Talibowie zakazują książek napisanych przez kobiety na afgańskich uniwersytetach

Rząd talibów usunął książki napisane przez kobiety z systemu nauczania uniwersyteckiego w Afganistanie w ramach nowego zakazu, który zdelegalizował również nauczanie o prawach człowieka i molestowaniu seksualnym.

Około 140 książek autorstwa kobiet - w tym tytuły takie jak "Bezpieczeństwo w laboratorium chemicznym" - znalazło się wśród 680 książek uznanych za "niepokojące" z powodu "polityki antyszariackiej i talibskiej".

Uniwersytetom powiedziano ponadto, że nie mogą już nauczać 18 przedmiotów, które - jak powiedział urzędnik talibów - są "sprzeczne z zasadami szariatu i polityką systemu".

Dekret jest najnowszym z serii ograniczeń, które talibowie wprowadzili po powrocie do władzy cztery lata temu.

Na rozkaz najwyższego przywódcy talibów, w tym tygodniu światłowodowy internet został zakazany w co najmniej 10 prowincjach, aby - jak mówią urzędnicy - zapobiec niemoralności.

Podczas gdy przepisy miały wpływ na wiele aspektów życia, kobiety i dziewczęta zostały szczególnie dotknięte: nie mają dostępu do edukacji powyżej szóstej klasy, a jedna z ich ostatnich dróg do dalszego szkolenia została odcięta pod koniec 2024 r., kiedy to po cichu zamknięto kursy położnictwa.

Teraz na celowniku znalazły się nawet przedmioty uniwersyteckie dotyczące kobiet: sześć z 18 zakazanych dotyczy właśnie kobiet, w tym płeć i rozwój, rola kobiet w komunikacji i socjologia kobiet.

Rząd talibów twierdzi, że szanuje prawa kobiet zgodnie z własną interpretacją afgańskiej kultury i prawa islamskiego.

'Pustka w edukacji'

Członek komisji sprawdzającej książki potwierdził zakaz książek napisanych przez kobiety, mówiąc BBC Afghan, że "żadne książki autorstwa kobiet nie mogą być nauczane".

Zakia Adeli, była wiceministra sprawiedliwości przed powrotem talibów i jedna z autorek, których książki znalazły się na zakazanej liście, nie była zaskoczona tym posunięciem.

"Biorąc pod uwagę to, co talibowie zrobili w ciągu ostatnich czterech lat, oczekiwanie, że narzucą zmiany w programie nauczania, nie jest zaskoczeniem" powiedziała.

"Biorąc pod uwagę mizoginiczny sposób myślenia i politykę talibów, naturalne jest, że gdy kobiety nie mogą studiować, ich poglądy, pomysły i pisma są również tłumione."

Nowe wytyczne, z którymi zapoznało się BBC Afghan, zostały wydane pod koniec sierpnia.

Ziaur Rahman Aryubi, zastępca dyrektora ds. akademickich w talibskim rządowym Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego, powiedział w liście do uniwersytetów, że decyzje zostały podjęte przez panel "religijnych uczonych i ekspertów".

Oprócz książek autorstwa kobiet, zakaz wydaje się być wymierzony w książki irańskich autorów lub wydawców, a jeden z członków panelu recenzentów książek powiedział BBC, że ma on na celu "zapobieganie infiltracji irańskich treści" do afgańskiego programu nauczania ".

Na 50-stronicowej liście wysłanej do wszystkich uniwersytetów w Afganistanie znalazło się 679 tytułów, z czego 310 jest autorstwa irańskich pisarzy lub zostało opublikowanych w Iranie.

Dwie różne osoby, w tym jedna z komisji oceniającej książki, powiedziały BBC Afghan, że decyzja została podjęta, aby "zapobiec przenikaniu irańskich treści" do programu nauczania.

Sąsiadujące ze sobą kraje nie mają łatwych relacji i starły się w ostatnich latach w kwestiach takich jak prawa do wody. Od stycznia Iran zmusił ponad 1,5 mln Afgańczyków, którzy mieszkali w tym kraju, do powrotu w związku z rosnącymi nastrojami antyafgańskimi.

Decyzja zaniepokoiła jednak niektórych wykładowców, a profesor jednej z instytucji, który wypowiedział się pod warunkiem zachowania anonimowości, powiedział, że obawia się, że wypełnienie luki będzie prawie niemożliwe.

"Książki irańskich autorów i tłumaczy służą jako główne ogniwo łączące afgańskie uniwersytety z globalną społecznością akademicką. Ich usunięcie tworzy znaczącą pustkę w szkolnictwie wyższym," powiedział.

Profesor Uniwersytetu w Kabulu powiedział BBC, że w takich okolicznościach są zmuszeni do samodzielnego przygotowywania rozdziałów podręczników, biorąc pod uwagę nakazy i zakazy narzucone przez rząd talibów.

Kluczową kwestią jest jednak to, czy rozdziały te mogą być przygotowane zgodnie z globalnymi standardami, czy też nie.

BBC zwróciło się do talibskiego Ministerstwa Edukacji z prośbą o komentarz.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis