Dlaczego Ukraina jest jednym z najbardziej cyfrowych krajów na świecie?

Oleksandr Bornyakov pamięta, jak skręcając w jedną z ulic w Kijowie 24 lutego 2022 r., wjechał w strzelaninę.

Był to pierwszy dzień pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę i rosyjscy dywersanci walczyli z ukraińskimi siłami bezpieczeństwa w centrum ukraińskiej stolicy.

"Jest strzelanina, płoną samochody, płoną pojazdy opancerzone... kiedy w końcu przejechaliśmy... było tam wiele ciał."

Jako minister rządu Bornyakov otrzymał rozkaz przejechania setek kilometrów na zachód i kontynuowania pracy w bezpieczniejszym miejscu.

Od 2019 r. Bornyakov, wiceminister ds. transformacji cyfrowej, zarządzał przeniesieniem ukraińskich usług rządowych do nowej aplikacji o nazwie Diia (ukr. działanie).

Idea była taka, aby obywatele mogli uzyskać dostęp do wszystkiego, czego potrzebują, za pomocą swoich telefonów komórkowych: praw jazdy, aktów małżeństwa, aktów notarialnych i wielu innych.

Zespół Bornyakova zaczął od praw jazdy w 2019 r. Usługa była popularna, ale aplikacja Diia wyjątkowo zyskała na popularności podczas pandemii, kiedy dodano certyfikaty Covid.

Pomimo wojny Diia nadal się rozwijała.

Obecnie aplikacja obsługuje 40 usług rządowych, w tym płatności podatków, rejestrację samochodów i wnioski małżeńskie.

Ukraińcy mogą nawet dokonywać lokalnych selekcji Eurowizji za pośrednictwem aplikacji, w tym wybierać członków krajowego jury i reprezentanta kraju.

W aplikacji dostępnych jest 30 dokumentów. Bornyakov pokazał mi niektóre z nich, w tym pozwolenie na broń i ubezpieczenie samochodu.

Istnieje również portal Diia, do którego można uzyskać dostęp za pośrednictwem przeglądarki na komputerze, oferujący 130 usług dla obywateli i firm.

Obecnie Diia ma 22,7 mln użytkowników.

Wszystko to, według Bornyakova, czyni Ukrainę jednym z wiodących krajów jeśli chodzi o cyfrowe usługi rządowe. Jego zdaniem Ukraina wyprzedza Estonię, która jest znana ze swojego cyfrowego rządu.

"Nie widziałem nikogo, kto radziłby sobie lepiej od nas, może z wyjątkiem Arabii Saudyjskiej, i dotyczy to zarówno liczby użytkowników, jak i podejścia."

W jaki sposób Ukraina była w stanie dokonać takiego postępu pomimo trudności podczas pandemii oraz, przez ostatnie trzy lata, odpieraniem rosyjskiej inwazji?

Według Bornyakova było to możliwe po części dzięki posiadaniu odpowiedniej siły roboczej.

Bornyakov mówi, że przez ostatnie 20 lat Ukraina była popularnym kierunkiem dla firm poszukujących outsourcingu projektów IT.

Szacuje on, że w Ukrainie jest 300,000 programistów, z których wielu pracowało nad złożonymi projektami dla dużych międzynarodowych firm.

"Jest wielu technicznie doświadczonych inżynierów, którzy potrafią robić genialne rzeczy," mówi.

Programiści nie są też tak drodzy jak w innych częściach świata. Bornyakov szacuje, że na rozwój Diia wydano od 5 mln do 10 mln dolarów.

Zatrudnienie programistów w Wielkiej Brytanii kosztowałoby od pięciu do 10 razy więcej.

David Eaves, profesor nadzwyczajnym ds. rządów cyfrowych na University College London w Wielkiej Brytanii, bada wysiłki rządów na całym świecie w zakresie cyfryzacji ich usług.

Mówi, że kluczem do sukcesu Ukrainy była praca wykonana przed stworzeniem aplikacji.

Korzystając z oprogramowania podobnego do tego używanego przez Estonię, Ukraina stworzyła system wymiany danych, który ułatwił przepływ danych z departamentów rządowych i organizacji.

Aplikacja Diia została następnie dodana do tego systemu.

"Jeśli masz taką elastyczność w przenoszeniu danych, tworzenie nowych usług staje się znacznie łatwiejsze, ponieważ zamiast prosić obywateli o te same informacje od nowa, możesz po prostu poprosić ich o zgodę na dostęp do ich danych," mówi prof. Eaves.

Tak więc ubiegając się o zasiłek, użytkownicy nie muszą ponownie wprowadzać swojego adresu, miejsca urodzenia czy stanu cywilnego, a ich dochody mogą być sprawdzane w rejestrach podatkowych.

Nie tylko zmniejsza to obciążenie administracyjne, ale oznacza, że rząd nie musi projektować nowego systemu do zbierania, przechowywania i przetwarzania tych informacji.

Ta elastyczność pozwoliła Ukrainie na dodanie nowych usług, aby sprostać wyzwaniom wojny.

"W rzeczywistości wprowadziliśmy około 15 różnych usług związanych z wojną," mówi Bornyakov.

Użytkownicy mogli na przykład ubiegać się o odszkodowanie jeśli ich własność została uszkodzona lub zniszczona. Za pośrednictwem aplikacji obywatele mogli również zgłaszać lokalizację rosyjskich wojsk.

Prof. Eaves wskazuje również, że rosyjska inwazja pobudziła rząd do modernizacji.

"W czasie wojny różne potrzeby stają się naglące. Pilna potrzeba świadczenia usług staje się ważniejsza niż przepisy, które czasami utrudniają działanie biurokracji," mówi.

Według prof. Eavesa, postawiło to Ukrainę w czołówce krajów podejmujących wysiłki na rzecz cyfryzacji usług rządowych.

Uważa on, że Dania jest prawdopodobnie liderem zarówno pod względem solidnej infrastruktury, zakresu usług, jak i dobrze zaprojektowanego interfejsu użytkownika.

Co przyniesie przyszłość? Ukraina rozwija systemy sztucznej inteligencji, które według Bornyakova mogą sprawić, że interakcje z rządem będą łatwiejsze.

Według niego sztuczna inteligencja będzie pomagać użytkownikom w przechodzeniu kolejnych kroków w aplikacji.

"Chcemy na nowo zdefiniować podejście do usług rządowych," mówi.

Prof. Eaves jest podekscytowany możliwością zastosowania sztucznej inteligencji w usługach rządowych, zaleca jednak ostrożność.

Programiści muszą mieć pewność, że dysponują wiarygodnymi danymi do szkolenia sztucznej inteligencji, a następnie upewnić się, że system może nauczyć się, jakie są właściwe odpowiedzi.

"Sztuczna inteligencja jest jak Ferrari. Można robić niesamowite rzeczy, ale lepiej mieć dobre drogi. Nie jest łatwo jest jeździć Ferrari po polnej drodze, prawda?"

Edited by: Magdalena Mis

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.