Fahamu athari zinazoweza kujitokeza binamu wakioana

Kila utamaduni una miiko yake, imani iliyokita mizizi kwamba mazoea fulani ni mabaya, kwamba ni machukizo. Kimsingi, miiko ni aina ya udhibiti wa kijamii ambao hutuambia ni tabia zipi zinazokubalika na zipi hazikubaliki.

Miiko ni sehemu kubwa ya tamaduni, na kitu kinachochukuliwa kuwa cha kuchukiza katika jamii moja kinaweza kuonekana kama matendo ya kila siku katika jamii nyingine.

Ndoa ya binamu ni jambo la kawaida sana duniani kote, hasa katika nchi za Mashariki ya Kati, Asia ya Kusini, na Afrika Kaskazini.

Takriban 10% ya familia za ulimwengu zina wanandoa ambao ni binamu au ndugu wa karibu zaidi. Hiyo ni zaidi ya watu milioni 750.

Ukitazama ramani ya dunia inayoonesha mahali ambapo ndoa ya binamu ni halali, utaona kwamba inaruhusiwa katika sehemu nyingi za Ulaya, Amerika, Australia, sehemu fulani za Afrika, na Asia.

Lakini ramani ya sheria za ndoa za binamu za Marekani inaonekana katika baadhi ya majimbo, ikiwa ni pamoja na New York, California, na Florida, unaweza kuoa binamu yako wa kwanza bila kizuizi.

Lakini katika mengine mengi, kama vile West Virginia, Kentucky na Texas, ndoa ya binamu ni marufuku kabisa.

Kisha kuna wale ambao wanaruhusu ndoa kati ya binamu, lakini kwa masharti; Huko Arizona, Illinois, na Utah, unaweza kuoa binamu yako ikiwa tu mmoja wenu hana uwezo wa kuzaa au nyote wawili mmevuka umri fulani.

Na katika jimbo moja, Maine, unaweza kuoa binamu yako ikiwa tu umepitia ushauri wa kinasaba. Kwa nini ushauri wa maumbile? Wamarekani wakiulizwa kwa nini ndoa ya binamu ni mbaya, wengi watasema ni kwa sababu watoto wa wanandoa hao watakuwa na magonjwa ya vinasaba.

Lakini je, hiyo ni kweli?

Hatari za kuchanganya jeni (genes) zinazofanana

Wendy Chung, mtaalamu wa masuala ya jeni katika Chuo Kikuu cha Columbia huko New York, anatafiti matatizo ya urithi, yaani, wakati DNA inaonesha baadhi ya dalili za kutofautiana. Chung pia anashauri na kutibu familia zenye matatizo ya kijenetiki. "Jenetiki kwangu ni ya kimantiki sana. (...) Na hiyo inaridhisha sana, kuweza kuelewa sayansi na kusaidia watu, familia zilizoathirika," anasema Chung.

Kiinitete kinapokua ndani ya tumbo la uzazi, kuna kila aina ya njia ambazo jeni zinaweza kubadilika na kusababisha matatizo.

Kuna matatizo ya kuzaliwa nayo, kama vile wakati sehemu ya mwili haikui kwa njia inayotarajiwa, kama vile midomo iliyopasuka.

Je, kiwango cha ugonjwa wa maumbile kati ya wazao wa binamu wa kwanza kinalinganishwaje na idadi ya watu kwa ujumla? "Kwa kuamua tu kupata watoto, unakuwa na hatari kati ya 3% na 4% ya kupata mtoto mwenye aina kuu ya matatizo.

Katika wanandoa wa kwanza, hatari hiyo inaongezeka mara mbili," anaelezea Chung.

Kulingana na hali yako, kuna sababu nyingi kwa nini unaweza kutaka kuolewa na binamu yako. Kwanza ni wazo la kuweka utajiri katika familia. Na kisha kuna ujuzi. Kwa wale walio katika ndoa iliyopangwa, pengine uko vizuri zaidi na mtu ambaye umetumia miaka ya kuunganishwa tena kwa familia badala ya mwanaume au mwanamke ambaye mmekutana naye mara chache tu.

Huko Ulaya na Amerika, ndoa kati ya binamu ilikuwa ya kawaida sana.

Watu kama Charles Darwin, Edgar Allan Poe, na Albert Einstein walioa binamu zao wa kwanza. Na sio tu katika siku za nyuma za mbali. Mke wa kwanza wa Meya wa New York Rudolph Giuliani alikuwa binamu yake wa pili.

Jeni zisizo za kawaida

Kwa ujumla, ndoa kati ya binamu ni salama kabisa. Lakini katika idadi fulani ya watu au familia kunaweza kuwa na hatari zaidi.

Chung anasema hiyo ni kutokana na kategoria ya hali za kijeni.

