หม้อทอดไร้น้ำมันช่วยเราประหยัดไฟได้จริงหรือ

หม้อทอดไร้น้ำมัน ถือเป็นสิ่งประดิษฐ์แห่งยุคชิ้นหนึ่งที่เป็นขวัญใจของใครหลายคนตั้งแต่ช่วงล็อกดาวน์ที่ทุกคนทำงานที่บ้าน คำถามสำคัญว่าหม้อทอดไร้น้ำมันช่วยเราประหยัดไฟและเวลาในสภาวะเงินเฟ้อ และดีต่อสุขภาพของเรามากกว่าจริงหรือไม่

คุ้มค่าจริงหรือ

หนึ่งในคำถามที่ยอดฮิตในยุคที่ผู้คนกำลังมองหาคำแนะนำเกี่ยวกับวิธีการปรุงอาหารในราคาที่ถูกเป็นมิตรกับกระเป๋าสตางค์ที่สุด รวมทั้งสะดวกสบาย ประหยัดเวลา ในขณะที่ราคาอาหารและราคาพลังงานที่เพิ่มขึ้นในอัตราที่เร็วที่สุดในรอบ 40 ปี ในสหราชอาณาจักร

เกร็ก ฟุต ผู้เป็นทั้งนักวิทยาศาสตร์และผู้จัดรายการวิทยุบีบีซีเรดิโอ โฟร์ และในรายการเพื่อผู้บริโภค Sliced Bread บอกว่าเขามักถูกถามเกี่ยวกับนวัตกรรมแห่งยุคสมัยชิ้นนี้

หม้อทอดไร้น้ํามัน หรือ เครื่องทอดไร้น้ำมัน (air fryer) ถือเป็นอุปกรณ์แห่งปี 2021 หลังจากมียอดขายเพิ่มขึ้นสูงถึง 400% ซึ่งเขาและทีมจึงตัดสินใจทำการทดลองเพื่อหาคำตอบ

การทำงานของหม้อทอดไร้น้ำมัน

หม้อทอดไร้น้ํามัน ปรุงอาหารให้สุกด้วยการเป่าลมร้อนจัดด้วยความเร็วสูงทั่วอาหาร

"โดยพื้นฐานแล้วมันคือลมที่แรงมาก และร้อนมาก" ดร.ยาคุบ ราดจิคอฟสกี้ นักออกแบบการศึกษาด้านการประกอบอาหารของมหาวิทยาลัยอิมพีเรียลคอลเลจลอนดอน อธิบาย

"คุณสามารถเปรียบ[การทำอาหารด้วยหม้อทอด]กับการเป่าผมด้วยเครื่องเป่าผมได้"

ดร.ราดจิคอฟสกี้ อธิบายว่าหลักการทำงานของหม้อทอดไร้น้ํามันคล้ายกับเตาอบพัดลม แต่เนื่องจากมันมีขนาดเล็กกว่าและมีพัดลมที่แรงกว่า กระแสลมจึงแรงพอกับเตาอบขนาดใหญ่ที่ใช้เชิงพาณิชย์

การผสมผสานระหว่างพัดลมที่ทรงพลังและช่องหม้อทอดขนาดเล็กนั้นทำให้หม้อทอดไร้น้ํามันมีประสิทธิภาพมากขึ้น และลดเวลาที่ต้องใช้ในการอุ่นเตาล่วงหน้าก่อนเริ่มทำอาหาร

"ถ้าผมอยากทำน่องไก่ ผมอาจจะทอดในหม้อทอดไร้น้ํามันเป็นเวลา 20 นาที แต่ถ้าย่างด้วยเตาอบจะใช้เวลานานกว่านี้ไปอีก" เขากล่าว

แต่อย่างที่กล่าวไปก็จะเห็นว่าหม้อทอดไร้น้ํามันมีข้อเสียเช่นกัน เนื่องจากลิ้นชักหม้อทอดที่ใส่อาหารมีความจุน้อยกว่า คุณจึงสามารถทำอาหารได้ในปริมาณที่น้อยกว่าเมื่อเทียบกับการใช้เตาอบ

"ถ้าคุณทำอาหารสำหรับ 4-6 คน การประหยัดเวลา[ด้วยหม้อทอด]จะไม่สะดวกสำหรับคุณอีกต่อไป หากคุณต้องทำอาหารด้วยหม้อทอดไร้น้ํามันหลายครั้ง" ดร. ราดจิคอฟสกี้กล่าว

