เวียดนามเจอซากแกงเผ็ดอายุ 2,000 ปี เชื่อเป็นสูตรเริ่มแรกในอุษาคเนย์
ที่มาของภาพ, Getty Images
แกงเผ็ดแบบต่าง ๆ หรือแกงกะหรี่รสชาติจัดจ้านเข้มข้น ซึ่งเชื่อกันว่าชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้รับอิทธิพลมาจากอาหารในวัฒนธรรมของชาวภารตะนั้น แท้จริงเริ่มมีการนำเข้าสูตรการปรุง รวมทั้งวัตถุดิบที่เป็นเครื่องเทศจากต่างแดนตั้งแต่เมื่อใดกันแน่ ?
ทีมนักโบราณคดีจากเวียดนาม จีน และออสเตรเลีย เผยแพร่การค้นพบล่าสุดในวารสาร Science Advances โดยระบุว่าซากเครื่องแกงเผ็ดที่พบบนแท่นหินบดสมุนไพรอายุเก่าแก่กว่า 2,000 ปี จากแหล่งขุดค้นทางโบราณคดี “อ็อกแอว” (Oc Eo) ในภาคใต้ของเวียดนาม ชี้ว่าเริ่มมีการใช้เครื่องเทศที่นำเข้าจากอินเดียหรืออินโดนีเซียมาประกอบอาหาร ตั้งแต่ยุครุ่งเรืองของอาณาจักรฟูนัน (Funan) ที่เคยทรงอำนาจในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เมื่อช่วง 500 ปีก่อนคริสตกาล ถึงราวค.ศ. 300
ทีมผู้วิจัยซึ่งนำโดยดร. หวัง เว่ยเว่ย จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย (ANU) บอกว่านักเดินทางและพ่อค้าผู้อพยพย้ายถิ่นฐานมาจากชมพูทวีป เป็นผู้แนะนำสูตรการปรุงอาหารชนิดดังกล่าวให้กับชาวอุษาคเนย์ได้รู้จัก ในยุคเริ่มการติดต่อค้าขายทางทะเลระหว่างสองภูมิภาคผ่านเส้นทางในมหาสมุทรอินเดีย เมื่อราว 2,000 ปีก่อน
ในยุคนั้นอาณาจักรฟูนันซึ่งปัจจุบันอยู่ในเขตแดนของประเทศเวียดนาม ถือเป็นสถานีการค้าสำคัญที่เชื่อมต่อจีนและเอเชียใต้เข้าด้วยกัน ทำให้มีการขุดพบแท่นหินทรายที่ใช้บดเครื่องเทศและพืชสมุนไพร เพื่อนำไปประกอบอาหารตามแบบวัฒนธรรมอินเดียโบราณจำนวนมาก ในแหล่งขุดค้นทางโบราณคดีอ็อกแอว
ที่มาของภาพ, KHANH TRUNG KIEN NGUYEN
ทีมผู้วิจัยเชื่อว่า นักเดินทางชาวภารตะเป็นผู้ริเริ่มนำเครื่องครัวชนิดนี้เข้ามาใช้ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก่อนจะมีการผลิตขึ้นเองในภายหลังด้วยวัสดุในท้องถิ่น
ผลวิเคราะห์ผิวหน้าของแท่นหินเหล่านี้พบว่า มีร่องรอยอนุภาคฝังแน่นของธัญพืชที่ใช้ทำแป้ง, เกสรดอกไม้, และเศษซากพืชอื่น ๆ อยู่ถึง 717 ชนิด ในจำนวนนี้มีเครื่องเทศที่เป็นส่วนประกอบของแกงเผ็ดอยู่มากมาย รวมทั้งขมิ้นชันซึ่งมีต้นกำเนิดในอินเดีย และไม่มีในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก่อนถึงยุคการค้ารุ่งเรืองของอาณาจักรฟูนัน
ทีมผู้วิจัยยังพบเศษกระชาย ข่า ขิง และเปราะหอม ซึ่งปัจจุบันชาวอินเดียไม่ค่อยได้ใช้ปรุงอาหารกันแล้ว นอกจากนี้ยังพบร่องรอยของกานพลูที่มาจากหมู่เกาะเครื่องเทศทางตะวันออกของอินโดนีเซีย อบเชยซีลอนจากศรีลังกา และผงลูกจันทน์เทศที่มีอายุเก่าแก่ที่สุด เท่าที่เคยค้นพบมาในดินแดนภาคพื้นทวีปของอุษาคเนย์
อย่างไรก็ตาม ต้นกำเนิดแกงเผ็ดชามแรกของโลกในชมพูทวีป น่าจะมีประวัติที่สืบย้อนขึ้นไปได้ไกลกว่านั้นมาก โดยก่อนหน้านี้นักโบราณคดีเคยพบซากแกงเผ็ดเหลือติดก้นหม้อ และเศษเครื่องเทศที่ติดฟันมนุษย์โบราณ ซึ่งมีอายุเก่าแก่ถึงกว่า 4,000 ปี ในประเทศปากีสถาน
