Jinsi mwanajeshi wa zamani alivyowakabili Hamas na kuwaokoa majirani

Jeshi la Israel linasema liko tayari kwa operesheni kamili ya mashambulizi dhidi ya wanamgambo wa Hamas.

"Ukanda wa Gaza hautakuwa sawa tena," Waziri wa Ulinzi wa Israel Yoav Galant alisema katika hotuba yake kwa jeshi.

Israel imekata ugavi wa chakula, maji, mafuta na umeme kwa sekta hiyo, na jeshi lake linaanzisha mashambulizi makubwa ya mizinga na anga dhidi ya malengo ya kijeshi ya Hamas.

Wawakilishi wa kundi hilo wanatishia kuwaua mateka wa Israel na wageni waliowakamata ikiwa Israel itaendelea na mashambulizi yake ya mabomu.

Kulingana na Balozi wa Israel katika Umoja wa Mataifa Gilad Erdan, kati ya mateka 100 na 150 waliotekwa nyara wakati wa shambulio la Jumamosi la Hamas dhidi ya Israel wanazuiliwa huko Gaza.

Hadi sasa, zaidi ya watu 1,200 wamekuwa waathiriwa wa shambulio hilo - wengi wao wakiwa Waisraeli, pamoja na wageni.

Wizara ya Afya ya Palestina iliripoti idadi sawa ya vifo kutokana na mashambulizi ya kulipiza kisasi ya Israel.

Vikosi vya Ulinzi vya Israel (IDF) vilipeleka askari wa miguu na vikosi vya kivita vya laki kadhaa, wakiwemo askari wa akiba, kwenye mpaka na Ukanda wa Gaza.

Lakini inaonekana kwamba makamanda wa kijeshi hawana haraka ya kulazimisha suala hilo, wanaonya kwamba vita vitadumu kwa muda mrefu na kwamba kushindwa Hamas si suala la siku au wiki.

Je, ni hali gani zinazowezekana kwa ajili ya operesheni inayokuja ya ardhini huko Gaza na ni matatizo gani ambayo jeshi la Israel litakabiliana nalo bila kuepukika?

Ukanda wa Gaza ni eneo la Wapalestina kwenye mwambao wa Bahari ya Mediterania, ukitenganishwa na mfumo wa kizuizi chenye nguvu kutoka kwa Israel kaskazini na mashariki na kutoka Misri upande wa kusini. Eneo lake ni mita za mraba 363.

"Hamas ina wanamgambo elfu 40 katika vikosi vyake vya usalama, na haya ni makundi ya aina ya jeshi , nidhamu, maandalizi ya muda mrefu ya ulinzi, makumi ya kilomita ya vichuguu na vijiti vimechimbwa chini ya Gaza," mtaalamu wa kijeshi wa Israel David Sharp aliiambia BBC.

Kulingana na makadirio yake, kundi la pili kwa ukubwa huko Gaza, Islamic Jihad (iliyopigwa marufuku nchini Urusi kama kundi la kigaidi), ina wapiganaji wengine elfu 10.

"Silaha zao ni nzuri sana, pamoja na silaha ndogo, zina vifaa vingi vya kulipuka, vizindua mabomu, mifumo ya kombora ya anti-tank, pamoja na Kornets za Urusi, wana idadi kubwa ya MANPADS, chokaa cha viwango vyote hadi mm 120. "Jihad ya Kiislamu" na "Hezbollah" zina safu ya makombora ya elfu 15 au zaidi, haya ni makombora yenye safu ya kilomita saba hadi 150," anasema.

"Kazi ngumu sana"

Tangu 2005, wakati wanajeshi wa Israel walipoondoka Gaza na makazi ya Wayahudi yalihamishwa, IDF imefanya takribani operesheni nane za kijeshi huko, mara mbili mnamo 2006, mnamo 2008, 2008-2009, 2012, 2014, 2021 na Mei 2023.

Wote walikuwa na kikomo katika muda na walikuwa na lengo la kutekeleza amani katika kukabiliana na mashambulizi ya roketi na majaribio ya mashambulizi katika eneo la Israel. Labda si kwa muda mrefu, lakini walitatua tatizo.

Hali ya sasa ni tofauti kabisa. Israel haijapoteza watu wengi kwa wakati mmoja tangu vita vya Waarabu na Israel, kwa hivyo sio ngumu kuelewa Waisraeli ambao wanaona uharibifu kutokana na shambulio la Jumamosi sio tu kama shambulio jingine la Wapalestina, lakini kama tishio kwa uwepo wa serikali.

Ipasavyo, jibu linapaswa kuwa lisilokuwa la kawaida, Israel inapanga kuliondoa kabisa kundi la Hamas, kimsingi mrengo wake wa kijeshi, unaotambuliwa kama mashirika ya kigaidi sio tu katika Israel, bali pia huko Marekani, Uingereza na Umoja wa Ulaya.

"Tunazungumza juu ya lengo kubwa na la wazi, kuchukua udhibiti kamili wa sekta nzima au karibu sekta nzima. Hii ni kazi ngumu sana,” anasema David Sharp.

Vitisho kwa Israel pia vinatoka pande nyingine, haswa kutoka kusini mwa Lebanon, ambapo kundi linalounga mkono Iran Hezbollah, ambalo lina nguvu zaidi kuliko Hamas, lina msingi, na vile vile kutoka Syria na Ukingo wa Magharibi, ambapo Wayahudi pia wana maadui wengi

Jeshi la Israel lina uzoefu, lina vifaa vya kutosha, limeendelea kiteknolojia na lina uwezo wa kupigana katika nyanja kadhaa kwa wakati mmoja. Ilivumilia peke yake na kwa njia nyingi zaidi za kawaida. Lakini hiyo si maana sasa. Nini cha kufanya na Gaza, hilo ndilo swali.

