับกองทัพยูเครนไม่น้อย เพราะจะต้องมีการฝึกฝนอบรมวิธีใช้กันใหม่ทั้งหมด ปัจจุบัน IDCC จัดการอบรมที่ว่านี้นอกประเทศยูเครน โดยมีทหารยูเครนบางส่วนเข้ารับการฝึกที่สหราชอาณาจักร เพื่อเรียนรู้การใช้ปืนใหญ่รุ่นใหม่และเครื่องยิงจรวดหลายลำกล้องที่อังกฤษจัดหาให้ ส่วนอาวุธที่ไม่ซับซ้อนนัก สามารถเรียนรู้วิธีใช้แบบเสมือนจริงได้จากวิดีโอและคู่มือการฝึกที่จัดส่งไปให้ด้วย

ทั้งพล.ร.ต. ไฮนซ์ และพลจัตวาคิง ต่างก็เชื่อว่าสงครามรุกรานยูเครนจะยังไม่จบลงง่าย ๆ ในอนาคตอันใกล้นี้ พวกเขากำลังเตรียมความพร้อมเพื่อทำงานจัดหาอาวุธให้ยูเครนต่อไปในระยะยาว ซึ่งพลจัตวาคิงคาดว่าสงครามอาจยืดเยื้อกินเวลานานหลายปี

มีสมาชิกของนาโตบางรายตั้งข้อสงสัยว่า พันธมิตรชาติตะวันตกนั้นมีความพร้อมที่จะระดมกำลังรับมือกับสงครามในยูเครน ซึ่งอาจยาวนานกว่าที่คิดไว้มากได้หรือไม่ โดยสภาพการณ์ที่ดูจะยากลำบากอย่างยิ่งนี้ ถือได้ว่าเป็นบททดสอบครั้งสำคัญ ต่อความสามัคคีเป็นน้ำหนึ่งใจเดียว ความมุ่งมั่นในอุดมการณ์ที่มีร่วมกัน และการจัดสรรทรัพยากรทางทหารที่มีจำกัดของชาติตะวันตก

พลจัตวาคิงกล่าวส่งท้ายว่า "เราเลือกได้ว่าจะช่วยยูเครนรบเสียตั้งแต่ตอนนี้ หรือยอมรับสภาพและนั่งรอให้สงครามเกิดขึ้นที่ไหนสักแห่งในอีกสองสามปีข้างหน้า"

"หากเราทำงานไม่หนักพอ นั่นเท่ากับว่าได้บ่มเพาะมูลเหตุของความขัดแย้งในอนาคต"