กระดูกมนุษย์ถ้ำในลาวชี้ คนอพยพจากแอฟริกาสู่เอเชียเร็วกว่าที่คาดไว้

พบชิ้นส่วนกะโหลกศีรษะของมนุษย์โฮโมเซเปียนส์ อายุเก่าแก่ 73,000 ปี รวมทั้งกระดูกหน้าแข้งอายุเก่าแก่กว่า 86,000 ปี ภายในถ้ำบนเทือกเขาอันนัมทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของลาว ซึ่งเป็นหลักฐานล่าสุดที่บ่งชี้ว่า มนุษย์ยุคใหม่ได้อพยพออกจากแอฟริกา และเดินเท้ามาถึงภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เร็วกว่าที่เคยคาดกันไว้มาก

ทีมนักโบราณคดีนานาชาติ นำโดย ดร. เฟบริซ ดีมีเทอร์ จากมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกนของเดนมาร์ก ตีพิมพ์รายงานการค้นพบข้างต้นลงในวารสาร Nature Communications โดยระบุว่าพบฟอสซิลกระดูกดังกล่าวที่ “ถ้ำผาลิง” (Pa Ling Cave) ในแขวงหัวพันของลาว ซึ่งตั้งอยู่บนเขาสูงเหนือระดับน้ำทะเลถึง 1,170 เมตร

ก่อนหน้านี้เมื่อปี 2018 มีการค้นพบฟอสซิลกระดูกของมนุษย์โบราณ อายุเก่าแก่ราว 70,000 ปี ภายในถ้ำแห่งเดียวกัน ทำให้การค้นพบครั้งล่าสุดเป็นหลักฐานใหม่ที่บ่งชี้ว่า เคยมีประชากรมนุษย์โฮโมเซเปียนส์ที่อพยพออกจากแอฟริกาสู่เอเชียและเดินทางต่อลงทิศใต้ จนมาถึงดินแดนแห่งนี้เป็นกลุ่มแรกในช่วงเวลาเร็วกว่าที่นักโบราณคดีคาดกันไว้นับหมื่นปี

อย่างไรก็ตาม ผลวิเคราะห์สารพันธุกรรมหรือดีเอ็นเอบ่งชี้ว่า มนุษย์ถ้ำกลุ่มดังกล่าวไม่ใช่บรรพบุรุษของประชากรที่อาศัยอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยุคปัจจุบัน ซึ่งแสดงว่าพวกเขาอาจเป็น “ประชากรรุ่นบุกเบิกที่ล้มเหลว” (failed population) หรือมนุษย์ผู้เดินทางมาถึงดินแดนแถบนี้ก่อน แต่ไม่ประสบความสำเร็จในการลงหลักปักฐานและเพิ่มจำนวนประชากร จนต้องล้มหายตายจากไปทั้งหมดในที่สุด

ดร. ดีมีเทอร์ กล่าวอธิบายว่า “หลังสงครามโลกครั้งที่สอง แทบจะไม่มีการวิจัยด้านมานุษยวิทยาที่ทำในลาวเลย ทำให้การค้นพบครั้งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง ในฐานะที่เป็นเบาะแสเรื่องการอพยพของมนุษย์โฮโมเซเปียนส์รุ่นแรก ๆ ที่เริ่มเดินทางออกจากแอฟริกามาสู่เอเชียและออสเตรเลีย”

ผู้เชี่ยวชาญบางรายบอกว่า มีหลักฐานของการอพยพที่ล้มเหลว โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับประชากรกลุ่มเล็กในเส้นทางสายย่อยจำนวนมากทั่วโลก ซึ่งเหตุการณ์เหล่านี้มักจะเกิดขึ้น ก่อนการอพยพออกจากแอฟริการะลอกใหญ่ที่เรารู้จักกันดี เมื่อราว 60,000 ปีที่แล้ว