สหภาพยุโรปจะยอมให้ ยูเครน มอลโดวา และจอร์เจีย สมัครเป็นสมาชิกหรือไม่

ผู้นำสหภาพยุโรปจะตัดสินใจภายในเดือนนี้ว่า จะพิจารณาให้ยูเครน มอลโดวา และจอร์เจีย สมัครเป็นสมาชิกของสหภาพยุโรปหรือไม่

การที่รัสเซียบุกยูเครน ทำให้ประเทศที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของอดีตสหภาพโซเวียต 3 ชาติ ยื่นสมัครฉุกเฉินเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปในช่วงสัปดาห์แรก ๆ ของการเกิดสงคราม

ยูเครนดูจะมีความหวัง เช่นเดียวกับมอลโดวา แต่จอร์เจียยังคงเผชิญกับมติที่วิพากษ์วิจารณ์จอร์เจียของรัฐสภายุโรปเมื่อวันพฤหัสบดี (9 มิ.ย.) ที่ผ่านมา โดยหนึ่งในสมาชิกรัฐสภายุโรป เรียกมตินี้ว่า "สัญญาณเตือน" ครั้งสุดท้าย ต่อรัฐบาลจอร์เจีย

ยูเครนระบุเหตุผลว่า การเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพยุโรปเป็นความจำเป็นด้านภูมิรัฐศาสตร์ โดยทั้ง 3 ประเทศ เป็นที่รู้จักในนาม Association Trio จากความร่วมมือกันกับสหภาพยุโรปในทุกด้านตั้งแต่การปฏิรูปการเมืองไปจนถึงการค้าเสรี

ในการกล่าวต่อสมาชิกรัฐสภายุโรปในเมืองสตราสบูร์กก่อนหน้านี้ในเดือนนี้ นายรุสแลน สเตฟานเชียก ประธานรัฐสภายูเครน กล่าวว่า การให้สถานะผู้สมัครจะทำให้ประชาชนยูเครนมีพลังมากขึ้น ขณะที่ "การส่งสัญญาณอื่นใด จะเป็นประโยชน์ต่อประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซียและรัฐบาลของเขาเท่านั้น"

ประธานาธิบดีไมอา ซานดู ของมอลโดวา ซึ่งสนับสนุนสหภาพยุโรป กล่าวกับสมาชิกรัฐสภาในกลุ่มประเทศที่ใช้สกุลเงินยูโรเมื่อเดือนที่แล้วว่า ประเทศของเธอยังต้องเดินทางอีกยาวไกล แต่เธอย้ำเตือนพวกเขาว่า ชาวมอลโดวาจำนวนมากได้ยินเสียงระเบิดที่ตกใส่เมืองโอเดสซาของยูเครนจากบ้านของพวกเขา

ในช่วงเข้าใกล้การตัดสินใจของสหภาพยุโรป ศูนย์ยุโรปศึกษา ซึ่งเป็นหน่วยงานวิจัยในกรุงบรัสเซลส์ ได้เผยแพร่รายงานเกี่ยวกับการสมัครเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปของยูเครนและมอลโดวา

โดยได้ระบุว่า ยูเครนเผชิญกับวิกฤตที่กำลังเกิดขึ้น ขณะที่มอลโดวา "คือความเสี่ยงต่อไป" จากการรุกรานของรัสเซีย ทางศูนย์ยุโรปศึกษาจึงได้แนะนำว่า สหภาพยุโรปควรมอบสถานะผู้สมัครสมาชิกให้แก่ทั้งสองประเทศ โดยสถานะดังกล่าวยังไม่ได้เป็นการรับประกันว่า จะได้เป็นสมาชิกของสหภาพยุโรป แต่ก็ถือว่า เป็นก้าวสำคัญในการเข้าสู่การเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป

ส่วนจอร์เจีย รายงานนี้ระบุว่า ยังไม่ถึงเวลาอันควรในการเริ่มกระบวนการเข้าร่วมเป็นสมาชิกอย่างเป็นทางการ แม้ว่าการปฏิรูปเศรษฐกิจของจอร์เจียแซงหน้าทั้งยูเครนและมอลโดวา และอีกหลายประเทศที่ได้รับสถานะผู้สมัครสมาชิกสหภาพยุโรป แต่เมื่อพิจารณาด้านประชาธิปไตยแล้ว รัฐบาลจอร์เจียมีความขัดแย้งกับ "ค่านิยมพื้นฐานของสหภาพยุโรป"

เมื่อวันพฤหัสบดี (9 มิ.ย.) รัฐสภายุโรปสนับสนุนมติที่มีการใช้ถ้อยคำหนักแน่นเรียกร้องให้จอร์เจียยึดมั่นในมาตรฐานสูงสุดของประชาธิปไตย และหลักนิติรัฐ โดยระบุว่า เสรีภาพสื่อในจอร์เจียได้ตกต่ำลงอย่างมาก และได้ประณามการข่มขู่และการดำเนินคดีนักข่าวในจอร์เจียด้วย

เมื่อฤดูร้อนปีที่แล้ว มีคนทำงานด้านสื่อมากกว่า 50 คน ได้รับบาดเจ็บจากการก่อความรุนแรงของฝ่ายขวาจัด แต่รัฐบาลไม่สามารถที่จะดำเนินคดีกับผู้จัดงานคนใดได้เลย และกลับดำเนินการสอบสวนเจ้าของช่องสื่ออิสระหลายคนที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล

นีคา กวาราเมีย หัวหน้าสถานีโทรทัศน์ Mtavari TV ซึ่งเป็นผู้นำในการต่อต้านรัฐบาลจอร์เจีย ถูกตัดสินจำคุกเมื่อเดือนที่แล้วเป็นเวลา 3 ปีครึ่ง ซึ่งแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล (Amnesty International) เรียกการกระทำนี้ว่า เป็น "การกระทำที่ชัดแจ้งว่าเป็นการดำเนินคดีโดยมีแรงจูงใจทางการเมือง"