''Una nakala mbili za jeni , moja kutoka kwa mama yako, moja kutoka kwa baba yako, na kwa hali fulani unahitaji mabadiliko haya ya maumbile katika nakala zote mbili za jeni ili kusababisha tatizo,” anasema mtaalamu huyo.

"Ikiwa una 50% ya jeni hiyo inayofanya kazi yake, unaweza kuishi. Lakini unapokuwa na 100% [isiyo ya kawaida], hapo ndipo uharibifu hutokea," anaongeza mtaalamu wa maumbile.

Baadhi yanajulikana sana na ni hatari, kama vile seli mundu, hali inayoathiri viungo kama mapafu na viungo vya mfumo wa kumeng'enya chakula au kudhoofika kwa misuli ya mgongo.

Watu wengi ulimwenguni hubeba jeni zisizo za kawaida. Ikiwa una nakala moja isiyo ya kawaida, uko sawa, lakini ikiwa una nakala mbili zisizo za kawaida, utakuwa na shida.

Kwa hivyo sio lazima uolewe na binamu yako ili kupata mtoto mwenye ugonjwa. Hatahivyo, "unaposhiriki 12.5% ​​ya habari yako ya urithi na mwenzi wako, kuna hatari kubwa kwamba nyote wawili mtakuwa na mabadiliko ndani ya jeni moja ambayo mlirithi kutoka kwa babu mmoja,"

Chung anafafanua. Je, ikiwa wote wawili ni wabebaji wa hali sawa ya urithi? Hapo ndipo kuna uwezekano mkubwa wa mtoto kuzaliwa na changamoto za maumbile.

Familia za asili

Ili kubaini hatari ya kinasaba inayohusika katika ndoa ya binamu, Chung anasema hatuwezi tu kuwaangalia wanandoa hao au familia.

"Sio tu suala la ndoa za binamu wa kwanza, ni hali ya idadi kubwa ya watu ambayo hiyo inafanyika," anaelezea.

"Katika jamii fulani kunaweza kuwa na ndoa kati ya vizazi na vizazi. Iwe ni kisiwa, mji au jiji, kunaweza kuwa na marudio ya juu ya aina fulani za kijeni katika jeni fulani ambazo huongeza hatari ya magonjwa.

"Katika baadhi ya familia za kifalme hii imefanywa ili kudumisha mamlaka, kudumisha utajiri ndani ya familia.

Chung anasema kwamba wakati idadi ya watu ina ndoa nyingi za binamu siku za nyuma, kuna ongezeko la hatari ya kupata watoto wenye matatizo ya maumbile.

Lakini wakati hakuna ndoa nyingi za binamu, hatari hiyo ni ndogo sana.

Wanajenetiki hawawezi kuhesabu kwa usahihi hatari ya hali ya kupindukia kwa ndoa zote za binamu. Kila familia na kila wanandoa ni tofauti.

Ili kujua hatari ya wenzi wa ndoa, mtaalamu wa chembe za urithi angehitaji kuangalia chembe zao za urithi ili kuona ikiwa wote wawili wana matatizo sawa.

Hilo ni muhimu sana katika jamii ambako matatizo kama haya yameenea zaidi, kama vile Wayahudi wa Kiorthodoksi wa New York ambao Chung anafanya kazi nao. "Mwanajumuiya, Rabbi Eckstein, kwa bahati mbaya aliathiriwa na familia yake kwa sababu alikuwa na watoto kadhaa wenye ugonjwa wa neva kwa watoto (Tay-Sachs) ambao ni mbaya," mtaalam huyo anasema.

"Hadi leo hatuna matibabu ya hili na watoto wanakufa kabla ya umri wa miaka 5. Na inaweza kuwa unyanyapaa kujua kwamba wewe ni mbebaji wa Tay-Sachs.

Ikiwa familia yako ina hii, unaweza kuwa hautamaniki sana.

Uchumba ndio njia ambayo ndoa nyingi hupangwa katika jamii hii. Na matendo hayo ya kitamaduni yakawa fursa ya kutatua tatizo la Tay-Sachs.

Rabi Eckstein alipanga mpango wa vijana hao kufanyiwa uchunguzi wa vinasaba kabla.

"Kiutamaduni imekubalika sana, ikizingatiwa vyema, na mpango huu sasa umekuwa wa mabadiliko kwa jamii ya Wayahudi wa Orthodox, kwa kuwa hatumwoni Tay-Sachs tena," anasema Chung.

Kwa hiyo ingawa kuoa binamu kunaweza kuwa hatari katika baadhi ya jamii, kwa ujumla hatari hiyo si kubwa zaidi kuliko ile ya watu wa kawaida. Na kwa usaidizi wa sayansi jamii zinaweza kupunguza zaidi hatari ya jeni hizi.