หม้อทอดไร้น้ำมันช่วยประหยัดพลังงานแค่ไหน

ในรายการวิทยุ Sliced ​​Bread ไซมอนซึ่งเป็นโปรดิวเซอร์รายการได้ทำการทดลอง 2 ครั้ง

ในการทดลองแรก เขาปรุงขาไก่หนึ่งขาในเตาอบ จากนั้นก็เอาขาไก่ขนาดเท่ากันอีกหนึ่งขาไปใส่ในหม้อทอดไร้น้ํามันของเขา ในการทดลองอีกครั้ง เขาใส่มันฝรั่งหนึ่งลูกในเตาอบ แล้วก็มันฝรั่งขนาดเดียวกันหนึ่งลูกในหม้อทอดไร้น้ํามันของเขา

เตาอบที่บ้านของเขาเป็นเตาอบไฟฟ้า ไซม่อนระมัดระวังเพื่อให้แน่ใจว่าอุปกรณ์ไฟฟ้าอื่น ๆ ในบ้านของเขาถูกปิดในขณะที่เขากำลังทำอาหารในการทดลอง หลังจากนั้นเขาใช้การอ่านมิเตอร์อัจฉริยะเพื่อดูว่าเขาใช้พลังงานไปมากแค่ไหน จากนั้นเราก็บวกลบตัวเลขเพื่อคำนวณค่าใช้จ่ายในการปรุงอาหารในเตาอบกับหม้อทอดไร้น้ํามัน

ในเดือนตุลาคมปีนี้ รัฐบาลสหราชอาณาจักรได้กำหนดขีดจำกัดที่บริษัทพลังงานสามารถเรียกเก็บค่าไฟฟ้าได้หนึ่งหน่วย ขีดจำกัดสูงสุดปัจจุบันอยู่ที่ 34 เพนซ์ (14.50 บาท) ต่อหน่วยไฟฟ้ากิโลวัตต์ต่อชั่วโมง (กิโลวัตต์-ชั่วโมง) และนั่นคือตัวเลขที่เราใช้ในการคำนวณที่นี่ 

หมายเหตุ: คำนวณในอัตราแลกเปลี่ยน 1 ปอนด์ แลกเป็น 42.64 บาท (ตามอัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่ 20 ตุลาคม 2022)

การทดลองนี้ถือเป็นตัวอย่างที่ทำให้เห็นภาพคร่าว ๆ เพราะทั้งเตาอบและหม้อทอดไร้น้ํามันคงจะใช้เวลาและพลังงานที่แตกต่างกันออกไปจากปัจจัยอย่าง อายุและขนาดของเตาอบ รวมทั้งอัตราการกินไฟของอุปกรณ์ แต่การทดลองนี้ก็ทำให้เห็นว่าการทำอาหารด้วยเตาอบจะมีค่าใช้จ่ายมากกว่า 2 เท่าของค่าใช้จ่ายในการปรุงอาหารด้วยหม้อทอดไร้น้ํามัน แต่อีกหนึ่งคำถามที่สำคัญก็คือคุณสามารถทำอาหารสำหรับทุกคนในบ้านในหม้อทอดไร้น้ํามันได้ในทีเดียวหรือไม่

แล้วค่าใช้จ่ายอื่นๆ

ผู้ฟังรายการบางคนอาจหงุดหงิดที่เราไม่ได้รวมต้นทุนเริ่มต้นอย่างราคาของหม้อทอดไร้น้ํามัน ในการคำนวณของเรา เป็นเรื่องยากเพราะบางคนเช่นฉัน มีหม้อทอดไร้น้ำมันมือสองหรือได้รับเป็นของขวัญ หากคุณซื้อด้วยตัวเอง อาจมีราคาตั้งแต่ 65 ปอนด์ (ประมาณ 2,770 บาท) สำหรับรุ่นที่ถูกกว่าไปจนถึง 250 ปอนด์ (ประมาณ 10,660 บาท) สำหรับรุ่นตัวแพง

แต่เนื่องจากที่เราเองก็ไม่ได้คำนวณต้นทุนของราคาเตาอบ เราจึงคิดว่าไม่จำเป็นต้องคำนวณราคาของหม้อทอดไร้น้ำมันเช่นกัน

