Ku xigeenkii Maduro daacadda u ahayd hadda ma la shaqayn doontaa Trump?

Rodriguez iyo Maduro

Xigashada Sawirka, AP

Qaar badan oo ka mid ah dadkii dhegaystay shirkii jaraa'id ee madaxweynaha Maraykanka Donald Trump Sabtidii ayaa laga yaabaa inay rajaynayeen inay maqlaan tafaasiil cajiib ah oo ku saabsan sidii ciidamada Maraykanku u qabteen hoggaamiyihii Venezuela, Nicolás Maduro, weerarkii ka hor waaberigii.

Laakiin si la yaab leh, waqti amakaag badan ayay noqotay markii Trump uu ku dhawaaqay in hadda Maduro uu xabsiga ku jiro, Mareykankankuna uu " maamuli doono" Venezuela "ilaa inta laga gaarayo waqtiga aan sameyn karno kala-guur badbaado leh, sax ah iyo garsoor".

Arrin kale oo lama filaan ah, waxa uu intaa ku daray in Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio uu la hadlayay madaxweyne ku xigeenka Maduro, Delcy Rodríguez, kaas oo uu sheegay in uu "run ahaantii diyaar u yahay inuu sameeyo waxa aan u maleyneyno inay lagama maarmaan tahay si Venezuela mar kale u noqoto mid weyn".

Si kastaba ha ahaatee, Rodríguez waxa ay u muujisay wada shaqayn yar intii lagu jiray shirkeeda jaraa'id iyadoo cambaaraysay xariga Maduro oo ay ku sheegtay afduud, iyadoo sheegtay in Venezuela aysan ogolaan doonin gumeysi.

Marka la eego fariimahan iska soo horjeeda, qaar badan ayaa is weydiinaya cidda hadda ka masuulka ah Venezuela.

Sida uu dhigayo dastuurka Venezuela, madaxweyne ku xigeenka waa in uu xilka la wareego haddii madaxweynaha uu maqan yahay.

Maxkamadda Sare ee Venezuela ayaa sheegtay in Delcy Rodríguez oo ahayd kusimaha madaxweynaha dalka ay noqoto madaxweyne xigeenka dalka taas oo ah tallaabo macquul ah.

Laakiin inta badan indha-indheeyayaasha arimha Venezuela waxay filayeen in isla markiiba faragelinta Mareykanka ka dib ay u ekaato si ka duwan.

Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Mareykanka - iyo dalal kale oo badan - uma aqoonsanin Nicolás Maduro inuu yahay madaxweynaha sharciga ah ee Venezuela, iyagoo ku dhaleeceeyay doorashada 2024-ka in ay ahayd mid la musuqmaasuqay.

Gudiga doorashada Venezuela (CNE), ayaa ah hay'ad ay u badan yihiin dad daacad u ah dowladda.

Laakiin CNE marnaba ma soo saarin tirooyinka cod bixinta oo faahfaahsan si ay u xoojiyaan sheegashadooda iyo nuqullada cod bixinta ee ay ururiyeen mucaaradka oo ay dib u eegtay Xarunta dhexe ee Carter, ayaa soo jeedisay in musharraxa mucaaradka, Edmundo González, uu ku guuleystay cod aqlabiyad ah.

Iyadoo taas la eegayo, Mareykanka iyo daraasiin dalal kale ayaa González u aqoonsaday madaxweynaha la doortay.

González, oo ah diblumaasi hore oo aad aan loo aqoonin , ayaa taageero ka haysta hogaamiyaha caanka ah ee mucaaradka María Corina Machado, kaas oo baddeley tarttanka doorshada ka dib markii ay ka mamnuuceen inay xilka u tartanto saraakiil ka tirsan xukuumadda Maduro.

Iyada oo ciidamada ammaanku ay ka hortageen mucaaradka doorashadii ka dib, González waxa uu musaafuris u aaday Spain halka Machado ay ku dhuumanaysay gudaha Venezuela.

18-kii bilood ee la soo dhaafay, waxay ku boorinayeen Maduro inuu xilka ka dago oo ay u ololeeyaan taageerada caalamiga ah ee qaddiyaddooda, gaar ahaan Maraykanka.

Aragtida Machado waxaa sare u qaaday iyada oo ku guulaysatay abaalmarinta nabadda ee Nobel Peace Prize ee "halgankeeda si ay u gaarto isbeddel cadaalad ah oo nabadeed oo ay kaga gudubto kalitalisnimada una gudubto dimoqraadiyad" Venezuela.

Ka dib sumcadda iyo aqoonsiga ay heshay markii ay safar halis ah ka soo gashay halkii ay ku dhuumanaysay ee Venezuela ilaa Oslo si ay u aqbasho abaalmarinta dad badan ayaa filyay in isbeddel kasta oo dhaca Maduro ka dib ay noqon doonto in ay wadankeedii ku soo laabato si ay xilka ula wareegto iyada iyo Edmundo González.

Machado lafteedu waxay soo dhigtay baraha bulshada warqad ka dib markii la qabtay Maduro oo ay ku caddaynayso in "saacaddii xorriyaddu ay timid".

"Maanta waxaan diyaar u nahay inaan fulino waajibaadkeena oo aan la wareegno awoodda," ayay qortay

Laakiin madaxweynaha Mareykanka ayaa ka yaabsaday saxafiyiinta markii uu ku dhawaaqay in Machado aysan haysan "taageerada ama ixtiraamka" ay ku hogaamiso dalka.

Trump ayaa sheegay in kooxdiisu aysan la hadlin Machado kadib weeraradii Mareykanka, balse Marco Rubio ayaa la hadlay Delcy Rodrígue.

Iyadoo kooxda Maduro ay wali u muuqato inay awood ku leedahay Venezuela, saraakiisha Mareykanka ayaa laga yaabaa inay tixgeliyeen in kala-guurka ugu fudud uu yahay in qof ka socda dowladda hadda jirta uu xilka la wareego.

"Waxay u maleynayaan inay dejin karaan nidaam la mid ah mas'uuliyadda oo ka soo horjeeda inay gudaha galaan oo ay la wareegaan hawl maalmeedka dalka," Mara Rudman, oo ah sarkaal sare oo hore oo amniga qaranka ah lana soo shaqeeyay maamulladii Clinton iyo Obama, ayaa habkan ku tilmaantay mid aan hore loo arag wakhtiyadan casriga ah.

Rodriguez waxay inta badan ka soo ag muuqan jirtay Maduro marka uu klhudbadaha jeedinayo

Xigashada Sawirka, Getty Images

Qoraalka sawirka, Rodriguez waxay inta badan ka soo ag muuqan jirtay Maduro marka uu klhudbadaha jeedinayo

Shirkiisa jaraa'id ayuu madaxweyne Trump ku sheegay in Mareykanku uu "diyaar u yahay in uu qaado weerar labaad oo ka sii weyn balse uu rajaynayo in aan loo baahan ", taas oo u muuqata in uu sharraxayo sababta uu u maleynayo in Delcy Rodríguez aysan lahayn doorasho kale oo aan ahayn dalabka Mareykanka.

Xaqiiqda ah in Rodríguez lagu arkay iyada oo ay ku hareeraysan yihiin qaar ka mid ah ragga ugu awoodda badan ee ku hareeraysnaa Maduro saacado ka dib markii madaxweynaha la xiray oo laga dhoofiyay waddanka waxay u muuqataa inay soo jeedinayso inay ku guulaysatay taageeradooda.

Dadkaas waxaa ka mid ahaa walaalkeed Jorge Rodríguez, oo ah gudoomiyaha Golaha Qaranka ee Venezuela, Wasiirka Arrimaha Gudaha Diosdado Cabelo, Wasiirka Difaaca Vladimir Padrino iyo taliyaha ugu sarreeya ee ciidamada, Domingo Hernández Lárez, iyo kuwo kale.

Tani waxay ka farxin doontaa saraakiisha Mareykanka ee ka walaacsan in qabashada Maduro ay horseeddo dagaal xasillooni darro ah oo suurtagal ah oo lagu doonayo in lagu xakameeyo gudaha .

Laakin fariinta ay Delcy Rodríguez u dirtay Mareykanka waxay ma ahayn mid uu aad ugu farxo Mareykanku.

Waxay ku adkaysatay "in hal madaxweyne uu ka jiro Venezuela, magaciisana waa Nicolás Maduro" waxayna ku tilmaantay qabashadiisa "afduub".

