Ayman al-Zawahiri : Mshtuko Kabul baada ya Marekani kumuua kiongozi wa al-Qaeda

Dalili za kwanza za operesheni ambayo ilikuwa miezi kadhaa kutekelezwa zililipuka wakati shambulio lilipotokea katikati mwa Kabul mapema asubuhi ya Jumapili: tulisikia milipuko miwili ya radi kwenye barabara yetu karibu.

Uvumi ulizunguka ni nani au nini kiligonga "nyumba hii tupu" huko Sherpur.

Ni mtaa ambao ulipata sifa mbaya katika miongo miwili iliyopita kwa nyumba zake za kifahari za ghorofa nyingi, zilizokejeliwa na wakazi wa Kabul kama ngome ya wababe wa vita na maafisa wafisadi, ishara ya unyang'anyi wa vita mbaya.

Kabulis iliuita Choorpur, mji wa wezi. Taliban walichukua baadhi ya majengo ya kifahari tupu, karibu na balozi za Magharibi zenye kuta za juu, ambazo pia zilifungwa wakati Taliban ilipochukua madaraka.

Kila siku, vipande vipya vya fumbo hili vilijitokeza: vya uwezekano wa mgomo dhidi ya shabaha ya Islamic State; matumizi ya ndege isiyo na rubani ya Marekani ambayo ilizua maswali zaidi; ushiriki wa majeshi ya Marekani ardhini.

Siri hiyo iliisha mapema Jumanne asubuhi. Kabul ilipoamshwa na habari kwamba Marekani imemuua kiongozi wa al-Qaeda, Ayman al-Zawahiri, katika shambulio la ndege zisizo na rubani, tulijaribu kukaribia eneo la barabara kuu inayoingia barabarani ikipita kwenye duka kuu la kifahari la Spinney Afghanistan na Benki ya Ghazanfar.

Mlinzi mmoja wa Taliban alifunga mikono yake kwa hasira na kutuonya.

Kutoka kwenye barabara ya kando, tulifika nyuma ya villa kwa miguu. Walinzi na wafanyakazi katika majengo ya karibu walithibitisha ni nyumba gani ilipigwa Jumapili; vibaraza vya orofa za juu sasa vilikuwa vimefunikwa kwa karatasi ya kijani kibichi ya plastiki.

Je, kuna mtu yeyote aliyeona shughuli yoyote, wakazi wowote, mahali hapa? "Nyumba ilikuwa tupu," ilikuwa kizuizi.

Je, hili lilikuwa jibu lililokaririwa mapema, mwangwi wa taarifa rasmi ya Taliban?

Wamiliki wa majengo ya karibu walituambia walikuwa wameagizwa, saa kadhaa mapema, kufunga paa zao kwa kila mtu, hata wafanyakazi wao wenyewe.

Huku habari za kuuawa kwa Zawahiri zikivuma kama mkondo wa umeme kupitia mitandao ya kijamii, tukio la wakati huu la mlipuko lilionekana kuwa tulivu ajabu.

Ayman al-Zawahiri : Kiongozi wa Al Qaeda aliuawa vipi?

Msururu ulikuwepo kwenye mitaa iliyo karibu na miti katika siku hii yenye joto la kiangazi.

Lakini dakika zilivyozidi kuyoyoma, waandishi wa habari zaidi walifika, wapita njia zaidi walisimama, walinzi zaidi wa Taliban walijitokeza. “Usiponisikiliza, nitazungumza nawe kupitia bunduki yangu,” Talib mmoja aliyekuwa na silaha alimuonya mwenzake tukiwa tumesimama kwenye barabara kuu.

Kundi la waandishi wa habari wa Afghanistan na wa kigeni walitukaribia, mwandishi mmoja wa habari akitokwa na machozi baada ya ugomvi wa hasira kwenye barabara kuu iliyoelekea mbele ya nyumba.

Vifaa vyake vilikuwa vimechukuliwa kwa nguvu. Kisha vikarudishwa. Sasa kile ambacho kilikuwa minong'ono tu kiliongezeka.

Kulikuwa na mazungumzo kwamba Waarabu walikuwa wameonekana, katika miezi ya hivi karibuni, wakipita katika mitaa hii. Hakuna aliyethubutu kusema mengi juu yake.

Mwandishi wa habari wa eneo hilo anayeishi karibu alituambia: "Tumeona wakazi wasio wa Afghanistan katika kitongoji hiki katika miezi michache iliyopita. Hawazungumzi lugha za kienyeji. Hatujui wao ni akina nani."

