Ipi hatima ya wanajeshi wa Urusi nchini Syria baada ya kuanguka kwa utawala wa Assad?

Vladimir Putin alimuunga mkono Bashar al-Assad wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Syria, na tangu mwishoni mwa Septemba 2015, kikosi kikubwa cha jeshi la Urusi kimewekwa nchini humo.

Mwanzoni mwa 2024, idadi yake, kulingana na ushahidi usio wa moja kwa moja, ilikuwa karibu watu elfu 7.5. Hatima ya kikosi hicho haijulikani baada ya kuanguka kwa utawala wa Assad.

BBC Idhaa ya Kirusi ilijaribu kubaini ikiwa Urusi itaweza kuwaondoa wanajeshi wake kwa usalama kutoka Syria.

Vituo viwili vikubwa zaidi vya kijeshi vya Urusi nchini Syria ni kambi ya jeshi la wanamaji huko Tartus na kambi ya jeshi la anga ya Khmeimim, karibu kilomita 20 kusini mashariki mwa Latakia. Lakini, upande wa Urusi unasisitiza kuwa kituo cha Tartus hakiwezi kuzingatiwa kama msingi kamili - ni mahali pa kutengeneza meli tu.

Mbali na vituo hivi viwili vikubwa, vitengo mbalimbali vya usaidizi na vituo vya ukaguzi pia huenda vilikuwa karibu na hapo.

Vladimir Putin alimuunga mkono Bashar al-Assad wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Syria, na tangu mwishoni mwa Septemba 2015, kikosi kikubwa cha kijeshi cha Urusi kimewekwa nchini humo.

Mwanzoni mwa 2024, idadi yake, kulingana na ushahidi usio wa moja kwa moja, ilikuwa karibu watu elfu 7.5. Baada ya kuanguka kwa utawala wa Assad, hatima ya kikosi hiki haijulikani..

Idhaa ya BBC ya Urusi ilijaribu kubaini ikiwa Urusi itaweza kuwaondoa wanajeshi wake kwa usalama kutoka Syria.

Vituo viwili vikubwa zaidi vya kijeshi vya Urusi nchini Syria ni kambi ya jeshi la wanamaji huko Tartus na kambi ya jeshi la anga ya Khmeimim, karibu kilomita 20 kusini mashariki mwa Latakia. Walakini, upande wa Urusi unasisitiza kuwa kituo cha Tartus hakiwezi kuzingatiwa kama msingi kamili - ni mahali pa matengenezo tu ya meli.

Mbali na vitu hivi viwili vikubwa, nafasi mbalimbali za msaidizi na vituo vya ukaguzi labda vilikuwa karibu nao.

Mnamo 2017, Moscow na Damascus zilisaini makubaliano juu ya matumizi ya kambi za Tartus na Khmeimim kwa muda wa miaka 49, hadi 2066. Hata hivyo, ni vigumu kubaini ikiwa Urusi itazichukua kabisa.

Viongozi wa Urusi wameweka wazi kuwa hawana mpango wa kuendelea kutumia kambi hizo mbili. Msemaji wa rais wa Urusi Dmitry Peskov alisema Jumatatu kwamba Moscow itajadili hatima ya vikosi vyake nchini humo na mamlaka mpya huko Damascus.

Muda mfupi kabla ya hapo, kituo cha CNN Idhaa ya Kituruki kiliripoti kuwa Urusi iliiomba Uturuki msaada kwa uondoaji salama wa wanajeshi wa wake nchini Syria. Ombi hilo halikuwa linaashiria kambi kubwa bali lilikuwa la kuondolewa kwa wanajeshi waliokuwa katika maeneo tofauti za nchi.

Wiki chache tu zilizopita, wanajeshi wa Urusi walipelekwa katika maeneo mbalimbali nchini Syria. Umbali kati ya mitambo ya kijeshi ulikuwa mamia ya kilomita. Sasa, baadhi ya vitengo vya wanajeshi wa Urusi vimejikuta katika hali ya kutengwa na vikosi vikuu.

Kwa upande mmoja, Mwenyekiti wa Kamati ya Ulinzi ya Jimbo la Duma Andrei Kartapolov alisema kuwa vituo vya kijeshi vya Urusi na vikosi vya kijeshi nchini Syria haviko chini ya tishio na hakuna vitengo vya kijeshi vilivyotengwa nchini Syria.

Uturuki inakabiliana na Wakurdi kaskazini mwa Syria baada ya kuanguka kwa utawala wa Assad

srael pia ilikalia eneo salama lililowekwa katika Milima ya Golan baada ya kuanguka kwa utawala wa Assad.

Kwa upande mwingine, picha zinazodaiwa kupigwa na wanajeshi wa Urusi ambao walijikuta wakiwa wametengwa wakiwa mbali na kambi zao zinaonekana kwenye mitandao ya kijamii. Ni vigumu kuthibitisha uhalisia wa hali ilivyo kwa sasa.

Pia kuna video zilizowekwa kwenye mitandao ya kijamii, ambazo kwa kuzingatia maelezo, zinaonyesha msafara wa wanajeshi wa Urusi ukiwa kando ya barabara za Syria.

Mkuu wa Huduma ya Ujasusi wa Mambo ya Nje ya Urusi, Sergei Naryshkin, alisema kuwa Urusi inafanya mazungumzo na mamlaka mpya kuhusu usalama wa raia wa Urusi nchini Syria, lakini kimsingi inawahusu wanadiplomasia na wafanyikazi wa misheni zingine.

Vikosi vya Urusi viko wapi nchini Syria?

Kambi ya anga ya Khmeimim na kambi ya wanamaji huko Tartus iko magharibi mwa Syria kwenye pwani ya Mediterania.

Malengo ya SmallTe yapo kaskazini katika mji wa Qamishli, ambao uwanja wake wa ndege Urusi imetumia kwa helikopta za kijeshi.

Usafiri wa anga wa Urusi pia ulitumia kambi kubwa zaidi ya anga ya Jeshi la Wanahewa la Syria, uwanja wa ndege wa T-4. Hadi hivi majuzi, wanajeshi wa Urusi huenda waliwekwa katika eneo lake. Kambi hiyo iko takriban kilomita 50 magharibi mwa Palmyra.

Mtaalam wa kijeshi wa Urusi Viktor Murakhovsky, ambaye hapo awali alitoa maoni juu ya hali ya Syria katika BBC Idhaa ya Kirusi mara kadhaa, na kuweka maelezo kwenye mtandao wake wa Telegraph Jumapili asubuhi, aliashiria kuwa wanajeshi wa Urusi katika eneo la T-4 walitengwa kutokana na harakati za haraka za waasi wa Syria.

Pia wanajeshi wa Urusi waliwekwa katika vituo vingi vya ukaguzi na walishika doria huko Rojava, eneo la kaskazini na kaskazini mashariki mwa Syria linalodhibitiwa na vikosi vya Wakurdi.

Wanajeshi wa Urusi pia huenda walitumwa katika eneo la Deir ez-Zor magharibi mwa Syria. Hii ilithibitishwa moja kwa moja na chaneli ya Kirusi "Informant ya Kijeshi", ambayo ilichapisha picha za harakati za wanajeshi wa Urusi katika jiji hilo. Kwa kuangalia maelezo hayo, yale magari ya kivita yalikuwa yakitoka kaskazini kuelekea Qamishli.

Hatimaye, polisi wa kijeshi wa Urusi walipanua uwepo wao katika Milima ya Golan, katika eneo la mpaka wa Israel na Syria.

Sasa jeshi la Israel limedhibiti kwa muda eneo lisilo na ulinzi katika eneo hilo, likisema makubaliano ya mwaka 1974 ya kujitenga na Syria "yaliporomoka" na waasi kuiteka nchi hiyo

Urusi inahofia kuondoa wanajeshi wake Syria

Urusi ilihitaji kambi za kijeshi nchini Syria sio tu kuunga mkono utawala wa Assad. Walihakikisha uwepo wa kijeshi wa Urusi katika Mashariki ya Kati na pia walisaidia usafirishaji wa watu na bidhaa kuenda Afrika, ambapo Urusi imekuwa na masilahi kubwa katika miaka ya hivi karibuni.

Muhimu zaidi ni kituo cha anga cha Khmeimim, ambacho kilitumika kama sehemu muhimu ya vifaa kwa miradi yote ya Afrika, ikiwa ni pamoja na Wagner PMC.

Ikiwa Urusi itaweza kufikia makubaliano na mamlaka mpya ya Syria juu ya kuhifadhi kambi zake, itakuwa mpango tofauti sana.

Serikali ya Bashar al-Assad ilikuwa ikitegemea sana Urusi na uwepo wake kijeshi nchini Syria. Sasa Moscow italazimika kulipa Damascus kitu ili kupata kibali chake.

Kama mwandishi wa BBC Moscow Steve Rosenberg anavyosema, kutuma maelfu ya wanajeshi kumsaidia Assad mnamo 2015 kulionekana na Putin kama njia ya kunadi uwezo wa Urusi duniani. Ilikuwa changamoto yake ya kwanza kubwa kwa mamlaka ya mataifa ya Magharibi na utawala nje ya tawala zake za zama za Soviet.

Wakati fulani, ilionekana kana kwamba operesheni Urusi nchini Syria imefanikiwa. Lakini sasa, matokeo ya uwepo wa kijeshi wa muda mrefu wa Urusi nchini Syria yanatiliwa shaka.

Imetafsiriwa na Ambia Hirsi