"Weligay mar dambe gumayste u noqon mayno boqortooyo kasta," ayay ku adkaysatay, iyadoo ballan-qaadday inay "difaacdo" Venezuela.

In kasta oo aysan dhab ahaan u muuqan sidii qofka Trump uu ku tilmaamay "in uu doonayo in uu sameeyo rabitaanka Mareykanka", haddana waxaa jiray warar la isla dhexmarayay oo sheegaya in laga yaabo in ay jeediso hadalo wadani ah si ay u sii haysato taageerayaasha ugu daacadsan ee Maduro.

Mar la weydiiyay taageerada Trump ee Rodríguez iyo hadaladeeda, Marco Rubio ayaa u sheegay CBS Axadii in Mareykanka uu sameyn doono qiimeyn ku saleysan ficilladeeda, ee ma ahan hadalkeeda.

Ma garanayo go'aamada ay dadku qaadan doonaan? Ma oggi , "ayuu raaciyay, isagoo u muuqday mid muujinaya inuusan hubin rabitaanka Rodríguez ee la shaqeynta Mareykanka iyo Trump oo kale.

Waan ogahay tan, in haddii aysan samaynin go'aanno sax ah, Maraykanku wuxuu hayn doonaa awood badan si loo hubiyo in danahayaga la ilaaliyo, taas oo ay ku jirto cunqabataynta saliidda iyo waxyaabo kale, "ayuu yiri.

Wareysi uu siiyay ABC, Rubio wuxuu sidoo kale u muuqday inuu soo jeedinayo in doorashooyin cusub lagu qabto Venezuela.

"Dowladdu waxay ku imaan doontaa xilli kala guur ah iyo doorasho dhab ah, oo aysan horay u dhicin," ayuu u sheegay Todobaadkan.

Waxa uu sidoo kale codsaday "waaqiciga", isagoo soo jeediyay in doorashooyin cusub ay qaadan doonaan waqti: "Qof kastaa wuxuu weydiinayaa, sababta 24 saacadood ka dib markii Nicolas Maduro la xiray, ma jirto doorasho loo qorsheeyay berri? Taasi waa wax aan macquul ahayn."

John Bolton, oo ka shaqeeyay qorshayaal xilka lagaga xayuubinayo madaxweynaha Venezuela, markii uu ahaa la taliyaha amniga qaranka ee xilligii Trump, ayaa soo dhaweeyay hawlgalka ciidamada Maraykanka iyo qabashada Maduro.

Si kastaba ha ahaatee, dhaleeceynta caanka ah ee Trump ayaa BBC-da u sheegay in aysan u badneyn in Rodriguez uu jilibka u dhigo Mareykanka, gaar ahaan maadaama uu wali talisku taageero ka helayo Shiinaha, Ruushka iyo Cuba.

Ka hadalka doorashooyinka cusub shaki kuma jiro inay niyad jabin doonaan kaliya María Corina Machado iyo Edmundo González laakiin sidoo kale qaar badan oo ka mid ah dadka reer Venezuela ee u codeeyay iyaga oo ku adkaystay inay rabaan inay arkaan codadkaas oo la sharfo.

Mucaaradka ayaa muddo dheer ku adkeysanaya in doorasho xor iyo xalaal ah aysan suurtagal ahayn halka hay'adaha muhiimka ah ee ku lugta leh abaabulkooda ay ku jiraan kuwa daacad u ah Maduro. Dib u habeyn lagu sameeyo hay'adahaas waxay qaadan doontaa waqti.

Muddada gaaban, sidaas darteed, Venezuela waxay u egtahay inay u badan tahay inay maamulaan Delcy Rodríguez iyo raga ku wareegsanaa Maduro - ilaa iyo inta ay ka soo baxayaan filashada maamulka Trump.

Arintan waxa ay ku xirnaan doontaa awooda Rodríguez in ay samayso xal dhexe oo isu miisaamaya codsiyada Trump iyo danaha taageerayaasha Maduro.

Laga yaabo in ay dhawaan wajahdo laba kala daran mid dooro.

Waxa laga yaabaa in ay markiiba isku aragto dhagax iyo meel adag dhexdooda.