Kwanini ripoti zinahusisha meli za Urusi na milipuko ya bomba la mafuta la Nord Stream?

Meli za Urusi zenye uwezo wa kufanya shughuli chini ya maji zilikuwepo karibu na mahali ambapo milipuko ilitokea baadaye kwenye mabomba ya Nord Stream, kulingana na ripoti ya uchunguzi.

Meli hizo ziliripotiwa kupatikana kwa kutumia mawasiliano ya wanamaji wa Urusi yaliyonaswa.

Milipuko ya chini ya maji Septemba iliyopita ilibomoa mabomba mawili ya Nord Stream - yaliyojengwa kubeba gesi kutoka Urusi hadi Ulaya - kutofanya kazi.

Chanzo cha milipuko hiyo bado hakijafahamika.

Katika hali hiyo, baadhi ya nchi za Magharibi ziliinyooshea kidole Urusi, huku Moscow ikizilaumu nchi za Magharibi, ikiwemo Uingereza.

Hivi majuzi, kulikuwa na ripoti kwamba ujasusi ulielekeza kwa watendaji wanaounga mkono Ukraine, ingawa sio serikali ya Ukraine yenyewe.

Uchunguzi rasmi bado unafanyika katika nchi zilizo karibu na eneo la mlipuko huo. Kufikia sasa, mataifa haya yamesema tu yanaamini milipuko hiyo ilitokana na hujuma badala ya ajali za aina yoyote.

Lakini kipindi cha hivi punde zaidi katika Makala ya Runinga ya Putin's Shadow War na podcast inayoandamana ya lugha ya Kiingereza Cold Front kilitoa mwongozo mmoja unaowezekana kuelekea kuhusika kwa Urusi.

Mfululizo vipindi wa DR wa Denmark, NRK ya Norway, SVT ya Uswidi, na watangazaji wa Yle wa Ufini ulifichua mwezi uliopita kuwa meli za Urusi zilionekana vikitengeneza ramani za upepo katika Bahari ya Kaskazini, ikiwa ni pamoja na pwani ya Uingereza.

Sasa, kipindi cha hivi punde zaidi kinaangazia kile wanachosema ni harakati za meli zinazotiliwa shaka katika maandalizi ya milipuko ya Nord Stream.

Meli hizo zinaaminika kuwa ni pamoja na meli ya utafiti ya jeshi la wanamaji la Urusi, Sibiryakov, boti ya kuvuta SB-123, na meli ya tatu kutoka meli ya wanamaji ya Urusi ambayo vyombo vya habari havijaweza kuitambua kwa jina.

Hata hivyo, wanasema waliweza kufuatilia mienendo yao, kwa kutumia mawasiliano ya redio yaliyonaswa na meli zilizotumwa kwa vituo vya jeshi la wanamaji la Urusi kati ya Juni na Septemba 2022.

Harakati hizi zilifuatiliwa na afisa wa zamani wa ujasusi wa jeshi la wanamaji wa Uingereza, ambaye alifanya kazi ya kukamata Meli ya Baltic ya Urusi hadi alipostaafu mnamo 2018. Mtu huyo - ambaye bado jina lake halikujulikani katika waraka - anasema alitumia habari za chanzo wazi na mawasiliano ya redio kutekeleza utafiti wake.

Meli hizi zinasemekana kuwa karibu na eneo la mlipuko kwa saa kadhaa na, katika hali moja, kwa karibu siku nzima.

Moja ya meli hizo, Sibiryakov, inaaminika kuwa na uwezo wa kufuatilia na kuchora ramani chini ya maji pamoja na kufanya mashambulizi chini ya maji.

Afisa huyo wa zamani wa ujasusi wa Royal Naval anasema ilichukua njia isiyo ya kawaida ya usambazaji mwezi Juni, karibu na mahali ambapo bomba hilo lingelipuliwa baadaye, na kubadilisha muundo wake wa mawasiliano kuwa kipokezi cha siri.

Meli nyingine ambayo haikutajwa jina pia ilikuwepo katika eneo hilo wiki iliyotangulia mwezi Juni.

Na meli ya tatu, boti ya kuvuta maji ya SB-123, inasemekana kufika siku tano tu kabla ya milipuko ya Septemba. Mawasiliano ya redio yanapendekeza kwamba ilikaa hapo kwa jioni na usiku mzima kabla ya kusafiri kuelekea Urusi.

Picha za satelaiti zilizochunguzwa na watangazaji zinasemekana kuunga mkono madai kuhusu njia zisizo za kawaida, na ripoti zingine nchini Ujerumani zilidai kuwa ilikuwa katika eneo hilo mnamo 21-22 Septemba. Chombo hiki kinaweza kutumika kusaidia na kuokoa nyambizi na kina uwezo wa kufanya shughuli kwenye bahari, kulingana na wataalam waliohojiwa na watangazaji.

Wiki iliyopita iliibuka kuwa jeshi la Denmark lilikuwa limepiga picha 26 za meli nyingine ya jeshi la wanamaji la Urusi inayohusika na shughuli za manowari karibu na eneo la milipuko.

Gazeti la Denmark lilisema meli ya uokoaji ya manowari SS-750 ilipigwa picha siku nne kabla ya milipuko karibu. Chombo hicho kinaweza kubeba manowari ndogo.

Filamu hiyo haisemi kwamba kuna uthibitisho kamili wa kile meli hizo zilikuwa zikifanya au kwamba Urusi ilikuwa nyuma ya mlipuko huo. Lakini inazua maswali kuhusu hali isiyo ya kawaida ya shughuli zake.

Urusi imekanusha mara kwa mara kuhusika na milipuko hiyo.