Hatua ya kwanza

Kama hapo awali, jeshi la Israel linatangulia uvamizi wa ardhini kwa mabomu yenye nguvu ya risasi. Hatua ya kwanza ni kuharibu vifaa vya kijeshi,vituo vya udhibiti na mawasiliano, maghala, maeneo ya mkusanyiko wa adui, nk.

Majengo muhimu ya juu pamoja na kuingilia kwenye vichuguu vya chini ya ardhi, huharibiwa au kuzuiwa. Katika hatua ya mwisho, vikosi maalum vya Israel vinamaliza vikundi vya wanamgambo waliotawanyika waliojificha katika majengo yaliyovunjika na vyumba vya chini na kuwakamata makamanda wao.

Ni rahisi kusema...

Waandaaji wa shambulio la Israel walikuwa wametazamia kutokea kwa matukio haya na pengine walikuwa wamejitayarisha vyema kwa ajili yake.

Mandhari kuzunguka Ukanda wa Gaza ni wazi, na hata vifaa vya uchunguzi vya angani vya zamani, kama vile drone za bei nafuu za China, vinaweza kutambua mkusanyiko wa askari na vifaa.

Je, jeshi la Israel limefunzwa kufanya hivi? Bila shaka. Je, inaweza kumudu mbinu kama hizo wakati silaha za adui zimetawanywa katika maeneo ya makazi yenye watu wengi?

Katika vita vya mijini, vikundi vidogo, vilivyo na silaha nyepesi, vinavyoshambulia na kutetea, vina ufanisi mkubwa.

Watetezi wanajua ardhi ya eneo bora, wana cache za risasi, wanaweza kutegemea msaada wa wakazi wa eneo hilo, na, ikiwa ni lazima, kujificha nyuma yao.

'Iron Dome': Fahamu Jinsi mfumo wa Israel wa kujilinda dhidi ya makombora unavyofanya kazi

Upande wa mashambulizi unalazimika kutegemea zaidi usaidizi wa zana za kijeshi, ambazo huwa hatarini katika vita kwenye mitaa midogo ya jiji.

Vichuguu husababisha shida fulani kwa IDF. Ni kwa juhudi za wahandisi wa Kipalestina, si watu wa zamani tena kama walivyokuwa. Chini ya Ukanda wa Gaza kuna mji mzima wa chini ya ardhi, mfumo tata wa korido unaweza kuunganisha kambi na ghala la risasi na kuwa na mamia ya njia za kutokea juu ya uso wa ardhi.

Ni pale, chini ya ardhi, ambapo wapiganaji wanaweza kushikilia mateka, ambayo inafanya kazi ya kuwakomboa kuwa ngumu sana.

Hali ya pili- kizuizi

Kweli, tayari kizuizi katika utendaji kamili - sekta hiyo inanyimwa mafuta na vifaa vya umeme.

Hatua hiyo ni ya kimantiki, lakini pia inatabirika. Wapiganaji ambao wamejitayarisha kwa kizuizi huanza kupata usumbufu kutoka kwake baadaye sana kuliko idadi ya watu kwa ujumla.

Chakula na mafuta ambayo wanachama wa Hamas wanayo yanawaruhusu kushikilia kwa muda mrefu, ambayo haiwezi kusemwa kuhusu wakazi wengine wa Gaza.

Katika hali kama hizi, uamuzi ambao kwa mtazamo wa kwanza unaonekana kuwa wa amani zaidi unaweza kusababisha athari mbaya zaidi kuliko operesheni ya kijeshi. Katika mji uliotengwa na njia za ustaarabu, njaa na magonjwa ya milipuko yataanza haraka.

Itakuwa muhimu kwa haraka kufungua korido za kibinadamu, kuweka kambi za uchujaji, na kuwaweka wakimbizi mahali fulani. Kwa kuzingatia wakazi wa Ukanda wa Gaza kuwa milioni mbili, kunaweza kuwa na mgogoro wa kibinadamu kwa kiwango ambacho Israel haiwezi kukabiliana nayo peke yake.

Wakati huo huo, kizuizi hakifanyi kazi kama mbadala kwa operesheni ya ardhini, Israel bado italazimika kuifanya. Ni ujinga kutarajia kwamba wapiganaji wa Hamas watakaa kwenye njaa na kutoka wakiwa wamejisalimisha.

Hali ya kuchagua kati ya mbaya na mbaya sana

Hii ndio hali haswa ambayo Israel inajikuta nayo. Mrengo wa wanamgambo wa vuguvugu la Hamas haujawahi kuwakilisha nguvu ya kuvutia kama inavyofanya sasa. Wapiganaji wake na makamanda walipata uzoefu katika mapigano ya mijini na walikuwa na silaha za kutosha.

Kwa upande wa ukubwa, operesheni inayokuja huko Gaza inaweza kulinganishwa na vita vya 2015-2016 vya Mosul, mji wa Iraqi uliotekwa na wanamgambo wa Islamic State (uliopigwa marufuku nchini Urusi). Vita vya jiji la milioni mbili vilidumu miezi tisa, maelfu (kulingana na vyanzo vingine - makumi ya maelfu) ya watu walikufa, zaidi ya milioni wakawa wakimbizi.

"Kwa mtazamo wa kijeshi tu, operesheni ya ardhini inaweza kusababisha mafanikio ya muda mfupi na kuangamizwa kwa makamanda wengi wa Hamas. Lakini kutokana na kukosekana kwa makubaliano ya kudumu ya amani, Hamas huenda ikazuka tena, huku kizazi kipya cha wapiganaji vijana wenye hasira na itikadi kali wakijiunga na safu yake, anaandika mwandishi wa usalama wa BBC Frank Gardner.