Uswidi: Je nchi ndogo ya Ulaya ilifanikiwa vipi kuwa 'paradiso kwa matajiri wa hali ya juu'?

Uswidi ni nchi ambayo sifa yake ya kimataifa inahusishwa na kodi kubwa na dhana ya usawa wa kijamii, lakini nchi hiyo sasa ni nyumbani kwa baadhi ya watu matajiri zaidi barani Ulaya.

Kisiwa cha Landing kina nyumba kubwa za kifahari za mbao nyekundu na manjano, huku pia kuna nyumba chache zenye uzio wa zege nyeupe zenye madirisha yenye muundo wa mashua.

Kisiwa cha Llandingo ni eneo la makazi ya matajiri wa Uswidi, kikiwa umbali wa nusu saa kutoka katikati mwa Stockholm. Nyumba ya Konrad Bergström ina bwawa la kuogelea, ukumbi wa mazoezi ya mwili (gym) na klabu ya usiku, ambayo pia huitumia klabu ya usiku kwa madhumuni mengine.

"Marafiki zangu wengi wako kwenye tasnia ya muziki na mara nyingi tunafanya kazi kwenye muziki," anasema.

Aina hii ya maisha haishangazi kwa mjasiriamali aliyefanikiwa, inaweza kushangaza kwa watu wachache, ikiwa ni pamoja na kwamba Konrad, ni tajiri sana nchini Uswidi.

Ingawa Uswidi kwa sasa inatawaliwa na serikali ya mseto ya mrengo wa kulia, kwa muda mrefu wa karne iliyopita ilitawaliwa na Wanademokrasia wa Kisoshalisti, ambao walifanya kazi kuimarisha uchumi na usawa.

Lakini, idadi ya watu matajiri zaidi nchini Uswidi imeongezeka katika miongo mitatu iliyopita.

Idadi ya mabilionea inaongezeka

Mnamo 1966, ni watu 28 tu waliokuwa na zaidi ya kroner bilioni moja, kulingana na gazeti la biashara la Wickens Affairs.

Kwa mujibu wa uchambuzi huo wa gazeti la Afton Blades, kufikia mwaka 2021 idadi hii ilikuwa imeongezeka na kufikia watu 542 na watu hawa walikuwa na utajiri sawa na asilimia 70 ya pato la taifa Hivyo, nchi yenye watu milioni kumi pekee ndiyo ina idadi kubwa ya watu mabilionea duniani kwa uwiano wa idadi ya watu.

Jarida la Forbes limewataja raia 43 wa Uswidi wenye utajiri wa dola bilioni moja katika orodha ya watu tajiri zaidi wa 2024.

Hii ina maana kuwa wanne kati ya milioni moja ni mabilionea. Uwiano huu ni watu wawili kati ya milioni moja nchini Marekani, ambayo ina jumla ya mabilionea 813 na idadi hiyo ni kubwa zaidi katika nchi zote duniani, lakini idadi ya watu nchini Marekani ni kubwa zaidi kuliko ile ya Sweden.

Sababu moja ya kuongezeka kwa idadi ya watu matajiri nchini Uswidi ni ukuaji wa sekta ya teknolojia ya ndani. Uswidi imekuza sifa kama "Mkoa wa Silicon" wa Ulaya na ni nyumbani kwa kampuni zenye thamani ya dola bilioni 40 katika miongo miwili iliyopita.

Mbali na Skype na Spotify, wababe wa michezo ya kubahatisha King na Mojang pia wako nchini Uswidi. Miongoni mwa kampuni ambazo zimefanikiwa kimataifa hivi karibuni ni kampuni ya kifedha ya Tank, ambayo ilinunua Visa kwa dola bilioni 2 wakati wa janga la virusi vya corona.

Uwekezaji na kushuka kwa kodi

Ola Ahluvarsan ni mjasiriamali mwenye uzoefu. Anahusisha mafanikio ya Uswidi na maendeleo katika miaka ya 1990, wakati "tupoliunganishwa na ulimwengu kwa kasi zaidi kuliko ulimwengu wote" kwa kukusanya kodi kupitia kompyuta za nyumbani.

Pia anataja tabia ya kufanya kazi pamoja katika ulimwengu wa biashara wa Uswidi, na watu waliofanikiwa kuwekeza katika kampuni mpya.

Andreas Cerwinka, ambaye anafanya kazi katika gazeti la Afton Blodgett, anasema kwamba kuna upande mwingine wa picha ambao unapaswa kuzingatiwa. Kulingana na yeye, "Ni sera za kifedha ambazo zimeigeuza Uswidi kuwa paradiso kwa matajiri."

Miaka michache kabla ya 2010, viwango vya riba nchini Uswidi vilikuwa chini sana, ilikuwa rahisi kupata mkopo kutoka benki. Kwa hiyo, watu wengi waliwekeza katika majengo na mali au kuwekeza katika makampuni mapya, suala ambalo lilisababisha thamani ya makampuni mengi mapya kuongezeka.

Andreas Sarwinka anasema kuwa moja ya sababu za kuongezeka kwa idadi ya mabilionea ni kwamba thamani ya mali imeongezeka sana katika miaka michache iliyopita.

Nchini Uswidi, watu wanaopata mapato ya juu hulipa zaidi ya asilimia 50 ya mapato yao ya kibinafsi katika kodi, ambayo ni ya juu zaidi barani Ulaya, lakini kulingana na Andreas, serikali chache zilizopita zimerekebisha baadhi ya kodi kwa njia inayowapendelea matajiri.

Uswidi ilifuta ushuru wa mali na urithi katika miaka ya 2000, wakati ushuru wa hisa au gawio kwa wanahisa wa kampuni ni wa chini sana kuliko mshahara.

Kwa upande mwingine, kiwango cha kodi kwa makampuni kimepunguzwa hadi asilimia 10 ikilinganishwa na 1990, ambacho ni cha chini kuliko wastani wa Ulaya.

"Ikiwa wewe ni bilionea, huna haja ya kuondoka Uswidi," anasema Andreas Cerwinka, "Kwa kweli, baadhi ya mabilionea huhamia Uswidi."

Kulingana na Andreas Cerwinka, mjadala kuhusu ushuru wa juu nchini Uswidi sio mkali kama ilivyo Amerika au nchi zingine za Magharibi.

"Inamaanisha, ikiwa unacheza karata zako vizuri, unaweza pia kuwa bilionea, na hayo ni mabadiliko makubwa katika njia nzima ya kufikiria nchini Uswidi."

Orodha hii ya Uswidi pia inaonyesha kuwa utajiri mwingi wa nchi hiyo ni wa wazungu pekee, licha ya kwamba sehemu kubwa ya wakazi wa nchi hiyo ni wahamiaji.

"Ndio, ni mahali ambapo watu wanaweza kutengeneza pesa, lakini kwa kiwango kidogo na bado kuna viwango vingi vya undumakuwili kuhusu nani anaunga mkono mawazo yao," anasema Lola Akinmede, mwandishi wa riwaya na mjasiriamali.

Uswidi ni nchi inayoongoza katika maeneo mengi, lakini watu wengi wako nje ya serikali.

Imetafsiriwa na Dinah Gahamanyi