ฝุ่น PM2.5: คนไทยป่วยจาก “มลพิษทางอากาศ” กว่า 10 ล้านคนในปี 2566

คนไทยกว่า 10.5 ล้านคนป่วยด้วยโรคที่เชื่อมโยงกับมลพิษทางอากาศในปี 2566 ถือว่าเพิ่มขึ้นจากปี 2565 ถึง 116%

นี่เป็นข้อมูลจากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ หรือสภาพัฒน์ ซึ่งแม้แต่ปัจจุบันเอง คุณภาพอากาศของประเทศไทยก็ย่ำแย่ลงเรื่อย ๆ

ตั้งแต่เริ่มปี 2567 เป็นต้นมา มีรายงานการเผาตอซังข้าวและไฟป่า โดยเฉพาะในพื้นที่ทางตอนเหนือของไทย ก่อให้เกิดควันพิษ กระจายไปยังหลายพื้นที่ รวมถึงกรุงเทพมหานคร

สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานว่า ในช่วง 9 สัปดาห์แรกของปี 2567 พบผู้ป่วยด้วยโรคที่เกี่ยวกับมลพิษทางอากาศแล้ว 1.6 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากช่วงเวลาเดียวกันเมื่อปี 2566 ซึ่งอยู่ที่ 1.3 ล้านคน โดยพบมากในพื้นที่ภาคเหนือ

สำหรับโรคที่พบนั้น รวมถึงโรคร้ายแรงอย่าง มะเร็งปอด หลอดลมอักเสบ โรคหอบหืด และโรคหัวใจ

ด้วยเหตุนี้ สภาพัฒน์ แนะนำว่า “ประเทศไทยต้องให้ความสำคัญกับผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ที่ส่งผลต่อสาธารณสุข”

PM2.5 เป็นฝุ่นละอองขนาดจิ๋วที่มีขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน ซึ่งมันสามารถผ่านเข้าไปยังระบบเลือดผ่านการหายใจเข้าทางปอดได้

ช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา หลายจังหวัดทางภาคเหนือของไทยติดอันดับพื้นที่ที่มีมลพิษทางอากาศติดอันดับสูงสุดของโลกหลายครั้ง ตามข้อมูลจากเว็บไซต์สังเกตการณ์คุณภาพอากาศ โดยเว็บไซต์ IQAir ระบุให้ จังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย และลำปาง มีคุณภาพอากาศ “ไม่ดีต่อสุขภาพ” หลายวัน

ปัญหามลพิษของไทยมักเกิดขึ้นในฤดูแล้ง ซึ่งอยู่ระหว่างเดือน พ.ย.-มี.ค. โดยมีปัจจัยหลักมาจากการเผาตอซังข้าวและอ้อยจากเกษตรกร

ก่อนหน้านี้ นายกรัฐมนตรีเศรษฐา ทวีสิน ให้คำมั่นว่าจะแก้ปัญหาคุณภาพอากาศ โดยเมื่อวันที่ 17 ม.ค. ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร มีมติเป็นเอกฉันท์ 443 เสียง งดออกเสียง 1 ให้รับหลักการร่าง พ.ร.บ.บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด ที่ ครม. เป็นผู้เสนอ พร้อมยังรับหลักการร่างกฎหมายอากาศสะอาด ที่ภาคประชาชนกว่า 22,000 รายชื่อ และพรรคการเมือง ทั้งพรรคเพื่อไทย พรรคภูมิใจไทย พรรคพลังประชารัฐ พรรคก้าวไกล และพรรคประชาธิปัตย์เสนอ รวมทั้งสิ้น 7 ฉบับ

เมื่อสัปดาห์ก่อน รัฐบาลยังประกาศแผนซื้ออากาศยาน 30 ลำ สำหรับการทำฝนหลวงในพื้นที่ต่าง ๆ เพื่อลดปัญหามลพิษด้วย

และหากจำกันได้ เมื่อเดือน ก.พ. กรุงเทพมหานครได้ร้องขอให้พนักงานทำงานจากที่บ้านเป็นเวลา 2 วัน หลังระดับมลพิษพุ่งสูงใน กทม. และจังหวัดใกล้เคียง จนเป็นอันตรายต่อสุขภาพ

ช่วงหลายปีมานี้ สถานการณ์มลพิษทางอากาศของไทยย่ำแย่ต่อเนื่อง ทำให้ประชาชนและกลุ่มเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อม ออกมาดำเนินคดีทางกฎหมายกับรัฐบาลเพื่อให้ดำเนินการแก้ปัญหามลพิษ

เมื่อเดือน ก.ค. 2566 ประชาชน 1,700 คน ได้ฟ้องคดีอดีตนายกฯ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา กับคณะกรรมการสิ่งแวดล้อม ที่แก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 ล่าช้า จนทำให้อายุของประชาชนสั้นลง 5 ปี ก่อนที่ต่อมาเมื่อวันที่ 19 ม.ค. 2567 ศาลปกครองเชียงใหม่พิพากษาให้ภาคประชาชนชนะคดี และสั่งให้รัฐบาลดำเนินการปรับปรุงคุณภาพอากาศภายใน 90 วัน