"ผมเป็นนักโทษการเมืองและมีการจงใจที่จะจำคุกผมในช่วงเวลานี้" เขาเขียนในจดหมายที่ส่งถึงบีบีซี โดยทนายความของเขา

กวาราเมีย ซึ่งถูกตัดสินว่า มีความผิดจากการใช้เงินของบริษัทในทางที่ผิด กล่าวว่า การจำคุกของเขาคือการส่งสัญญาณจากรัฐบาลจอร์เจีย "ที่มีเป้าหมายในการทำลายอนาคตของยุโรปของจอร์เจียอย่างเปิดเผยและก้าวร้าว"

รัฐบาลจอร์เจียได้ปฏิเสธการวิพากษ์วิจารณ์นี้ โดยได้เรียกกวาราเมียว่า เป็นผู้นำฝ่ายค้านที่ซ่อนอยู่ภายใต้การทำข่าว หัวหน้าของพรรครัฐบาลระบุเพิ่มเติมว่า มติของรัฐสภายุโรปไม่ได้เกี่ยวอะไรกับค่านิยมยุโรป

นายกรัฐมนตรีอิรักลี การิบาชวิลี ของจอร์เจีย กล่าวก่อนหน้านี้ในเดือนนี้ว่า เขาคาดหวังว่า "จะมีการตัดสินใจอย่างชาญฉลาดจากสหภาพยุโรป"

"พูดอย่างเปิดเฉยและตรงไปตรงมาที่นี่ ตอนที่รัสเซียบุกจอร์เจียในปี 2008 ไม่มีใครในโลกนี้บังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรเลย"

เขาบอกว่า นั่นนำไปสู่ความรู้สึกว่า รัฐบาลรัสเซียไม่ได้ทำอะไรผิด ทำให้มีการบุกไครเมียในปี 2014 และเปิดฉากทำสงครามเต็มรูปแบบกับยูเครนในเดือน ก.พ. ที่ผ่านมา

นายกรัฐมนตรีจอร์เจีย ระบุว่า จอร์เจีย คู่ควรกับได้รับการยอมรับจากสหภาพยุโรปเช่นเดียวกับมอลโดวาและยูเครน นอกจากนี้ยังคาดหวังด้วยว่า ชาติตะวันตกจะแสดงเหตุผลที่มากพอ ตรงประเด็น และมีความเหมาะสม

สหภาพยุโรปได้สนับสนุนให้รัฐบาลจอร์เจียเดินหน้าปฏิรูปด้านต่าง ๆ ตามที่รับปากไว้ โดยเฉพาะการสร้างระบบศาลยุติธรรมที่เป็นอิสระ

แต่การปฏิบัติต่อนายมิกเคอิล ซาคาชวิลี อดีตประธานาธิบดี และบุคคลสำคัญอื่น ๆ ในฝ่ายค้าน ทำให้เกิดสัญญาณเตือนขึ้น ซาคาชวิลี ซึ่งมีอำนาจในช่วงเวลาที่รัสเซียบุกจอร์เจีย ถูกควบคุมตัว ตอนที่เขาเดินทางกลับมาเมื่อปีที่แล้ว เพื่อสนับสนุนฝ่ายค้านในการเลือกตั้ง

ทั้งตัวเขาและนีคา กวาราเมีย ต่างกล่าวว่า พวกเขาคือเหยื่อของความพยาบาททางการเมืองของนายบีดซีนา อีวานิชวิลี ผู้ทรงอำนาจเพียงหนึ่งเดียวของจอร์เจีย

นายอีวานิชวิลี ซึ่งทำเงินมหาศาลในรัสเซีย ได้ก่อตั้งพรรคจอร์เจียน ดรีม (Georgian Dream Party) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลในขณะนี้ ในปี 2011 แม้ว่าเขาจะไม่ได้เป็นประธานพรรคอีกต่อไปแล้ว แต่อิทธิพลทางการเมืองของเขายังเป็นเรื่องที่รัฐสภายุโรปกังวลใจ

การสอบสวนเมื่อไม่นานนี้ขององค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ (Transparency International) ซึ่งเป็นองค์กรต่อต้านการทุจริต จอร์เจียกล่าวหาว่า นายอีวานิชวิลี อาจจะยังคงมีผลประโยชน์ทางธุรกิจในรัสเซีย

มติของรัฐสภายุโรป เรียกร้องให้สหภาพยุโรปคว่ำบาตรนักธุรกิจผู้นี้ ตอกย้ำถึงสายสัมพันธ์ทางธุรกิจและส่วนตัวของเขากับรัฐบาลรัสเซีย ขณะที่เขาปฏิเสธความใกล้ชิดกับผู้นำรัสเซีย

ไม่ต่างจากชาวยูเครนและชาวมอลโดวา จากการสำรวจความคิดเห็น ชาวจอร์เจียสนับสนุนการเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปอย่างท่วมท้น

คำถามคือ สหภาพยุโรป ต้องการจะเสี่ยงทำให้ชาวจอร์เจียส่วนใหญ่ผิดหวังหรือไม่ ประธานาธิบดีโซลาเม ซัวราบิชวิลี ของจอร์เจีย กล่าวที่กรุงบรัสเซลส์ในสัปดาห์นี้ว่า บรรดาผู้นำยุโรปเห็นถึง "โฉมหน้าที่แท้จริงของรัสเซีย" แล้ว และคำตอบก็ขึ้นอยู่กับสหภาพยุโรปเท่านั้น