ในส่วนของราคาหม้อทอดไร้น้ำมันที่ไทยนั้นความหลากหลายในราคาตั้งแต่ 700 บาท จนถึง 16,000 บาท และอีกปัจจัยราคาที่สามารถเอามาเทียบได้ความคุ้มค่าของหม้อทอดก็คือราคาน้ำมันพืชที่คนไทยใช้ในการประกอบอาหารนั้นที่มาราคาสูงขึ้นตามปัจจัยของตลาดโลกในสภาวะเงินเฟ้อนี้ ไม่ว่าจะเป็นน้ำมันปาล์มหรือน้ำมันถั่วเหลือง ปัจจุบันนั้นอยู่ที่ราคาประมาณ 55-80 บาท/ลิตร และมีแนวโน้มที่อาจขึ้นสูงได้อีก

รสชาติอาหารเป็นอย่างไร

ในขณะที่หม้อทอดไร้น้ำมันเป็นวิธีการปรุงอาหารที่ประหยัดทั้งต้นทุนเวลาและเงิน ไซมอนบอกเราว่าอาหารที่ใช้หม้อทอดไร้น้ำมันทำออกมามีรสชาติอร่อย

เขากล่าวว่าขาไก่ที่ปรุงในหม้อทอดอากาศนั้นมีผิวที่กรอบแต่เนื้อไม่แห้งและยังคงความชุ่มฉ่ำได้เป็นอย่างดี ในขณะที่ขาไก่ที่ทำในเตาอบนั้นออกมาแห้งกว่า แต่เขาชอบผิวของมันฝรั่งที่ผ่านเตาอบมากกว่าซึ่งอาจเป็นเพราะใช้เวลาในการปรุงนานกว่า เขากล่าวว่าในส่วนอื่นๆ ของมันฝรั่งนั้นมีรสชาติเหมือนกันทั้งสองลูกที่ทำต่างวิธีกัน

หม้อทอดไร้น้ำมันทดแทนเตาอบ

ดร. ราดจิคอฟสกี้ไม่คิดว่าหม้อทอดไร้น้ำมันสามารถแทนที่เตาอบได้ทั้งหมด "แน่นอนว่าคุณไม่สามารถย่างไก่ทั้งตัวในหม้อทอดไร้น้ำมันได้" เขากล่าว หรืออย่างน้อยก็ไม่ใช่ไก่งวง

"แต่ผมคิดว่ามันเป็นสิ่งประดิษฐ์เล็กๆ ที่ยอดเยี่ยมมาก ผมใช้หม้อทอดไร้น้ำมันบ่อยมาก ผมคิดว่ามันยอดเยี่ยมสำหรับคนที่ไม่มีเตาอบ"

อันยา กิลเบิร์ต เห็นด้วยพร้อมเสริมว่า "ฉันคิดว่าหม้อทอดไร้น้ำมันเป็นอุปกรณ์ที่น่าตื่นเต้นจริง ๆ … การมีหม้อทอดถือเป็นการลงทุนย่างชาญฉลาด ไม่ว่าจะคิดถึงเนื้อที่ในห้องครัว ระยะเวลาในการทำอาหาร ใช่เลย ฉันเป็นแฟนตัวยงของหม้อทอดไร้น้ำมัน"

หม้อทอดไร้น้ํามันดีต่อสุขภาพมากกว่า

ดร.ราดจิคอฟสกี้ กล่าวว่า "เมื่อเทียบกับการทอดด้วยน้ำมัน [การใช้หม้อทอดไร้น้ำมัน]จะดีต่อสุขภาพมากกว่าเพราะมีไขมันต่ำกว่า" และอาจดีกว่าสุขภาพกว่าการปรุงอาหารด้วยเตาอบธรรมดาด้วยซ้ำ หากทำอาหารเป็นมันฝรั่งด้วยน้ำมัน มันฝรั่งนั้นจะดูดซับน้ำมันไว้ขณะปรุงอาหาร แต่ด้วยหม้อทอดไร้น้ำมันนั้นถูกออกแบบให้ก้นของหม้อทอดมีรู "หากมีไขมันส่วนเกินจากอาหารที่ปรุง มันจะหยดลงไปที่ก้นหม้อ และคุณไม่จำเป็นต้องกินมัน" และมีวิธีการปรุงอาหารที่ดีต่อสุขภาพมากกว่า แต่ "ข้อดีของหม้อทอดไร้น้ำมันก็คือฟังก์ชันเพิ่มเติมจากฟังก์ชันการทอดด้วยลมร้อน" อันยา กิลเบิร์ต นักเขียนบทวิจารณ์ดิจิทัลอาวุโสของนิตยสาร BBC Good Food กล่าว คุณสามารถย่างหรือนึ่งแทนได้บ่อยครั้งโดยไม่ต้องใช้น้ำมันเลยเช่นกัน