Kifo cha Ayman al-Zawahiri, mlengwa mkuu katika orodha ya watu wanaosakwa na Marekani, kilikuwa kimeripotiwa mara nyingi kabla ikiwa ni pamoja na mwaka jana ambapo ilisemekana alifariki kutokana na ugonjwa.

Iwapo alikuwa hai, ilisemekana kuwa amejitenga katika eneo korofi kando ya mpaka wa Afghanistan na Pakistan.

Lakini sasa inaibuka kuwa alikuwa mgeni wa uongozi wa Taliban, akiishi katika jumba hilo la kifahari katikati mwa Kabul na kusema kuwa ni mali ya Sirajuddin Haqqani, kaimu waziri wa mambo ya ndani wa Taliban, ambaye yuko chini ya vikwazo vya ugaidi vya Marekani.

Kuna mwangwi wa mauaji ya Marekani ya mwaka 2011 ya kaka wa Zawahiri, Osama Bin Laden, ambaye alikuwa amejificha mahali pa wazi katika jumba moja la kifahari katika mji wa Abbottabad wa Pakistan, chini ya barabara kutoka chuo cha kijeshi cha Pakistani.

Kuna mwangwi pia wa kurejea kwa Taliban kwa Marekani baada ya mashambulizi ya 9/11 ambayo Bin Laden alikuwa tu mgeni wao mheshimiwa, katika mila ya Pashtun ya Afghanistan.

Mkataba wa 2020 wa Marekani na Taliban, uliotiwa saini baada ya karibu miaka miwili ya mazungumzo magumu katika jimbo la Ghuba la Qatar, ulikusudiwa kutatua swali hili muhimu.

Wakati wa mazungumzo, tuliambiwa mara kwa mara kwamba dhamira ya Taliban kutoruhusu Afghanistan kuwa kimbilio salama tena ingesemwa wazi, bila kificho.

Lakini mpango huo ulioibuka, na viambatanisho vya siri, haukuwa wazi sana.

Kundi la Taliban liliapa kuzuia mashambulizi yoyote katika ardhi ya Marekani kutoka katika ardhi yao.

Lakini hawakukubali kwa uwazi kuvunja uhusiano na wanajihadi wenzao akiwemo Zawahiri ambaye, kama viongozi wengine wa al-Qaeda, alikula kiapo cha utii kwa kiongozi wa Taliban, au amiri, Haibatullah Akhundzada.

Tangu Wataliban walipoingia Kabul tarehe 15 Agosti mwaka jana, kumekuwa na ripoti za mara kwa mara na za kuaminika za wapiganaji wa al-Qaeda kuvuka mpaka wa Pakistan na kuingia Afghanistan lakini pia kumekuwa na ahadi za mara kwa mara za Taliban za kupambana dhidi ya ugaidi.

Kundi la Taliban pia linaishutumu Marekani kwa kukiuka makubaliano yao katika shambulio lao dhidi ya mtaa wa makazi wa Kabul.

Taarifa kutoka kwa msemaji wa Taliban ilionya kuwa "kurudia vitendo hivyo kutaharibu fursa zilizopo".

Marekani na mataifa mengine yenye nguvu za Magharibi pia yamenaswa katika mtego: yanawasaidia vipi watu wa Afghanistan, walio katika hali mbaya ya mgogoro wa kibinadamu, wakati viongozi wengi wa Taliban bado wako chini ya vikwazo vya ugaidi vya Marekani?

Maslahi ya Marekani katika eneo hili pia ni pamoja na mapambano dhidi ya vikundi vya itikadi kali kama Islamic State, ambaye ni pia wa Taliban.

Kundi la Taliban wamekuwa wakitembea kwenye nyanja za kisiasa tangu wachukue mamlaka huko Kabul.

Je, wanadumisha vipi msimamo wao katika jumuiya ya kimataifa ya jihadi, ikiwa ni pamoja na uhusiano wao wa muda mrefu na al-Qaeda?

Mitandao ya kijamii sasa inajaa shutuma za uhalifu mwingine wa kivita wa Marekani na mauaji mengine yanayodaiwa kuwa ya kiholela.

Je, wanakamilishaje mabadiliko yao kutoka kwa uasi hadi serikali inayoheshimiwa kimataifa lakini bado wanahifadhi sifa zao za kihafidhina?

Ulimwengu unatazama.